Adhyaya 8

Verse 1

देव्युवाच । पुनः कथय देवेश माहात्म्यं लोकशंकर । श्रीसोमेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद

దేవి పలికింది—ఓ దేవేశా, ఓ లోకశంకరా! సమస్త పాపనాశకుడైన శ్రీ సోమేశ్వర దేవుని మహాత్మ్యాన్ని మళ్లీ చెప్పండి. అలాగే ఇక్కడ బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ—ఈ త్రిదేవ సాన్నిధ్యాన్ని కూడా వివరించండి।

Verse 2

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिंगे च यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत्

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఏకాగ్ర మనస్సుతో నా ప్రాచీన గోప్యాన్ని విను; ఆ లింగంలో జరిగినది పరమ మహత్తర ఆశ్చర్యం।

Verse 3

षष्टिकोटि सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले

ఊర్ధ్వరేతస్సులైన ఋషుల అరవై కోట్లు సహస్రాలు ఆ లింగంలో ప్రవేశించాయి; అగ్నిలో నెయ్యి ఆహుతి పోసినట్లుగా.

Verse 4

सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिस्तु पंचमी । कीर्तिः शांतिस्तथा लक्ष्मीस्तस्मिंल्लिंगे समुत्थिता

ఆ లింగమునుండే సిద్ధి, వృద్ధి, తుష్టి, ఋద్ధి, ఐదవదైన పుష్టి జనించెను; అలాగే కీర్తి, శాంతి, లక్ష్మీ కూడా అక్కడినుండే ప్రాదుర్భవించెను।

Verse 5

सप्तकोट्यस्तु मंत्राणां सिद्धीनां चैव संभवः । दिव्ययोगरसाश्चान्ये दिव्यौषधिरसायनाः

ఆ పవిత్ర మూలమునుండి మంత్రసిద్ధులు—ఏడు కోట్లు—మరియు సిద్ధుల సాధ్యత ఉద్భవించును; ఇంకా ఇతర దివ్య యోగరసములు, దివ్య ఔషధ రసాయనములును ప్రాదుర్భవించును।

Verse 6

गारुडं भूततंत्रं च खेचर्यो व्यंतरीस्तथा । ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिंगात्समुत्थिताः

గారుడ విద్య, భూతతంత్రం, అలాగే ఖేచరీలు, వ్యంతరీలు—ఇవన్నీ యోగశక్తితో కూడి ఆ లింగమునుండే ఉద్భవించాయని చెప్పబడెను।

Verse 7

अन्याश्चैव तु याः काश्चित्सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः । ताः सर्वाः सह लिंगेन तस्मात्स्थानात्समुत्थिताः

ఇంకా ప్రకటించబడిన ఇతర సిద్ధులు—ప్రసిద్ధ అష్టసిద్ధులు ముఖ్యంగా—అవి అన్నీ ఆ లింగంతో కూడి ఆ పవిత్ర స్థానమునుండే ఉద్భవించెను।

Verse 8

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీ-సాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ప్రభాసమాహాత్మ్యములో ‘శ్రీ సోమేశ్వరైశ్వర్యవర్ణనం’ అను అష్టమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 9

अन्यद्देवि प्रवक्ष्यामि अत्र सिद्धिं गतास्तु ये । ममांशसंभवाः प्राप्ता अस्मिंल्लिंगे लयं गताः

హే దేవీ, ఇంకొకటి చెప్పుదును—ఇక్కడ సిద్ధిని పొందినవారు నా అంససంభవులు; ఈ లింగమునకు వచ్చి లయమునకు చేరిరి।

Verse 10

विमला दंडिकाश्चैव सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः । अस्मिंल्लिंगे पुरा सिद्धा योगात्पाशुपतान्मम

విమలా, దండికా—ఈ ఏడుగురు ‘కుత్సికా’లని స్మరించబడుదురు. పూర్వము నా పాశుపతయోగముచే ఈ లింగమున సిద్ధులయ్యిరి।

Verse 11

रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चंद्रो मन्थोऽवलोककः । सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्त्तिताः

రుద్రుడు, విప్రుడు, దానుడు, చంద్రుడు, మంథుడు, అవలోకకుడు, సూర్యావలోకుడు—ఈ ఏడుగురు ‘గార్గేయ’లని కీర్తించబడుదురు।

Verse 12

सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि । मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा

హే వరవర్ణినీ, ప్రభాసలోని సోమేశ్వరమున వారు సిద్ధులయ్యిరి. (వారిలో) మూక, మన్య, శివ, ప్రకాశ, కపిలుడు కూడ ఉన్నారు।

Verse 13

सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्त्तिताः । सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने

సత్కులుడు, కర్ణికారుడు ‘పౌరుషేయ’లుగా ప్రఖ్యాతులు. పాపనాశక ప్రభాసలోని సోమేశ్వరమున వారు పూర్వము సిద్ధులయ్యిరి।

Verse 14

युगेयुगे पुरा सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे प्रिये मम । एते चान्ये च ये विप्रा भविष्यंति कलौ युगे

ప్రియమా! యుగయుగాలలో ఆ లింగమున అనేకులు సిద్ధిని పొందిరి. ఇంకా వీరితో పాటు కలియుగమున పుట్టబోవు ఇతర బ్రాహ్మణులును ఆ లింగముతోనే అనుబంధముగలవారై ఉంటారు.

Verse 16

दुर्ल्लभं सर्वमर्त्त्यानां प्रभासे तु व्यवस्थितम् । न च कश्चिद्विजानाति अशुभैः कर्मभिर्वृतः

ప్రభాసక్షేత్రమున సమస్త మానవులకు దుర్లభమైన పరమ ఫలము స్థాపితమై యున్నది; కాని అశుభకర్మములచే కప్పబడినవాడు దానిని యథార్థముగా గ్రహించలేడు.

Verse 17

ग्रहदोषास्तु ये केचिद्भूतदोषास्तथा परे । डाकिनीप्रेतवेताला राक्षसा ग्रहपूतनाः

ఏవైనా గ్రహదోషములు, అలాగే ఇతర భూతదోషములు—డాకినీలు, ప్రేతలు, వేతాళులు, రాక్షసులు, గ్రహపీడక పూతనాదులు—

Verse 18

पिशाचा यातुधानाश्च मातरो जातहारिकाः । बालग्रहास्तथा चान्ये बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः

పిశాచులు, యాతుధానులు, నవజాత శిశువులను హరించు ‘మాతృ’దేవతలు, బాలగ్రహములు మరియు ఇతర గ్రహపీడలు, అలాగే ‘బుద్ధ’ అనే గ్రహములు—

Verse 19

तत्र सिद्धिं गमिष्यंति दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि । एतत्ते सर्वमाख्यातं तल्लिंगं सिद्धिदं परम्

అక్కడ వారు దేవతలకైనా దుర్లభమైన సిద్ధిని పొందుదురు. ఇదంతా నీకు వివరించితిని; ఆ లింగమే పరమము, సిద్ధిదాయకము.

Verse 20

दुर्नामकास्तथा चान्ये कुष्ठरोगास्तथा परे । क्षयरोगास्तथा चान्ये वातगुल्मास्तथैव च । अन्ये चैव तु ये केचिद्व्याधयस्तु प्रकीर्त्तिताः

దుర్నామక (భయంకర వ్రణాలు) మరియు ఇతర వ్యాధులు, కుష్ఠాది రోగాలు, క్షయంలాంటి క్షీణత రోగాలు, వాతవికారాలు, గుల్మము (ఉదరగడ్డ) మరియు చెప్పబడిన ఇతర వ్యాధులన్నీ—

Verse 21

सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यंति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम्

సోమేశ్వరుని చేరి, ఆ లింగ దర్శనమాత్రంతో ఇవన్నీ అగ్నిలో వేసిన ఇంధనంలా నశించిపోతాయి.

Verse 22

उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यंति श्रीसोमेश्वरदर्शनात्

ఇతర ఉపద్రవాలు కూడా—పాములు, ఘోణలు, తేళ్లు—అన్నీ అక్కడ శ్రీ సోమేశ్వర దర్శనంతో నశిస్తాయి.

Verse 23

योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः

‘సోమేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడైన ఆయన ‘పశ్చిమ భైరవ’గా స్మరించబడతాడు; అలాగే ‘కాలాగ్నిరుద్ర’ మరియు ‘రుద్రనాథ’ అనే పర్యాయనామాలతోనూ వినబడతాడు.

Verse 24

तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः

హే దేవేశీ! నేను అక్కడ భక్తులకు అనుగ్రహం కలిగించువాడిగా నివసిస్తాను; మనుష్యుల సమస్త దుష్కృతాలను నేను భస్మం చేస్తాను—సందేహం లేదు.

Verse 25

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा

దేహంలో నివసిస్తూ దేహధారుల దేహాలలో సంచరించే ఆ ప్రాణమే; ఆయన అంతరంలో ఈ సమస్త బ్రహ్మాండము నిలిచి ఉంది—ఆయన ఒకడే అయినా అనేకరూపంగా ప్రకాశిస్తాడు।

Verse 26

वेदाः सर्वेऽपि यं देवं प्रशंसंति महर्षयः । परस्य ब्रह्मणो रूपं यस्य द्वारेण लभ्यते

సర్వ వేదాలు స్తుతించే, మహర్షులు ప్రశంసించే ఆ దేవుడే; ఆయన ‘ద్వారం’ ద్వారా పరబ్రహ్మ స్వరూపం సాక్షాత్కారమవుతుంది।

Verse 27

सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः । यथा गुप्तं गृहे रत्नं न कश्चिद्विंदते नरः

ఓ దేవీ, ఇదే మహాదేవుడు ప్రభాసలో స్థిరంగా నివసిస్తున్నాడు. ఇంటిలో దాచిన రత్నం ఎవరికైనా దొరకనట్లే, యథార్థ అన్వేషణ లేక ఆయనను గ్రహించలేరు।

Verse 28

प्रभासे तु स्थितं तद्वद्रत्नभूतं गृहे मम । तच्च लिंगं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकम्

అదేవిధంగా ప్రభాసలో నా స్వంత ‘గృహం’లో రత్నస్వరూపమైన ఆ సన్నిధి నిలిచి ఉంది. ఆ లింగం ప్రాచీన కల్పంలో ఏడు పాతాళాలను భేదించిందని చెప్పబడింది।

Verse 29

कथितं कोटि सूर्यस्य प्रलयानलसंनिभम् । तेनकालाग्निरुद्रेति प्रोक्तं सोमेश्वरः पुरा

అది ప్రళయాగ్ని వలె, కోటి సూర్యుల కాంతితో సమానమని వర్ణించబడింది. అందుకే పురాతనకాలంలో సోమేశ్వరుడు ‘కాలాగ్నిరుద్ర’ అని పిలువబడెను।

Verse 30

इति देवि समासेन कथितं तव पार्वति । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

హే దేవి పార్వతీ! నేను సంక్షేపంగా నీకు సోమేశ్వరుని మహాత్మ్యాన్ని చెప్పితిని; అది సమస్త పాపాలను నశింపజేయునది.