Shloka 19
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वत: । महत्या सेनया सार्ध सेनापृषछ्ठे व्यवस्थिता:
sañjaya uvāca |
aśvatthāmā kṛpaś caiva kṛtavarmā ca sātvatāḥ |
mahatyā senayā sārdhaṃ senāpṛṣṭhe vyavasthitāḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า: อัศวัตถามา กฤปะ และกฤตวรมันแห่งสายสาตวตะ พร้อมด้วยกำลังพลอันใหญ่หลวง ถูกจัดให้อยู่ ณ แนวหลังของกองทัพเการพ พวกเขายืนมั่นเพื่อพิทักษ์แนวหลัง ให้กองกำลังหลักรบได้โดยไม่หวั่นว่าจะถูกตัดขาดจากด้านหลัง—เป็นคติแห่งการคุ้มครองที่วางแผนอย่างมีวินัย
(संजय उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, duty includes protection and responsibility: guarding the rear prevents chaos, safeguards comrades, and reflects disciplined conduct rather than reckless aggression.
Sanjaya describes the Kaurava battle formation: Ashvatthama, Kripa, and Kritavarman are assigned to the army’s rear with a substantial force, serving as a protective screen against attacks from behind.