Shloka 99
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चित्तव गृहेन्नानि स्वादून्यश्रन्ति वै द्विजा: । गुणवन्ति गुणोपेतास्तवाध्यक्ष॑ं सदक्षिणम्,क्या तुम्हारे महलमें तुम्हारी आँखोंके सामने गुणवान् ब्राह्मण स्वादिष्ठ और गुणकारक अन्न भोजन करते हैं? और भोजनके पश्चात् उन्हें दक्षिणा दी जाती है?
kaccit tava gṛhe 'nnāni svādūny aśnanti vai dvijāḥ | guṇavanti guṇopetās tavādhyakṣaṃ sadakṣiṇam ||
นารทกล่าวถามว่า “ในเรือนของท่าน มีพราหมณ์ผู้ทรงคุณธรรมได้บริโภคอาหารอันโอชะและเกื้อกูล—ต่อหน้าต่อตาท่านเอง—หรือไม่? และเมื่อเสร็จภัตตาหารแล้ว ท่านได้กำกับให้ถวายทักษิณาอย่างสมควรเพื่อเป็นเกียรติแก่เขาหรือไม่?”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a ruler/householder’s dharma: ensuring that virtuous brāhmaṇas are properly fed with wholesome food and then honored with dakṣiṇā. It frames generosity and respectful hospitality as visible, supervised responsibilities rather than mere claims.
Nārada is questioning the king about the state of his household governance—specifically whether qualified brāhmaṇas are being fed well and given gifts afterward—using a series of ‘kaccit’ inquiries that test adherence to dharma and proper administration.