Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Adhyaya 12The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

महावक्त्रा महादंष्ट्रा व्याघ्रा इव भयानकाः ।

ततस्तद्वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः ॥

mahāvaktrā mahādaṃṣṭrā vyāghrā iva bhayānakāḥ | tatas tadvanam ālokya śiśiracchāyam agrataḥ ||

พวกมันมีปากมหึมาและเขี้ยวใหญ่โต น่าสะพรึงดุจเสือโคร่ง ครั้นแล้วเมื่อเห็นร่มเงาอันเย็นสบายของป่านั้นอยู่เบื้องหน้า,

महावक्त्राःlarge-mouthed
महावक्त्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; adjective qualifying व्याघ्राः; कर्मधारय (महद् वक्त्रं येषाम्)
महादंष्ट्राःwith huge fangs
महादंष्ट्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; adjective qualifying व्याघ्राः; कर्मधारय (महती दंष्ट्रा येषाम्)
व्याघ्राःtigers
व्याघ्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; nominative plural
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (particle of comparison)
भयानकाःterrifying
भयानकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभयानक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; agreeing with व्याघ्राः
ततःthen
ततः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: ‘then/thereupon’)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; in compound with वनम्; ‘that’
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; object of आलोक्य
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund); ‘having seen’
शिशिरच्छायम्cool shade
शिशिरच्छायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिशिर + छाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; ‘cool shade’ (कर्मधारय: शिशिरा छाया)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘in front/ahead’)
Narrator continues the description

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Deceptive refugeTerror imageryKarmic consequence

FAQs

Seeking relief without discernment leads into sharper danger; the verse cautions against impulsive flight toward apparently soothing options born of desperation.

Didactic karmaphala narrative; ancillary to pancalakṣaṇa categories.

The ‘cool shade ahead’ is the mind’s projection of comfort; the fanged forms are latent saṃskāras that arise when one approaches tempting objects.