Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)
हिंसा भार्या त्वधर्मस्य तस्यां जज्ञे तथानृतम् ।
कन्या च निरृतिस्तस्यां सुतौ द्वौ नरकं भयम् ॥
hiṃsā bhāryā tv adharmasya tasyāṃ jajñe tathānṛtam | kanyā ca nirṛtis tasyāṃ sutau dvau narakaṃ bhayam ||
หิงสา (Hiṃsā) เป็นภรรยาของอธรรม (Adharma); จากนางบังเกิดอนฤตะ (Anṛta) คือความเท็จ. และธิดาชื่อ นิรฤติ (Nirṛti) คือความพินาศ ก็เกิดจากนาง; จากนิรฤติบังเกิดบุตรชายสององค์—นรกะ (Naraka) และภยะ (Bhaya) คือความหวาดกลัว.
{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The text depicts a chain-reaction: violence normalizes falsehood; falsehood breeds ruin (nirṛti); ruin culminates in inner and outer suffering—fear and ‘hellish’ experience. It is an ethical warning framed as genealogy.
Sarga/Pratisarga mode: enumerative ‘creation’ of negative principles and their descendents, mapping moral decay as a cosmological lineage.
Naraka and Bhaya can be read as states of consciousness: when adharma dominates, the mind inhabits ‘hell’ (torment) and ‘fear’ (insecurity), even before any post-mortem imagery.