Shloka 28
आदि पर्व — जातुगृह-प्रसङ्गः: विदुरप्रेषित-खनकस्य सूचना तथा पलायन-मार्ग-निर्माणम्
Adi Parva 135: The Miner’s Warning and Construction of the Escape Passage
दीर्यन्ते कि नु गिरयः किंस्विद् भूमिर्विदीर्यते । किंस्विदापूर्यते व्योम जलधाराघनैर्घनी:,उसे सुनकर लोग कहने लगे, “कहीं पहाड़ तो नहीं फट गये! पृथ्वी तो नहीं विदीर्ण हो गयी! अथवा जलकी धारासे परिपूर्ण घनीभूत बादलोंकी गम्भीर गर्जनासे आकाशमण्डल तो नहीं गूँज रहा है?”
dīryante ki nu girayaḥ kiṃsvid bhūmir vidīryate | kiṃsvid āpūryate vyoma jaladhārāghanaiḥ ghanīḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อได้ยินเสียงนั้น ผู้คนก็แตกตื่นกล่าวกันว่า “ภูเขาแตกออกหรือไร? แผ่นดินแยกฉีกหรือไม่? หรือว่าท้องฟ้ากำลังกึกก้องด้วยเสียงคำรามอันลึกของเมฆทึบหนา ที่อุ้มไว้ซึ่งสายฝนหลั่งไหล?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary events are read as possible cosmic disturbances—mountains, earth, and sky—reflecting the epic’s sense that human affairs and moral tensions can be mirrored by portent-like perceptions in nature.
A tremendous sound is heard, and the onlookers speculate about its cause, imagining catastrophic natural phenomena such as mountains cracking, the earth splitting, or the sky booming like rain-laden thunderclouds.