Adhyaya 115: The Arising of Diverse Dharmas: Devotional Observances and Varṇa-Based Duties

Verse 1

अथ विविधधर्मोत्पत्तिः ॥ ततो महीवचः श्रुत्वा देवो नारायणोऽब्रवीत् ॥ कथयिष्यामि ते देवि कर्म स्वर्गसुखावहम्

ఇప్పుడు వివిధ ధర్మాల ఉద్భవం. అనంతరం మహీ (భూమి) వాక్యాన్ని విని దేవ నారాయణుడు పలికెను—హే దేవీ! స్వర్గసుఖాన్ని ప్రసాదించే కర్మను నేను నీకు చెప్పుదును.

Verse 2

यत्त्वया पृच्छ्यते देवि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ स्थितिं सत्तां तु मर्त्यानां भक्त्या ये च व्यवस्थिताः

హే దేవీ, హే వసుంధరా! నీవు అడిగినదాన్ని వినుము. (నేను) మానవుల స్థితి, సత్తా, అలాగే భక్తిలో స్థిరమైనవారి విషయమును కూడా (వివరిస్తాను).

Verse 3

नाहं दानसहस्रेण नाहं यज्ञशतैरपि ॥ तुष्यामि न तु वित्तेन ये नराः स्वल्पचेतसः

నేను వెయ్యి దానాలతోనూ, వంద యజ్ఞాలతోనూ తృప్తి చెందను; అల్పబుద్ధులు ఆశించే ధనంతో కూడా నేను సంతుష్టుడను కాను.

Verse 4

एकचित्तं समाधाय यो मां जानाति माधवि ॥ नित्यं तुष्यामि तस्याहं पुरुषं बहुदोषकम्

ఓ మాధవీ! ఎవడు మనస్సును ఏకాగ్రంగా స్థిరపరచి నన్ను తెలుసుకుంటాడో, అతనిలో ఎన్నో దోషాలు ఉన్నా నేను అతనితో నిత్యం తృప్తుడనై ఉంటాను.

Verse 5

यच्च पृच्छसि मां भद्रे कर्म स्वर्गसुखावहम् ॥ तच्छृणुष्व वरारोहॆ गदतो मे शुचिस्मिते

ఓ భద్రే! స్వర్గసుఖాన్ని కలిగించే కర్మ గురించి నన్ను నీవు అడుగుతున్నావు; ఓ వరారోహే, ఓ శుచిస్మితే—నేను చెప్పేది విను.

Verse 6

ये नमस्यति मां नित्यं पुरुषा बहुचेतसः ॥ अर्द्धरात्रेऽन्धकारे च मध्याह्ने वापराह्णके

అనేక ఆలోచనలతో ఉన్న పురుషులు కూడా నిత్యం నన్ను నమస్కరిస్తారు—అర్ధరాత్రి, అంధకారంలో, మధ్యాహ్నం లేదా అపరాహ్నంలో (నమస్కరిస్తారు).

Verse 7

यस्य चित्तं न नश्येत मम भक्तिव्यवस्थितम् ॥ द्वादश्यामुपवासं तु यः कुर्यान्मम तत्परः ॥

ఎవరి మనస్సు నా భక్తిలో స్థిరంగా ఉండి చలించదో—అటువంటి వాడు నాపై తత్పరుడై ద్వాదశీనాడు ఉపవాసం చేస్తే,

Verse 8

ते मामेव प्रपश्यन्ति मयि भक्तिपरायणाः ॥ लब्धचेतो गुणज्ञश्च नरो भक्तिव्यवस्थितः ॥

నాయందు ఏకాగ్రభక్తితో పరాయణులైన వారు నన్నే దర్శిస్తారు. భక్తిలో స్థితుడైన నరుడు స్థిరచిత్తుడై గుణవిచక్షణుడగును.

Verse 9

इच्छया अपि भवेद्भद्रे स्वर्गे वसति सुन्दरि ॥ स्वल्पकेन न गम्यन्ते दुष्प्राप्योऽहं वरानने ॥

హే భద్రే, హే సుందరీ! కేవలం ఇచ్ఛతో కూడ స్వర్గవాసం కలుగవచ్చు; కాని హే వరాననే, స్వల్ప సాధనలతో నేను పొందబడను—నేను దుర్లభుడను.

Verse 10

द्वादश्यामुपवासं तु ये च कुर्वन्ति ते नराः ॥ तेषामेव प्रपश्यन्ति मम भक्तिपरायणाः ॥

ద్వాదశీ ఉపవాసం ఆచరించే వారు నా భక్తిలో పరాయణులైన భక్తులు; (నా) దర్శనం వారికి మాత్రమే కలుగుతుంది.

Verse 11

कृत्वा चैवोपवासं प्रगृह्य चैव जलाञ्जलिम् ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा आदित्यं चावलोकयेत् ॥

ఉపవాసం చేసి, జలాంజలి గ్రహించి, ‘నమో నారాయణ’ అని ఉచ్చరించి, ఆదిత్యుని దర్శించాలి.

Verse 12

यावन्तो बिन्दवः किञ्चित्पतन्त्येवाञ्जलेर्जलात् ॥ तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥

అంజలిలోని నీటిలోనుంచి ఎంతమంది బిందువులు, కొద్దిగా అయినా, పడతాయో—అంత వేల సంవత్సరాలు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 13

अथ चैव तु द्वादश्यां पुरुषा धर्मवादकाः ॥ विधिना च प्रयत्नेन ये मां कुर्वन्ति मानुषाः ॥

మరియు ద్వాదశీ నాడు ధర్మవాదకులైన ఆ మనుష్యులు, విధివిధానంతో మరియు ప్రయత్నంతో నన్ను పూజిస్తారు।

Verse 14

पाण्डुरैश्चैव पुष्पैश्च मृष्टैर्धूपैस्तु धूपयेत् ॥ यो मे धारयते भूमौ तस्यापि शृणु या गतिः ॥

తెల్లని పుష్పాలతోను సువాసన ధూపాలతోను ధూపం సమర్పించాలి; మరియు భూమిపై నా ప్రతిమ/చిహ్నాన్ని స్థాపించి ధారించే వానికి కలిగే గతి కూడా విను।

Verse 15

दत्त्वा शिरसि पुष्पाणि इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ हृदि कृत्वा तु मन्त्रांश्च शुक्लाम्बरधरो धरे ॥

తలపై పుష్పాలు ఉంచి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి; మంత్రాలను హృదయంలో స్థాపించి, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి కర్మను ఆచరించాలి।

Verse 16

सुमान्यः सुमना गृह्य प्रीयतां भगवान्हरिः ॥

శుభ్రమైన పుష్పాలను ప్రశాంత మనస్సుతో తీసుకొని: “భగవాన్ హరి ప్రసన్నుడగుగాక” అని పలకాలి।

Verse 17

नमोऽस्तु विष्णवे व्यक्ताव्यक्तगन्धिगन्धान्सुगन्धान्वा गृह्ण गृह्ण नमो भगवते विष्णवे ॥ अनेन मन्त्रेण गन्धं दद्यात् ॥ श्रुत्वा प्रत्यागतमाधारसवनं पतये भवं प्रविष्टं मे धूप धूपनं गृह्णातु मे भगवाञ्च्युतः ॥ अनेन मन्त्रेण धूपं दद्यात् ॥

భగవంతుడైన విష్ణువుకు నమస్కారం. వ్యక్తమైనా అవ్యక్తమైనా, సుగంధమైనా ఇతరమైనా గంధాలను స్వీకరించండి, స్వీకరించండి; భగవంతుడైన విష్ణువుకు నమస్కారం. ఈ మంత్రంతో గంధాన్ని (సువాసన ద్రవ్యాన్ని) సమర్పించాలి. తరువాత వినిపించి, కర్మాధారస్థానానికి తిరిగి వచ్చి, స్వామి నిమిత్తం ప్రవేశించిన నా ధూపమును మరియు ధూపనక్రియను భగవాన్ అచ్యుతుడు స్వీకరించుగాక. ఈ మంత్రంతో ధూపాన్ని సమర్పించాలి।

Verse 18

श्रुत्वा चैवं च शास्त्राणि यो मामेव तु कारयेत् ॥ मम लोकं च गच्छेत जायेतैव चतुर्भुजः ॥

ఇలా శాస్త్రోక్త బోధలను విని, నన్నే లక్ష్యంగా ఈ విధానాలను ఆచరింపజేసేవాడు నా లోకానికి చేరి, నిశ్చయంగా చతుర్భుజుడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 19

श्यामाकं स्वस्तिकं चैव गोधूमं मुद्गकं तथा ॥ शालयस्तु यवाश्चैव तथा नीवारकाङ्गुकाः ॥

శ్యామాక మిల్లెట్, స్వస్తిక ధాన్యం, గోధూమం (గోధుమ), ముద్గం (పెసర); అలాగే శాలి వరి, యవాలు (బార్లీ), మరియు నీవార వన్యవరి, అంగుక ధాన్యాలు.

Verse 20

एतानि यस्तु भुञ्जीत मम कर्मपरायणः ॥ शङ्खं चक्रं लाङ्गलं च मुसलं स च पश्यति ॥

నా విధించిన కర్మాలలో నిష్ఠతో ఈ ధాన్యాలను భుజించేవాడు శంఖం, చక్రం, లాంగలం (నాగలి) మరియు ముసలం దర్శిస్తాడు.

Verse 21

ब्राह्मणस्य तु वक्ष्यामि शृणु कर्म वसुन्धरे ॥ यानि कर्माणि कुर्वीत मम भक्तिपरायणः ॥

ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుని కర్తవ్యాలను చెప్పుదును; వినుము, ఓ వసుంధరా—నాపై భక్తిలో పరాయణుడై చేయవలసిన కర్మలు ఏవో.

Verse 22

षट्कर्मनिरतो भूत्वा अहङ्कारविवर्जितः ॥ लाभालाभं परित्यज्य भिक्षाहारो जितेन्द्रियः ॥

షట్కర్మాలలో నిమగ్నుడై, అహంకారరహితుడై; లాభనష్టాలను విడిచి, భిక్షాహారంతో జీవిస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడై ఉండాలి.

Verse 23

मम कर्मसमायुक्तः पैशुन्येन विवर्जितः ॥ शास्त्रानुसारिमध्यस्थो नवृद्धशिशुचेतनः ॥

నా ఉపదేశించిన కర్మాలలో నిమగ్నుడై, పరనిందను విడిచినవాడు; శాస్త్రానుసారిగా న్యాయస్థుడై, బాల‑వృద్ధుల పట్ల దయగలవాడు.

Verse 24

एतद्वै ब्रह्मणः कर्म एकचित्तो जितेन्द्रियः ॥ इष्टापूर्तं च कुरुते स मामेति वसुन्धरे ॥

ఇదే బ్రాహ్మణుని కర్తవ్యం—ఏకచిత్తుడై, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు; ఇష్ట‑పూర్త (యజ్ఞములు మరియు ప్రజాహిత పుణ్యకార్యాలు) చేసి, ఓ వసుంధరా, నన్ను చేరుతాడు.

Verse 25

क्षत्रियाणां प्रवक्ष्यामि मम कर्मसु तिष्ठताम् ॥ यानि कर्माणि कुर्वीत क्षत्रियो मध्यसंस्थितः ॥

నా ఉపదేశించిన కర్మాలలో స్థిరంగా ఉన్న క్షత్రియుల ధర్మాలను నేను వివరిస్తాను—సమతలో నిలిచిన క్షత్రియుడు ఏ ఏ కర్మలు చేయవలెనో.

Verse 26

दानशूरश्च कर्मज्ञो यज्ञेषु कुशलः शुचिः ॥ मम कर्मसु मेधावी अहङ्कारविवर्जितः ॥

అతడు దానంలో శూరుడు, కర్తవ్యజ్ఞుడు, యజ్ఞాలలో నిపుణుడు, శుచిగా ఉండాలి; నా ఉపదేశించిన కర్మాలలో మేధావి, అహంకారరహితుడు కావాలి.

Verse 27

अल्पभाषी गुणज्ञश्च नित्यं भागवतप्रियः ॥ गुरुविद्योऽनसूयश्च निन्द्यकर्मविवर्जितः ॥

అతడు తక్కువగా మాట్లాడేవాడు, గుణజ్ఞుడు, నిత్యం భాగవత భక్తులను ప్రేమించేవాడు; గురువు‑విద్యల పట్ల గౌరవం కలవాడు, అసూయలేని వాడు, నింద్యకర్మలను విడిచినవాడు.

Verse 28

भजते मम यो नित्यं मम लोकाय गच्छति ॥ वैश्यानां तु प्रवक्ष्यामि मम कर्मसु तिष्ठताम् ॥

ఎవడు నిత్యం నన్ను భజిస్తాడో అతడు నా లోకానికి చేరుతాడు. ఇప్పుడు నా విధించిన కర్మాలలో స్థిరంగా ఉన్న వైశ్యుల కర్తవ్యాలను నేను వివరిస్తాను.

Verse 29

यानि कर्माणि कुरुते मम भक्तिपथे स्थितः ॥ एतैर्गुणैः स्वधर्मेण लाभालाभविवर्जितः ॥

నా భక్తి మార్గంలో స్థిరంగా ఉండి అతడు ఏ కర్మలు చేసినా, ఈ గుణాలతోను స్వధర్మంతోను యుక్తుడై లాభం–అలాభం పట్ల ఆసక్తి లేకుండా ఉంటాడు.

Verse 30

ऋतुकालाभिगामी च शान्तात्मा मोहवर्जितः ॥ शुचिर्दक्षो निराहारो मम कर्मरतः सदा ॥

అతడు ఋతుకాలంలోనే దాంపత్యసంబంధానికి చేరుతాడు; మనస్సు శాంతంగా, మోహరహితంగా ఉంటాడు; శుచిగా, దక్షుడిగా, మితాహారిగా ఉండి ఎల్లప్పుడూ నా విధించిన కర్మాలలో రతుడై ఉంటాడు.

Verse 31

गुरुसम्पूजको नित्यं युक्तो भक्तानुवत्सलः ॥ वैश्योऽप्येवं सुसंयुक्तो यस्तु कर्माणि कारयेत् ॥

ఎల్లప్పుడూ గురువును సమ్యక్‌గా పూజిస్తూ, నియమశీలుడై, భక్తుల పట్ల స్నేహభావంతో ఉండే—ఇలా సుసంయుక్తుడైన వైశ్యుడు కూడా విధించిన కర్మలను నిర్వహింపజేయాలి.

Verse 32

तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ अथ शूद्रस्य वक्ष्यामि कर्माणि शृणु माधवि ॥

నేను అతనిని విడువను, అతడూ నన్ను విడువడు. ఇప్పుడు శూద్రుని కర్తవ్యకర్మలను నేను వివరిస్తాను; విను, ఓ మాధవీ.

Verse 33

कर्माणि यानि कृत्वा ह शूद्रो मह्यं व्यवस्थितः ॥ दम्पती मम भक्तौ यो मम कर्म परायणौ ॥

ఏ ఏ విధి కర్మలను ఆచరించుటవలన శూద్రుడు నాయందు దృఢంగా స్థితి పొందును. నా భక్తులైన, నా విధిత కర్మములలో పరాయణులైన దంపతులు—

Verse 34

उभौ भागवतौ भक्तौ मद्भक्तौ कर्मनिष्ठितौ ॥ देशकालौ च वानीतौ रजसा तमसोज्झितौ ॥

వారిద్దరూ భాగవత భక్తులు—నా భక్తులు—కర్మనిష్ఠులు; దేశకాలాచారములో సునీతులై, రజస్సు తమస్సులను విడిచినవారు.

Verse 35

निरहङ्कारशुद्धात्मा आतिथेयो विनीतवान् ॥ श्रद्धधानोऽतिपूतात्मा लोभमोहविवर्जितः ॥

అహంకారరహితుడై శుద్ధాత్ముడై; అతిథి సత్కారము చేయువాడై వినయవంతుడై; శ్రద్ధగలవాడై అత్యంత పవిత్ర స్వభావుడై, లోభమోహములు లేనివాడై ఉండును.

Verse 36

नमस्कारप्रियो नित्यं मम चिन्ताव्यवस्थितः ॥ शूद्रः कर्माणि मे देवि य एवं सममाचरेत् ॥

ఎల్లప్పుడూ నమస్కారమును ఇష్టపడుతూ, నిత్యం నా ధ్యానములో స్థితుడై—ఓ దేవీ, ఈ విధంగా సమభావంతో నా కర్మములను ఆచరించు శూద్రుడు—

Verse 37

एवं कर्मगुणाश्चैव येन भक्त्या व्यवस्थितः ॥ सर्ववर्णाश्च मां देवि अपरं क्षत्रिये शृणु ॥

ఈ విధంగా కర్మములో వ్యక్తమగు గుణములచేత భక్తిలో దృఢస్థితి కలుగును. ఓ దేవీ, సమస్త వర్ణములు దీనిని అనుసరించుగాక; ఇకపై, ఓ క్షత్రియ, మరింత వినుము.

Verse 38

येन तत्प्राप्यते योगं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ त्यक्त्वा लाभमलाभं च मोहं कामं च वर्जयेत् ॥

ఓ వసుంధరా, ఆ యోగం పొందే ఉపాయాన్ని విను. లాభం-అలాభం విడిచి, మోహం మరియు కామాన్ని దూరం చేయాలి.

Verse 39

न शीतं च न चोष्णे च लब्धालब्धं विचिन्तयेत् ॥ न तिक्तेनास्ति कटुना मधुराम्लैर्न लावणैः ॥

చలి-వేడిని గూర్చి, అలాగే లభించినది-లభించనిదిని గూర్చి చింతించకూడదు. చేదు, కారం, తీపి, పులుపు, ఉప్పు విషయాల్లో రుచిచూపి లాగబడకూడదు.

Verse 40

न कषायैः स्पृहा यस्य प्राप्नुयात्सिद्धिमुत्तमाम् ॥ भार्या पुत्राः पिता माता उपभोगार्थसंयुतम् ॥

కషాయ (కషాయరసం గల విషయాలు) పట్ల కూడా ఆశలేని వాడు పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు. అయితే భార్య, కుమారులు, తండ్రి, తల్లి భోగలక్ష్యాలతో బంధింపబడి ఆసక్తికి కారణమవుతారు.

Verse 41

य एतान् हि परित्यज्य मम कर्मरतः सदा ॥ धृतिज्ञः कुशलश्चैव श्रद्धधानो धृतव्रतः ॥

ఇవన్నీ విడిచి ఎల్లప్పుడూ నా కోసం కర్మలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు ధైర్యాన్ని తెలిసినవాడు, నైపుణ్యవంతుడు, శ్రద్ధావంతుడు, వ్రతంలో దృఢుడు.

Verse 42

तत्परो नित्यमुद्युक्तः अन्यकार्यजुगुप्सकः ॥ बाले वयसि कल्पश्च अल्पभोगी कुलान्वितः ॥

ఆ లక్ష్యానికే అంకితుడై, ఎల్లప్పుడూ శ్రమతో నిమగ్నుడై, ఇతర పనుల పట్ల విరక్తుడై ఉంటాడు. బాల్యంనుంచే నియమశీలుడు, భోగంలో మితుడు, మరియు సత్కుల పరంపరలో స్థిరుడై ఉంటాడు.

Verse 43

कारुण्यः सर्वसत्त्वानां प्रत्युत्थायी महाक्षमः ॥ काले मौनक्रियां कुर्याद्यावत्तत्कर्म कारयेत् ॥

సర్వజీవుల పట్ల కరుణగలవాడు, సేవకు లేచి నిలిచేవాడు, మహాక్షమాశీలుడు—సమయోచితంగా మౌనవ్రతాచరణ చేయాలి; ఆ నియమం చేయవలసినంత కాలం వరకు కొనసాగించాలి।

Verse 44

त्रिकालं च दिशो भागं सदा कर्मपथि स्थितः ॥ उपपन्नानभुञ्जानः कर्माण्यभोजनानि च ॥

త్రికాల నియమాన్ని, దిశావిభాగాలను గౌరవిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ నియతకర్మ మార్గంలో నిలిచి, అనుచితమైనదాన్ని భుజించడు; ఉపవాసంతో కూడిన ఆచారాలను కూడా ఆచరిస్తాడు।

Verse 45

अनुष्ठानपरश्चैव मम पार्श्वे मनश्चरः ॥ काले मूत्रपुरीषाणि विसृज्य स्नानवत्सलः ॥

అనుష్ఠానంలో నిమగ్నుడై, మనస్సు నాపై సమీపంగా (నాకు అభిముఖంగా) ఉంచి, సమయోచితంగా మూత్రపురీషాలను విసర్జించి, స్నానశౌచాలకు ప్రీతిగల శుచిత్వపరుడై ఉండాలి।

Verse 46

पयसा यावकेनापि कदाचिद्वायुभक्षणः ॥ कदाचित्षष्ठकालेन क्वचिद्दृष्टमहाफलः ॥

కొన్నిసార్లు పాలతో, కొన్నిసార్లు యవాగూ (బార్లీ గంజి)తో; కొన్నిసార్లు వాయుభక్షణం (అత్యంత ఉపవాసం)తో; కొన్నిసార్లు ఆరో కాలంలో మాత్రమే భుజిస్తూ—ఇలా కొన్ని సందర్భాల్లో మహాఫలం దర్శనమవుతుందని చెప్పబడింది।

Verse 47

कदाचित्तु चतुर्थेन कदाचित्फलमेव च ॥ कदाचिद्दशमे भुञ्जेत्पक्षे मासे वसुन्धरे

కొన్నిసార్లు నాల్గవ రోజున భుజించాలి, కొన్నిసార్లు ఫలమే మాత్రమే తీసుకోవాలి; కొన్నిసార్లు పదవ రోజున భుజించాలి—పక్షంలో గానీ మాసంలో గానీ, ఓ వసుంధరా (భూమీ)।

Verse 48

य एतत्सप्त जन्मानि मम कर्माणि कुर्वते ॥ योगिनस्तान्प्रपश्यन्ति पूर्वोक्तान्कर्मसु स्थितान्

ఎవడు నా ఈ కర్మలను ఏడు జన్మల వరకు ఆచరిస్తాడో, అటువంటి వారిని యోగులు ముందుగా చెప్పిన కర్మాలలో స్థితులై ఉన్నవారిగా దర్శిస్తారు।

Verse 49

यानि कर्माणि कुर्वन्तु मां प्रपश्यन्ति माधवि ॥ तानि ते कथयिष्यामि येन भक्त्या व्यवस्थिताः

హే మాధవీ! ఏ కర్మలను చేసి వారు నన్ను దర్శిస్తారో, వాటిని నేను నీకు చెప్పుదును; వాటివలన వారు భక్తిలో దృఢంగా స్థితులవుతారు।

Verse 50

एतत्ते कथितं देवि श्रेष्ठं चैव मम प्रियम् ॥ तव चैवं प्रियार्थाय मन्त्रपूजां सुखावहम्

దేవీ! ఇది నీకు చెప్పబడింది—ఇది శ్రేష్ఠమూ నాకు ప్రియమూ; అలాగే నీ ప్రీతికోసం సుఖప్రదమైన మంత్రపూజను కూడా వివరిస్తున్నాను।

Verse 51

अभ्युत्थानादिकुशलः पैशुन्येन विवर्जितः ॥ एतैर्गुणैः समायुक्तो यो मां व्रजति क्षत्रियः

అభ్యుత్థానాది సేవలలో నిపుణుడై, పరనిందా-చాడీ నుండి దూరంగా ఉండి—ఈ గుణాలతో యుక్తుడై నన్ను ఆశ్రయించే క్షత్రియుడు ప్రశంసనీయం।

Verse 52

त्यक्त्वा ऋषिसहस्राणि शूद्रमेव भजाम्यहम् ॥ चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि यत्त्वया परिपृच्छितम्

వేలాది ఋషులను పక్కన పెట్టి, నేను ఒక శూద్రునినీ భజిస్తాను; నీవు అడిగిన చాతుర్వర్ణ్య కర్మాలను ఇప్పుడు వివరిస్తాను।

Verse 53

पुष्पे गन्धे च धूपे च मत्कर्मणि सदा रतः ॥ कदाचित्कन्दमूलानि फलानि च कदाचन

పుష్పాలు, సువాసన, ధూపంతో నా విధిలో నిత్యం నిమగ్నుడై; కొన్నిసార్లు కందమూలాలు, మరికొన్నిసార్లు ఫలాలు స్వీకరించును.