Adhyaya 59

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ वच्मि तृतीयां ते ज्ञानशक्तिं शिवात्मिकाम् । प्रभासक्षेत्रमध्यस्थां दारिद्र्यौघविनाशिनीम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను నీకు మూడవ శక్తి, శివాత్మికమైన జ్ఞానశక్తిని చెప్పుదును; ఆమె ప్రభాసక్షేత్ర మధ్యంలో నివసించి దారిద్ర్యప్రవాహాలను నశింపజేయును।

Verse 2

अजेति नाम्नीं तां देवीं राह्वीशाद्दक्षिणे स्थिताम् । मम वक्त्राद्विनिष्क्रांता षष्ठाद्वै विष्णुपूजितात्

ఆ దేవి ‘అజేతీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి; ఆమె రాహ్వీశుని దక్షిణ భాగంలో నిలిచియున్నది. ఆమె నా ముఖమునుండి—విష్ణువు పూజించే ఆరవ ముఖమునుండి—ప్రకటించింది।

Verse 3

देव्युवाच । पंचवक्त्राणि देवेश प्रसिद्धानि तव प्रभौ । षष्ठं यद्वदनं देव तस्य किं नाम संस्मृतम् । समुत्पन्ना कथं तस्मादजादेवीति या श्रुता

దేవి పలికెను—హే దేవేశా, హే ప్రభూ! నీ ఐదు ముఖాలు ప్రసిద్ధమైనవి. అయితే హే దేవా, ఆ ఆరవ ముఖానికి ఏ నామం స్మరించబడుతుంది? మరియు దానినుండి ‘అజాదేవి’ అని వినబడే దేవి ఎలా ఉద్భవించింది?

Verse 4

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि यद्गोप्यं स्वसुतेष्वपि । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि अप्रसिद्धागमोदितम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—దేవీ, నీవు శుభప్రశ్న అడిగితివి; ఇది స్వపుత్రులలోనూ గోప్యమైన విషయం. ఇప్పుడు నేను నీకు, అల్పప్రసిద్ధ ఆగమోక్తిని వివరించెదను.

Verse 5

वक्त्राणि मम देवेशि सप्तासन्पूर्वमेव हि । सद्योजातादिपंचैव षष्ठं स्मृतमजेति च

దేవేశీ, పూర్వకాలంలో నాకు ఏడు ముఖములు ఉండెను—సద్యోజాతాది ఐదు, మరియు ఆరవది ‘అజ’ అని స్మరింపబడెను.

Verse 6

सप्तमं पिचुनामेति सप्तैवं वदनानि मे । तेभ्योऽजं ब्रह्मणे दत्तं पिचुवक्त्रं तु विष्णवे

ఏడవది ‘పిచు’ అనే నామముగలది—ఇలా నాకు ఏడు ముఖములు. వాటిలో ‘అజ’ ముఖము బ్రహ్మకు దత్తమైంది; ‘పిచు’ ముఖము విష్ణువుకు దత్తమైంది.

Verse 7

तस्मादहं महादेवि पंचवक्त्रोऽधुनाऽभवम् । अजस्तु ब्रह्मा सञ्जज्ञे पिचुर्विष्णुरजायत

అందుచేత, మహాదేవీ, ఇప్పుడు నేను పంచవక్త్రుడనయ్యాను. ‘అజ’ బ్రహ్మగా సంజన్మించెను; ‘పిచు’ విష్ణువుగా అవతరించెను.

Verse 8

अजवक्त्रान्महादेवि अजा जाता महाप्रभा । अन्धासुररणे घोरे मम क्रोधेन भामिनि

మహాదేవీ, ‘అజ’ ముఖమునుండి మహాప్రభ ‘అజా’ జన్మించెను—భామినీ, అంధాసురునితో జరిగిన ఆ ఘోర యుద్ధంలో నా క్రోధముచేత.

Verse 9

खड्गचर्मधरादेवी सुरूपा सिंहवाहिनी । मर्द्दयन्ती महादैत्यान्देवीकोटिसमन्विता

ఖడ్గము, చర్మము (ఢాలు) ధరించిన సురూపిణి సింహవాహినీ దేవి, కోటి దేవతాస్వరూపిణుల సమేతగా మహాదైత్యులను మర్దించింది।

Verse 10

तस्या भयेन ये दैत्या विद्रुता दक्षिणार्णवम् । पृष्ठतोऽनुययौ तान्वै सा देवी सिंहवाहिनी

ఆమె భయంతో దైత్యులు దక్షిణ సముద్రం వైపు పారిపోయారు; వారిని సింహవాహినీ దేవి వెనుకనుండి తరిమింది।

Verse 11

इतस्ततस्ते धावन्तो मार्यमाणाश्च तद्गणैः । प्रभास क्षेत्रसंप्राप्ता नश्यमाना महार्णवम्

ఇటూ అటూ పరుగెత్తుతూ, ఆమె గణుల చేత హతమవుతూ, వారు ప్రభాసక్షేత్రానికి చేరి మహాసముద్రంలో నశించారు।

Verse 12

केचित्तत्र हता दैत्याः केचित्पातालमाययुः । निःशेषान्निहतान्दृष्ट्वा सा देवी सिंहवाहिनी

కొంతమంది దైత్యులు అక్కడే హతులయ్యారు, కొంతమంది పాతాళానికి దిగిపోయారు; వారిని నిశ్శేషంగా నిహతులైనట్లు చూసి సింహవాహినీ దేవి (తదనుగుణంగా) నిలిచింది।

Verse 13

क्षेत्रं पवित्रमाज्ञाय तत्र स्थाने स्थिता शुभा । सोमेशादीशकोणस्था सौरीशादुत्तरे स्थिता

క్షేత్రం పవిత్రమని తెలుసుకొని ఆ శుభదేవి అదే స్థలంలో స్థిరపడింది—సోమేశునికి ఈశాన్య కోణంలో, సౌరీశునికి ఉత్తరంగా।

Verse 14

यस्तां तत्र स्थितां पश्येद्योषिद्वाथ नरोऽपि वा । स भूयात्सत्त्वसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः

అక్కడ నిలిచియున్న ఆ దేవిని దర్శించువాడు—స్త్రీయైనా పురుషుడైనా—ఏడు జన్మల వరకు సత్త్వగుణము మరియు సౌభాగ్యముతో యుక్తుడగును।

Verse 15

गीतवाद्यादिकं नृत्यं यस्तत्र कुरुते नरः । तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तस्याः प्रसादतः

అక్కడ గీతము, వాద్యములతో కూడిన నృత్యము చేయు మనుష్యునికి, ఆ దేవి ప్రసాదముచేత అతని వంశంలో దౌర్భాగ్యం కలుగదు।

Verse 16

घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति । रक्तवर्त्या महादेवि यावंतस्तत्र तंतवः । तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्

హే మహాదేవీ! అక్కడ ఘృతంతో నింపిన దీపమును ఎర్ర వత్తితో సమర్పించు స్త్రీకి, ఆ వత్తిలో ఉన్న తంతువులెన్ని ఉంటాయో అంత జన్మాంతరాల వరకు సౌభాగ్యం లభించును।

Verse 17

यश्चैतत्तु पठेन्नित्यं तृतीयायां विशेषतः । शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या स कामानखिलाल्लंभेत्

ఇదిని నిత్యం పఠించువాడు—ప్రత్యేకంగా తృతీయ తిథిన—లేదా భక్తితో వినువాడు, సమస్త కామ్యఫలములను పొందును।

Verse 18

इति संक्षेपतः प्रोक्तो रुद्रशक्तित्रयक्रमः

ఇట్లు సంక్షేపముగా రుద్రశక్తిత్రయ సంబంధమైన క్రమవిధానం చెప్పబడినది।

Verse 19

एताः शक्तीः पूजयित्वा सोमेशं पूजयेत्ततः । सम्यग्यात्राफलापेक्षी एकां वा वरदामथ

ఈ శక్తులను విధివిధానంగా పూజించిన తరువాత సోమేశ్వరుని పూజించాలి. యాత్ర యొక్క సంపూర్ణ ఫలాన్ని కోరే యాత్రికుడు అలా చేయాలి; లేక వరదాయినీ దేవతలలో కనీసం ఒకదేవిని అయినా పూజించాలి.

Verse 59

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजादेवीमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनषष्टितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి సహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్ర మహాత్మ్య’ భాగంలో ‘అజాదేవీ మహాత్మ్య వర్ణనం’ అనే యాభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.