Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सा स्मृता क्षणमात्रेण विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्रागता महादेवी आनंदस्फुरितेक्षणा

Transliteration

sā smṛtā kṣaṇamātreṇa viṣṇunā prabhaviṣṇunā | tatrāgatā mahādevī ānaṃdasphuritekṣaṇā

Translation

ప్రభావశాలియైన విష్ణువు స్మరించిన క్షణమాత్రంలోనే ఆమె అక్కడికి వచ్చింది—ఆనందంతో స్ఫురించే నేత్రాలుగల మహాదేవి.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• स्मृता: was remembered / was invoked
• स्मृता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘remembered/called’

• क्षणमात्रेण: in just a moment
• क्षणमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: क्षण + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (क्षणस्य मात्रम्)

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रभविष्णुना: by the mighty/sovereign Viṣṇu
• प्रभविष्णुना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभु + विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (प्रभुः विष्णुः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• आगता: came, arrived
• आगता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महादेवी: the Great Goddess
• महादेवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महती देवी)

• आनन्दस्फुरितेक्षणा: whose eyes were sparkling with bliss
• आनन्दस्फुरितेक्षणा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आनन्द + स्फुरित + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (आनन्देन स्फुरिते ईक्षणे यस्याः)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahādevī-prādurbhāva-sthāna (Bhairavī/Mahāmāyā manifestation locus) within Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī arrives in a flash of radiance: a Great Goddess stepping into the battlefield-space, eyes shimmering with bliss; surrounding darkness of conflict is dispelled by her mahāprabhā.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Mahādevī
• Śakti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere invocation brings immediate divine presence; darśana is born of devotion and need aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra as the stage where the Goddess manifests, sanctifying the locale through her arrival.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; the verse highlights smaraṇa (remembrance) as a devotional act.