Krishna Slays the False Vasudeva and Burns Varanasi with the Sudarshana Chakra - Brahma Purana Adhyaya 207 | Thai | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 207Paundraka Vasudeva episodeKrishna burns Varanasi Sudarshana Chakra43 Shlokas

Adhyaya 207: Krishna Slays the False Vasudeva and Burns Varanasi with the Sudarshana Chakra

อัธยายะ 207 กล่าวถึงกษัตริย์เปาณฑรกผู้หลงผิด ประกาศตนเป็น “วาสุเทวะ” สวมเครื่องหมายของพระวิษณุ และส่งทูตไปทวงให้พระศรีกฤษณะสละจักรและสัญลักษณ์อื่น ๆ พระกฤษณะตอบด้วยถ้อยคำเชิงประชดอย่างสุขุมว่า จะนำเครื่องหมายนั้นไป “มอบให้” ด้วยพระองค์เอง แล้วทรงครุฑไปเผชิญเปาณฑรกซึ่งเป็นพันธมิตรกับกษัตริย์แห่งกาศี แม้ผู้ปลอมจะเลียนแบบคุณลักษณะของพระวิษณุ พระกฤษณะก็ทำลายกองทัพและประหารกษัตริย์ทั้งสอง ที่กาศี โอรสของกษัตริย์ผู้ตายบูชาพระศังกรและได้กฤตยาอันดุร้ายเพื่อสังหารพระกฤษณะ แต่สุทรรศนะจักรทำลายกฤตยา แล้วมุ่งไปเผาเมืองวาราณสี ก่อนกลับสู่พระหัตถ์ของพระวิษณุ แสดงชัยของเทวภาพแท้เหนือมายาและฤทธิ์พิธีกรรมอันเป็นปฏิปักษ์।

Chapter Arc

{"opening_hook":"The sages press for an explanation of Kṛṣṇa’s “impossible” feats; the narration pivots to a startling provocation—an earthly king styling himself “Vāsudeva” and daring the real Vāsudeva to surrender the divine emblems.","rising_action":"Pauṇḍraka’s embassy arrives with a formal ultimatum, flaunting counterfeit insignia (cakra, śaṅkha, gadā, śrīvatsa). Kṛṣṇa answers with controlled irony—he will personally “deliver” the requested signs—then mounts Garuḍa and advances swiftly as Kāśī’s king joins the impostor’s coalition.","climax_moment":"On the battlefield Kṛṣṇa exposes the hollowness of theatrical divinity: Sudarśana severs Pauṇḍraka and the Kāśī king, and later, when a Śaiva-derived kṛtyā is unleashed, Sudarśana annihilates the ritual-entity and proceeds to burn Kāśī itself—an uncompromising demonstration that counterfeit sovereignty and hostile magic cannot stand before the authentic Lord.","resolution":"Sudarśana, having destroyed the kṛtyā and reduced Vārāṇasī to ashes, returns to Viṣṇu’s hand; the narrative closes by reasserting the supremacy of true divine identity over delusion (moha), imitation, and adversarial rites.","key_verse":null}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Vaiṣṇava polemic on authentic divine identity versus counterfeit sovereignty (Pauṇḍraka’s false Vāsudeva).","secondary_themes":["The limits of external insignia: symbols without realization become parody","Sudarśana as dharmic sovereignty overpowering armies, magic, and urban defenses","Śaiva boon and ritual power subordinated to the higher will of Bhagavān","Sacred geography under judgment: Kāśī’s burning as theological demonstration"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter underscores a Brahma Purāṇa-style harmonization-with-hierarchy: other deities and rites have real efficacy, yet the decisive sovereignty belongs to Viṣṇu’s śakti (Sudarśana), which overrides hostile ritual constructions (kṛtyā) and exposes imposture.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ it models a foundational Purāṇic concern: establishing reliable markers of true divinity (tattva) over mere names, costumes, and political claims—framing theology through narrative proof."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"adbhuta","climax_rasa":"raudra","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["adbhuta → vīra → raudra → bhayānaka → śānta"],"devotional_peaks":["Kṛṣṇa’s calm, sovereign reply that turns the ultimatum into a revelation of true lordship","Sudarśana’s destruction of the kṛtyā—bhakti framed as trust in the Lord’s invincible protection","The return of Sudarśana to Viṣṇu’s hand, restoring cosmic order after the conflagration"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["Vārāṇasī (Kāśī)","Avimukta Mahākṣetra","Dvāravatī (Dvārakā)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":null}

Shlokas in Adhyaya 207

Verse 1

मुनय ऊचुः चक्रे कर्म महच् छौरिर् बिभ्रद् यो मानुषीं तनुम् जिगाय शक्रं शर्वं च सर्वदेवांश् च लीलया //

ที่นี่เริ่มบทที่ 207; ระบุศลกที่ 1 แต่ไม่ได้ให้ข้อความศลกต้นฉบับ

Verse 2

यच् चान्यद् अकरोत् कर्म दिव्यचेष्टाविघातकृत् कथ्यतां तन् मुनिश्रेष्ठ परं कौतूहलं हि नः //

ที่นี่ระบุศลกที่ 2; แต่ไม่มีบทต้นฉบับให้

Verse 3

व्यास उवाच गदतो मे मुनिश्रेष्ठाः श्रूयताम् इदम् आदरात् नरावतारे कृष्णेन दग्धा वाराणसी यथा //

นี่คือคาถาที่สาม—พึงสดับถ้อยคำปุราณะอันศักดิ์สิทธิ์ด้วยศรัทธา และทรงไว้ในใจเพื่อธรรมะ

Verse 4

पौण्ड्रको वासुदेवश् च वासुदेवो ऽभवद् भुवि अवतीर्णस् त्वम् इत्य् उक्तो जनैर् अज्ञानमोहितैः //

นี่คือคาถาที่สี่—ผู้ใดสวดอ่านหรือสดับปุราณะ ย่อมได้บุญ และบาปย่อมเสื่อมสิ้นไปโดยลำดับ

Verse 5

स मेने वासुदेवो ऽहम् अवतीर्णो महीतले नष्टस्मृतिस् ततः सर्वं विष्णुचिह्नम् अचीकरत् दूतं च प्रेषयाम् आस स कृष्णाय द्विजोत्तमाः //

นี่คือคาถาที่ห้า—เมื่อบำเพ็ญตัรปณะถวายแด่เทวะ ฤๅษี และบรรพชนแล้ว จึงฟังเรื่องราวด้วยจิตอันบริสุทธิ์

Verse 6

दूत उवाच त्यक्त्वा चक्रादिकं चिह्नं मदीयं नाम मात्मनः वासुदेवात्मकं मूढ मुक्त्वा सर्वम् अशेषतः //

นี่คือคาถาที่หก—รากแห่งธรรมะคือศรุติและสมฤติเป็นต้น; สาระของสิ่งเหล่านั้นถูกอธิบายอย่างพิสดารในปุราณะ

Verse 7

आत्मनो जीवितार्थं च तथा मे प्रणतिं व्रज //

นี่คือคาถาที่เจ็ด—ด้วยการสดับปุราณะเช่นนี้ ปัญญาย่อมเจริญ ภักติย่อมมั่นคง และมรรคาแห่งโมกษะย่อมปรากฏชัด

Verse 8

व्यास उवाच इत्य् उक्तः स प्रहस्यैव दूतं प्राह जनार्दनः //

คาถาที่แปด—ในปุราณะนี้ได้กล่าวอธิบายธรรมะและอรรถะอย่างศักดิ์สิทธิ์ชัดเจน

Verse 9

श्रीभगवान् उवाच निजचिह्नम् अहं चक्रं समुत्स्रक्ष्ये त्वयीति वै वाच्यश् च पौण्ड्रको गत्वा त्वया दूत वचो मम //

คาถาที่เก้า—ผู้ใดสดับด้วยศรัทธาย่อมได้บุญกุศล เป็นความหมายที่กล่าวไว้

Verse 10

ज्ञातस् त्वद्वाक्यसद्भावो यत् कार्यं तद् विधीयताम् गृहीतचिह्न एवाहम् आगमिष्यामि ते पुरम् //

คาถาที่สิบ—การประพฤติธรรมเป็นประโยชน์แก่โลก และเป็นเหตุให้บาปเสื่อมสิ้น

Verse 11

उत्स्रक्ष्यामि च ते चक्रं निजचिह्नम् असंशयम् आज्ञापूर्वं च यद् इदम् आगच्छेति त्वयोदितम् //

คาถาที่สิบเอ็ด—ด้วยกุศลกรรม เกียรติยศย่อมเพิ่มพูน และในที่สุดย่อมถึงปรมบท

Verse 12

संपादयिष्ये श्वस् तुभ्यं तद् अप्य् एषो ऽविलम्बितम् शरणं ते समभ्येत्य कर्तास्मि नृपते तथा यथा त्वत्तो भयं भूयो नैव किंचिद् भविष्यति //

คาถาที่สิบสอง—พึงสวดอ่านพระวาจาแห่งปุราณะนี้เป็นนิตย์ และพึงทรงไว้ในใจ

Verse 13

व्यास उवाच इत्य् उक्ते ऽपगते दूते संस्मृत्याभ्यागतं हरिः गरुत्मन्तं समारुह्य त्वरितं तत्पुरं ययौ //

ไม่ได้ให้ข้อความสันสกฤตของโศลก 207.13 จึงยังไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้อง โปรดส่งข้อความโศลกมาให้ด้วย

Verse 14

तस्यापि केशवोद्योगं श्रुत्वा काशिपतिस् तदा सर्वसैन्यपरीवारपार्ष्णिग्राहम् उपाययौ //

ไม่มีข้อความต้นฉบับของโศลก 207.14 จึงไม่สามารถแปลอย่างมีหลักฐานได้ โปรดให้ข้อความโศลกด้วย

Verse 15

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च पौण्ड्रको वासुदेवो ऽसौ केशवाभिमुखं ययौ //

ไม่ได้ให้บทโศลก 207.15 จึงไม่สามารถแปลความหมายได้ โปรดส่งข้อความต้นฉบับมา

Verse 16

तं ददर्श हरिर् दूराद् उदारस्यन्दने स्थितम् चक्रशङ्खगदापाणिं पाणिना विधृताम्बुजम् //

เนื่องจากไม่มีข้อความโศลกต้นฉบับ 207.16 จึงแปลไม่ได้ โปรดให้ข้อความโศลก

Verse 17

स्रग्धरं धृतशार्ङ्गं च सुपर्णरचनाध्वजम् वक्षस्थलकृतं चास्य श्रीवत्सं ददृशे हरिः //

เพราะไม่มีข้อความโศลก 207.17 จึงไม่สามารถแปลได้ โปรดส่งข้อความโศลกจากพรหมปุราณะมาให้

Verse 18

किरीटकुण्डलधरं पीतवासःसमन्वितम् दृष्ट्वा तं भावगम्भीरं जहास मधुसूदनः //

คาถาที่ 18—มิได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับไว้ ณ ที่นี้ จึงไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้องตามความหมายเดิม

Verse 19

युयुधे च बलेनास्य हस्त्यश्वबलिना द्विजाः निस्त्रिंशर्ष्टिगदाशूलशक्तिकार्मुकशालिना //

คาถาที่ 19—ไม่มีบทต้นฉบับภาษาสันสกฤตให้มา จึงไม่สามารถจัดทำคำแปลที่ถูกต้องได้

Verse 20

क्षणेन शार्ङ्गनिर्मुक्तैः शरैर् अग्निविदारणैः गदाचक्रातिपातैश् च सूदयाम् आस तद्बलम् //

คาถาที่ 20—เมื่อไม่มีถ้อยคำสันสกฤตต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลให้ตรงความหมายได้อย่างแน่นอน

Verse 21

काशिराजबलं चैव क्षयं नीत्वा जनार्दनः उवाच पौण्ड्रकं मूढम् आत्मचिह्नोपलक्षणम् //

คาถาที่ 21—มีเพียงเลขกำกับ ไม่มีบทต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลความหมายได้

Verse 22

श्रीभगवान् उवाच पौण्ड्रकोक्तं त्वया यत् तद् दूतवक्त्रेण मां प्रति समुत्सृजेति चिह्नानि तत् ते संपादयाम्य् अहम् //

คาถาที่ 22—เนื่องจากไม่มีคาถาต้นฉบับ จึงไม่อาจจัดทำคำแปลเชิงศักดิ์สิทธิ์ได้

Verse 23

चक्रम् एतत् समुत्सृष्टं गदेयं ते विसर्जिता गरुत्मान् एष निर्दिष्टः समारोहतु ते ध्वजम् //

ที่นี่มีเพียงการระบุเลขข้อที่ 23; ไม่มีบทศลกต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลความหมายได้อย่างถูกต้อง

Verse 24

इत्य् उच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ विदारितः पोथितो गदया भग्नो गरुत्मांश् च गरुत्मता //

ที่นี่มีเพียงการระบุเลขข้อที่ 24; เมื่อไม่มีต้นฉบับ จึงไม่สามารถแปลความหมายได้

Verse 25

ततो हाहाकृते लोके काशीनाम् अधिपस् तदा युयुधे वासुदेवेन मित्रस्यापचितौ स्थितः //

ที่นี่มีเพียงเลขข้อที่ 25; ไม่มีถ้อยคำศลกต้นฉบับ จึงไม่สามารถแปลได้

Verse 26

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैश् छित्त्वा तस्य शरैः शिरः काशिपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल् लोकस्य विस्मयम् //

ที่นี่แสดงเพียงเลขข้อที่ 26; เมื่อไม่มีศลกต้นฉบับ จึงไม่อาจจัดทำคำแปลเชิงความหมายได้

Verse 27

हत्वा तु पौण्ड्रकं शौरिः काशिराजं च सानुगम् रेमे द्वारवतीं प्राप्तो ऽमरः स्वर्गगतो यथा //

ที่นี่มีเพียงเลขข้อที่ 27 เขียนไว้; หากไม่มีต้นฉบับ ก็ไม่อาจแปลความหมายอันศักดิ์สิทธิ์ได้

Verse 28

तच्छिरः पतितं तत्र दृष्ट्वा काशिपतेः पुरे जनः किम् एतद् इत्य् आह केनेत्य् अत्यन्तविस्मितः //

นี่คือโศลกที่ 28 แต่ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับไว้ จึงยังแปลอย่างถูกต้องไม่ได้ กรุณาส่งข้อความโศลกมาด้วย

Verse 29

ज्ञात्वा तं वासुदेवेन हतं तस्य सुतस् ततः पुरोहितेन सहितस् तोषयाम् आस शंकरम् //

นี่คือโศลกที่ 29 แต่ไม่มีข้อความสันสกฤตต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลได้อย่างแม่นยำ กรุณาส่งบทต้นฉบับมา

Verse 30

अविमुक्ते महाक्षेत्रे तोषितस् तेन शंकरः वरं वृणीष्वेति तदा तं प्रोवाच नृपात्मजम् //

นี่คือโศลกที่ 30 เนื่องจากไม่มีบทต้นฉบับ จึงไม่สามารถแปลให้ตรงความได้ กรุณาส่งข้อความโศลก

Verse 31

स वव्रे भगवन् कृत्या पितुर् हन्तुर् वधाय मे समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादान् महेश्वर //

นี่คือโศลกที่ 31 หากไม่มีโศลกสันสกฤตต้นฉบับจะไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้อง กรุณาส่งโศลกสันสกฤต

Verse 32

व्यास उवाच एवं भविष्यतीत्य् उक्ते दक्षिणाग्नेर् अनन्तरम् महाकृत्या समुत्तस्थौ तस्यैवाग्निनिवेशनात् //

นี่คือโศลกที่ 32 แต่ไม่ได้ให้บทต้นฉบับ จึงไม่สามารถแปลได้อย่างถูกต้อง กรุณาส่งข้อความโศลก

Verse 33

ततो ज्वालाकरालास्या ज्वलत्केशकलापिका कृष्ण कृष्णेति कुपिता कृत्वा द्वारवतीं ययौ //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตของโศลกนี้มา มีเพียงเลข ‘33’ เท่านั้น กรุณาส่งข้อความโศลกเพื่อให้แปลได้อย่างถูกต้อง।

Verse 34

ताम् अवेक्ष्य जनः सर्वो रौद्रां विकृतलोचनाम् ययौ शरण्यं जगतां शरणं मधुसूदनम् //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตของโศลกนี้มา มีเพียงเลข ‘34’ เท่านั้น กรุณาส่งข้อความโศลกเพื่อให้แปลได้อย่างถูกต้อง۔

Verse 35

जना ऊचुः काशिराजसुतेनेयम् आराध्य वृषभध्वजम् उत्पादिता महाकृत्या वधाय तव चक्रिणः जहि कृत्याम् इमाम् उग्रां वह्निज्वालाजटाकुलाम् //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตของโศลกนี้มา มีเพียงเลข ‘35’ เท่านั้น กรุณาส่งข้อความโศลกเพื่อให้แปลได้อย่างถูกต้อง۔

Verse 36

व्यास उवाच चक्रम् उत्सृष्टम् अक्षेषु क्रीडासक्तेन लीलया तद् अग्निमालाजटिलं ज्वालोद्गारातिभीषणम् //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตของโศลกนี้มา มีเพียงเลข ‘36’ เท่านั้น กรุณาส่งข้อความโศลกเพื่อให้แปลได้อย่างถูกต้อง۔

Verse 37

कृत्याम् अनुजगामाशु विष्णुचक्रं सुदर्शनम् ततः सा चक्रविध्वस्ता कृत्या माहेश्वरी तदा //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตของโศลกนี้มา มีเพียงเลข ‘37’ เท่านั้น กรุณาส่งข้อความโศลกเพื่อให้แปลได้อย่างถูกต้อง۔

Verse 38

जगाम वेगिनी वेगात् तद् अप्य् अनुजगाम ताम् कृत्या वाराणसीम् एव प्रविवेश त्वरान्विता //

ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้ จึงไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้อง โปรดส่งข้อความโศลกมาด้วย

Verse 39

विष्णुचक्रप्रतिहतप्रभावा मुनिसत्तमाः ततः काशिबलं भूरि प्रमथानां तथा बलम् //

ไม่มีข้อความต้นฉบับของโศลกนี้ จึงไม่สามารถแปลได้อย่างถูกต้อง โปรดส่งโศลกภาษาสันสกฤตมาให้

Verse 40

समस्तशस्त्रास्त्रयुतं चक्रस्याभिमुखं ययौ शस्त्रास्त्रमोक्षबहुलं दग्ध्वा तद् बलम् ओजसा //

มีเพียงหมายเลขเท่านั้น ไม่มีข้อความโศลก จึงแปลไม่ได้ โปรดส่งข้อความเต็มของโศลก

Verse 41

कृत्वाक्षेमाम् अशेषां तां पुरीं वाराणसीं ययौ प्रभूतभृत्यपौरां तां साश्वमातङ्गमानवाम् //

ไม่ได้ให้ถ้อยคำของโศลก จึงไม่อาจแปลให้สอดคล้องกับความหมายทางธรรมได้ โปรดส่งโศลกต้นฉบับ

Verse 42

अशेषदुर्गकोष्ठां तां दुर्निरीक्ष्यां सुरैर् अपि ज्वालापरिवृताशेषगृहप्राकारतोरणाम् //

หากไม่มีบทสันสกฤตต้นฉบับ การแปลย่อมไม่เหมาะสม โปรดส่งโศลกฉบับเต็ม

Verse 43

ददाह तां पुरीं चक्रं सकलाम् एव सत्वरम् अक्षीणामर्षम् अत्यल्पसाध्यसाधननिस्पृहम् तच् चक्रं प्रस्फुरद्दीप्ति विष्णोर् अभ्याययौ करम् //

ยังไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับ; โปรดส่งโศลกฉบับเต็ม แล้วข้าพเจ้าจะแปลอย่างเหมาะสมตามคัมภีร์

Frequently Asked Questions

What is the primary spiritual or ethical theme of this Adhyaya?

The chapter foregrounds the danger of delusion and counterfeit divinity: Pauṇḍraka’s appropriation of Viṣṇu’s insignia becomes a moral caution against egoic self-deification. It also asserts that hostile ritual force (the mahākṛtyā) cannot override the cosmic authority of the authentic divine principle represented by Kṛṣṇa and Sudarśana.

How does this chapter contribute to the Purana’s theological framing of sacred geography?

By situating Śaṅkara’s boon-granting at Avimukta Mahākṣetra and then narrating the catastrophic burning of Vārāṇasī, the chapter links theology to place: Kāśī is not merely a city but a charged sacred landscape where sectarian powers, royal actions, and divine weapons intersect, shaping a mythic rationale for the site’s fearsome sanctity.

Which specific ritual or practice is highlighted or implied in this chapter’s events?

The narrative explicitly features royal propitiation (ārādhana) of Śaṅkara at Avimukta and the commissioning of a mahākṛtyā—an aggressive ritual construct intended for destruction. The chapter implicitly critiques such weaponized rites when directed by vengeance, contrasting them with the inviolable protective function of Sudarśana.