Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 11

Matsya-purāṇa Anukramaṇikā

Synopsis / Table of Contents

तथानन्ततृतीयाया रसकल्याणिनीव्रतम् । तथैवानं दकर्याश्च व्रतं सारस्वतं पुनः ॥ ११ ॥

tathānantatṛtīyāyā rasakalyāṇinīvratam | tathaivānaṃ dakaryāśca vrataṃ sārasvataṃ punaḥ || 11 ||

เช่นเดียวกันมีพรต ‘อนันต-ตฤติยา’ พรต ‘รสะ-กัลยาณินี’; อีกทั้งพรต ‘ทักรยา’ และพรต ‘สารัสวตะ’ อีกด้วย

तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb/conjunction ‘also/likewise’
अनन्त-तृतीयायाःof Ananta-tṛtīyā (the third-day observance)
अनन्त-तृतीयायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + तृतीया (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अनन्तस्य तृतीया); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
रस-कल्याणिनी-व्रतम्the Rasakalyāṇinī vow
रस-कल्याणिनी-व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक) + कल्याणिनी (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (रसकल्याणिन्याः व्रतम्/रसकल्याणिनी-नामकं व्रतम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb/conjunction
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; particle (अवधारण)
आनम्Āna (name unclear)
आनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन; uncertain reading/meaning (पाठभेदसम्भव)
दकर्याःof Dakaryā (name of rite/deity)
दकर्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदकरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
व्रतम्vow; observance
व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
सारस्वतम्Sārasvata (pertaining to Sarasvatī)
सारस्वतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; adjective qualifying व्रतम्
पुनःagain; further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ‘again/further’

Suta (narrating Narada’s enumerative account of vows/observances)

Vrata: Ananta-tṛtīyā-vrata; Rasa-kalyāṇinī-vrata; Dakaryā-vrata; Sārasvata-vrata

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

A
Ananta (Vishnu)
S
Sarasvati

FAQs

This verse functions as an anukrama (catalogue) entry, affirming that specific named vratas—Ananta-tṛtīyā, Rasa-kalyāṇinī, Dakaryā, and Sārasvata—are recognized dharmic observances that support auspiciousness, purity, and merit (puṇya) through disciplined ritual life.

By naming Ananta (a Vishnu epithet) through the Ananta-tṛtīyā vrata, the verse points to devotion expressed as regulated worship—bhakti practiced via vows, offerings, and restraint—where remembrance of Vishnu is embedded in calendrical rites.

The verse implicitly relies on Vedāṅga-based calendrical and ritual competence—especially Jyotiṣa (tithi-based timing such as tṛtīyā) and Kalpa (vrata/ritual procedure)—since these observances are performed according to lunar days and prescribed rites.