Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā

एवं नमस्कृत्य फणीश पादयोर्मनो विधायाखिलकामपूरयोः / प्रदक्षिणीकृत्य धराधराधरं सर्वे वयं स्वावसथानुपागताः

evaṃ namaskṛtya phaṇīśa pādayormano vidhāyākhilakāmapūrayoḥ / pradakṣiṇīkṛtya dharādharādharaṃ sarve vayaṃ svāvasathānupāgatāḥ

ดังนี้แล้ว เราทั้งหลายได้กราบแทบพระบาทของเจ้าแห่งนาค ตั้งจิตไว้ที่พระบาทผู้บันดาลความปรารถนาทั้งปวง แล้วเวียนประทักษิณรอบพระเศษะ ผู้ค้ำจุนภูผาและแผ่นดิน จากนั้นเราทั้งหมดจึงกลับสู่ที่พำนักของตน

evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (प्रकारवाचक) 'thus'
namaskṛtyahaving bowed
namaskṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootnamas + kṛ (धातु)
FormAbsolutive (ktvā/ल्यप्), gerund; 'having saluted'
phaṇīśaO lord of serpents
phaṇīśa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootphaṇin + īśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana; tatpuruṣa: phaṇinām īśaḥ (lord of serpents)
pādayoḥat (his) two feet
pādayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī/Saptamī vibhakti (genitive/locative), Dvivacana; here with mano vidhāya → Saptamī (locative): 'at the feet'
manaḥmind
manaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka, Dvitīyā (accusative), Ekavacana
vidhāyahaving fixed
vidhāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvi + dhā (धातु)
FormAbsolutive (ktvā/ल्यप्), gerund; 'having placed/fixed'
akhila-kāma-pūrayoḥof/at the two fulfillers of all desires
akhila-kāma-pūrayoḥ:
Sambandha/Adhikaraṇa (सम्बन्ध/अधिकरण)
TypeNoun
Rootakhila (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक) + pūra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī/Saptamī, Dvivacana; tatpuruṣa: akhilān kāmān pūrayataḥ (the two fulfillers of all desires)
pradakṣiṇīkṛtyahaving circumambulated
pradakṣiṇīkṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpradakṣiṇī + kṛ (धातु)
FormAbsolutive (ktvā/ल्यप्), gerund; 'having circumambulated'
dharā-dhara-adharamthe supporter of the earth-bearers
dharā-dhara-adharam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक) + adhara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (accusative), Ekavacana; tatpuruṣa: dharādharaḥ (mountain) + adhara (support/base); epithet of Śeṣa as 'support of the earth-supporters (mountains)'
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nominative), Bahuvacana
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Prathamā, Bahuvacana
sva-āvasathāntheir own dwellings
sva-āvasathān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + āvasatha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (accusative), Bahuvacana; karmadhāraya: svāḥ āvasathāḥ (one's own abodes)
upāgatāḥreturned / came
upāgatāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + gam (धातु)
FormKta (past passive participle), Puṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; with vayam → 'we had come/returned'