Shloka 16
Adhyaya 44 — Subahu’s Counsel to the King of Kashi and Alarka’s Renunciation through Yoga
सुहृदि स्वजने बन्धौ समर्थे योऽवसीदति ।
धर्मार्थकाममोक्षेभ्यो वाच्या स्ते तत्र न त्वसौ ॥
suhṛdi svajane bandhau samarthe yo 'vasīdati / dharmārthakāmamokṣebhyo vācyās te tatra na tv asau //
ผู้ใดบกพร่องต่อหน้าที่ต่อมิตรผู้สามารถ ต่อคนของตน หรือต่อญาติ ผู้นั้นไม่สมควรได้รับคำสอนแม้เรื่องธรรมะ อรรถะ กามะ และโมกษะ; คำสอนพึงกล่าวแก่ผู้ควรเท่านั้น มิใช่แก่เขา
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Scriptural counsel presumes basic ethical reliability. If one violates elementary obligations to friends and kin, higher teachings on the puruṣārthas become fruitless; instruction requires adhikāra—moral preparedness.
Non-pancalakṣaṇa material: it is didactic ethics within narrative dialogue (upadeśa), not cosmology, genealogy, or manvantara chronicle.
The verse implies a hierarchy of teachings: purification through right relationship precedes metaphysical instruction. ‘Mokṣa-talk’ without ethical grounding becomes mere words.