Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Adhyaya 43Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship

यश्चाभिहन्यते दुष्टैर्भूतै रात्रावथो दिवा ।

स मृत्युम् सप्तरा्त्र्यन्ते नरः प्राप्रोत्यसंशयम् ॥

yaś cābhihanyate duṣṭair bhūtai rātrāv atho divā / sa mṛtyuṃ saptarātryante naraḥ prāpnoty asaṃśayam

ผู้ใดถูกภูตชั่วร้ายทำร้ายหรือทรมาน ไม่ว่ากลางคืนหรือกลางวัน—ผู้นั้นย่อมถึงความตายโดยแน่นอนเมื่อครบเจ็ดราตรี.

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अभिहन्यतेis struck/attacked
अभिहन्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: अभि
दुष्टैःby wicked
दुष्टैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘by wicked (ones)’
भूतैःby spirits/beings
भूतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘by beings/spirits’
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अथोor else / and also
अथो:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (अव्यय)
Formनिपात (atho = ‘or else/and then’), समुच्चय/विकल्पार्थ
दिवाby day
दिवा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (by day)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सप्तरात्र्यन्तेat the end of seven nights
सप्तरात्र्यन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्त + रात्रि + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी): सप्तरात्र्याः अन्तः; पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘at the end of seven nights’
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राप्नोतिattains, meets with
प्राप्नोति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: प्र
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण; द्वितीया-एकवचनं नपुंसकलिङ्गम्, अर्थे ‘without doubt’
Not specified in the provided excerpt

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Ariṣṭa-lakṣaṇaBhūta afflictionTime-bound death omen (seven nights)

FAQs

The text recognizes unseen afflictions as part of the human vulnerability narrative. Ethically, it implies the need for protective dharma—purity, prayer, and right conduct—while also stressing impermanence.

Dharma/ritual-psychological lore, not pancalakṣaṇa material.

‘Bhūta’ can be read both literally (spirits) and symbolically (disordered elemental forces within). A fixed term (‘seven nights’) conveys a completed cycle of decline before prāṇa departs.