Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 63

Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa

विंशश्च विंशतितमस्तथा शततमादयः । द्वेधा द्वैधा द्विधा संख्या प्रकारेऽथ मुनीश्वर ॥ ६३ ॥

viṃśaśca viṃśatitamastathā śatatamādayaḥ | dvedhā dvaidhā dvidhā saṃkhyā prakāre'tha munīśvara || 63 ||

ยี่สิบ ที่ยี่สิบ ที่ร้อย และอื่น ๆ—ถ้อยคำแห่งจำนวนย่อมกล่าวตามการใช้ว่า ‘ทเวธา’, ‘ทไวธา’ และ ‘ทวิทา’ เป็นรูปสองประการด้วย, โอ้มุนีศวรผู้เป็นใหญ่แห่งฤๅษี

viṃśaḥtwenty (as a numeral term)
viṃśaḥ:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootviṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संख्यावाचक-शब्दः
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
viṃśatitamaḥthe twentieth
viṃśatitamaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṃśati + tama (प्रातिपदिक; तमत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) ‘-तम’
tathālikewise/so
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
śatatamathe hundredth
śatatama:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata + tama (प्रातिपदिक; तमत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
ādayaḥand so on; etc.
ādayaḥ:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘आदि’ = etc., beginning with
dvedhāin two ways
dvedhā:
Adhikarana (अधिकरण/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootdvedhā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘द्वेधा’ = in two ways
dvaidhāin two ways
dvaidhā:
Adhikarana (अधिकरण/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootdvaidhā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘द्वैधा’ = in two ways/with duality
dvidhāin two ways
dvidhā:
Adhikarana (अधिकरण/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootdvidhā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘द्विधा’ = in two parts/ways
saṃkhyānumber; numeral expression
saṃkhyā:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootsaṃkhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
prakārein the sense of ‘manner/type’
prakāre:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprakāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
athanow/then
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/transition)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
munīśvaraO lord of sages
munīśvara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It emphasizes disciplined knowledge—how even “small” technical precision (like number-forms) supports correct learning, recitation, and transmission of dharma-oriented teachings.

Indirectly: Bhakti in Purāṇic practice depends on accurate śravaṇa and kīrtana; this verse supports that by highlighting correct linguistic/technical conventions used in scripture and ritual counting.

It points to Vedāṅga-style technical instruction—especially Vyākaraṇa and related conventions—showing how cardinal and ordinal numbers (e.g., “twenty,” “twentieth,” “hundredth”) and “twofold/double” expressions are handled in usage.