Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)

आश्रमादभिनिष्क्रान्तः सहसा व्यसानर्णवे / क्षिप्त्वानाथामगाधे मां क्व च यातो ऽसि मानद

āśramādabhiniṣkrāntaḥ sahasā vyasānarṇave / kṣiptvānāthāmagādhe māṃ kva ca yāto 'si mānada

ท่านออกจากอาศรมอย่างฉับพลันแล้วตกสู่มหาสมุทรแห่งวิบัติ ครั้นโยนข้าผู้ไร้ที่พึ่งลงสู่อเวจีอันลึกไร้ก้นบึ้งนี้ โอ้ผู้ประทานเกียรติ ท่านไปที่ใดเล่า

āśramātfrom the hermitage
āśramāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
abhiniṣkrāntaḥhaving departed
abhiniṣkrāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootabhi-niṣ-√kram (धातु)
FormPast active participle (क्त/कृत्), Masculine, Nominative (1st), Singular; ‘having gone out’
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
vyasana-arṇavein the ocean of calamity
vyasana-arṇave:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvyasana + arṇava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; तत्पुरुष: ‘vyasanānām arṇavaḥ’
kṣiptvāhaving cast/abandoned
kṣiptvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣip (धातु)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा), ‘having thrown/left’
anāthāmhelpless
anāthām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanātha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; used as कर्म-विशेषण of mām
agādhein the unfathomable (one)
agādhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootagādha (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; used adjectivally with vyasana-arṇave (understood)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad/asmad (प्रातिपदिक: asmad)
FormPronoun, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
kvawhere?
kva:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
FormInterrogative adverb (प्रश्न-क्रियाविशेषण)
caand/then
ca:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय-निपात)
yātaḥgone
yātaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
FormPast active participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular; with asi forms periphrastic perfect-like sense
asiare
asi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormPresent (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular; Parasmaipada
mānadaO giver of honor
mānada:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmāna-da (प्रातिपदिक: मान + द)
FormMasculine, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular; उपपद-तत्पुरुष: ‘mānaṃ dadāti’