Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Adhyaya 44Subahu’s Counsel to the King of Kashi and Alarka’s Renunciation through Yoga

एतत् त्वत्सङ्गमाद् भू प ! मया कार्यं महत् कृतम् ।

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि ज्ञानभाग्भव सत्तम ॥

etat tvat-saṅgamād bhūpa mayā kāryaṃ mahat kṛtam / svasti te 'stu gamiṣyāmi jñānabhāg bhava sattama //

ข้าแต่พระราชา ด้วยการคบหากับพระองค์ ข้าพเจ้าได้บรรลุประโยชน์อันยิ่งใหญ่แล้ว ขอความเป็นสิริมงคลจงมีแด่พระองค์; ข้าพเจ้าจะจากไป ขอท่านผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์จงเป็นผู้มีส่วนในญาณอันแท้จริง

etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
tvat-saṅgamātfrom meeting you
tvat-saṅgamāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottvat + saṅgama (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (tava saṅgamaḥ); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
bhūpaO king
bhūpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhū-pa (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (bhūyāḥ pāḥ); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
kāryama task
kāryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formभूतकृदन्तः क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कर्मणि भावः)
svastiwell-being; hail
svasti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsvasti (अव्यय)
Formमङ्गलार्थक-अव्यय (benedictive particle)
teto you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी (4th) एकवचन (to you)
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलकारः लोट् (Imperative/benedictive use), पुरुषः प्रथम (3rd), वचनम् एकवचन, परस्मैपदम्
gamiṣyāmiI will go
gamiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलकारः लृट् (Simple Future), पुरुषः उत्तम (1st), वचनम् एकवचन, परस्मैपदम्
jñāna-bhākpartaker of knowledge
jñāna-bhāk:
Sambodhana/Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjñāna + bhāj (प्रातिपदिक)
Formसमासः उपपद-तत्पुरुषः (jñānasya bhāk = partaker of knowledge); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
bhavabecome/be
bhava:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलकारः लोट् (Imperative), पुरुषः मध्यम (2nd), वचनम् एकवचन, परस्मैपदम्
sattamaO best of the good
sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsat-tama (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (tama-pratyaya, superlative); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Subāhu addressing Kāśirāja

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

SatsaṅgaBlessingPursuit of knowledgeRoyal counsel

FAQs

Satsaṅga (good association) is presented as transformative and purposeful. The closing blessing frames knowledge as the king’s proper gain from counsel—wisdom, not merely advantage.

Narrative-dialogue closure; not directly pancalakṣaṇa.

Association (saṅga) is treated as a causal force: proximity to dharmic speech awakens jñāna. The ‘great purpose’ hints that inner awakening outweighs external achievements.