
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు మహాదేవికి ప్రభాసక్షేత్రంలోని కేదారసంబంధ లింగమాహాత్మ్యాన్ని వివరిస్తాడు. అది స్వయంభూ, శివప్రియము, భీమేశ్వర సమీపంలో ఉన్నది; పూర్వయుగంలో ‘రుద్రేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి. మ్లేచ్ఛసంసర్గ భయంతో అది లీనమై/గుప్తమై, తరువాత భూమిపై ‘కేదార’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధమైంది. లవణసముద్రంలోను పద్మక తీర్థ/కుండంలోను స్నానం చేసి రుద్రేశుడు, కేదారుడు అనే రూపాలలో పూజ చేయాలని విధి చెబుతుంది. ముఖ్యంగా శుక్లపక్ష చతుర్దశీనాడు ఏకరాత్రి జాగరణతో శివరాత్రి వ్రతం మహాపుణ్యదాయకమని పేర్కొంటుంది. తదనంతరం రాజు శశబిందు చతుర్దశీనాడు ప్రభాసానికి వచ్చి జపహోమరతులైన ఋషులను చూసి సోమనాథుని పూజించి, కేదారానికి వెళ్లి జాగరణం చేస్తాడు. చ్యవన, యాజ్ఞవల్క్య, నారద, జైమిని మొదలైనవారు అడిగినప్పుడు అతడు పూర్వజన్మకథ చెబుతాడు—కరువులో శూద్రుడై రామసరస్సులో కమలాలు తెచ్చి అమ్మలేకపోయాడు. అక్కడ అనంగవతీ అనే వేశ్య వృద్ధ/రుద్రేశ్వర లింగం వద్ద శివరాత్రి జాగరణం నిర్వహించింది; ఆహారాభావంతో అనుకోకుండా ఉపవాసం, స్నానం, కమలార్పణ, జాగరణం చేసిన ఫలంగా అతడికి తరువాత రాజ్యాధికారం లభించి కారణస్మృతి నిలిచింది. చివరికి ఈ లింగపూజ మహాపాపనాశకమూ, సర్వపురుషార్థప్రదమూ; అనంగవతీ కూడా అదే వ్రతఫలంగా అప్సరసగా మారిందని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ संपूज्य विधिना देवदेवं कपर्द्दिनम् । ततो गच्छेन्महादेवि लिगं केदारसंस्थितम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ మహాదేవీ! విధివిధానంగా దేవదేవ కపర్ద్దినుడు (శివుడు)ను పూజించిన తరువాత, కేదారసంస్థిత లింగమునకు వెళ్లవలెను.
Verse 2
तस्यैवाग्नेयभागस्थं भीमेश्वरसमीपगम् । स्वयंभूतं महादेवि कल्पलिंगं मम प्रियम्
అదే స్థలంలోని ఆగ్నేయ భాగంలో, భీమేశ్వరుని సమీపంలో, ఓ మహాదేవీ! నా ప్రియమైన స్వయంభూ ‘కల్పలింగం’ ఉంది.
Verse 3
मया संपूजितं देवि वृद्धिलिंग महाप्रभम् । निराहारस्तु यस्तत्र करोत्येकं प्रजागरम्
ఓ దేవీ! ఆ మహాప్రభ ‘వృద్ధిలింగం’ను నేను సంపూజించాను. ఎవడు అక్కడ నిరాహారంగా ఉండి ఒక రాత్రి జాగరణ చేస్తాడో…
Verse 4
चतुर्दश्यां विशेषेण तस्य लोकाः सनातनाः । रुद्रेश्वरेति देवस्य त्वासीन्नाम पुरा युगे
ప్రత్యేకంగా చతుర్దశీనాడు అతని లోకాలు సనాతనమవుతాయి. పూర్వయుగాలలో ఆ దేవుని నామం ‘రుద్రేశ్వర’మని ఉండెను.
Verse 5
तिष्येस्मिंस्तु पुनः प्राप्ते म्लेच्छस्पर्शभयातुरः । अस्मिंल्लिंगे लयं यातः केदारश्चाब्धिसंनिधौ
తిష్యకాలము మళ్లీ వచ్చినప్పుడు, మ్లేచ్ఛస్పర్శ భయంతో కలత చెందిన కేదారుడు సముద్రసన్నిధానమందు ఈ లింగములో లయమయ్యెను।
Verse 6
तेन केदारनामेति तस्य ख्यातं धरातले । माघे मासि यताहारः स्नात्वा तु लवणोदधौ
అందువల్ల అతడు భూమిపై ‘కేదార’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందెను. మాఘమాసమున నియతాహారుడై లవణసముద్రములో స్నానము చేసి…
Verse 7
पद्मके तु महाकुंडे मध्येस्य लवणांभसः । रुद्रेशाद्दक्षिणे भागे धनुषां दशके स्थिते
లవణజలమధ్యస్థమైన పద్మక మహాకుండములో, రుద్రేశునకు దక్షిణభాగమున, పది ధనుస్సుల దూరమందు ఉన్న చోట…
Verse 8
स्नात्वा विधानतो देवि रुद्रेशं चार्चयिष्यति । सम्यक्केदारया त्रायाः फलं तस्य भविष्यति
హే దేవీ! విధివిధానముగా స్నానము చేసి రుద్రేశుని ఆరాధించవలెను; అప్పుడు కేదారుని త్రాణకృప యొక్క సంపూర్ణ ఫలము అతనికి కలుగును।
Verse 9
ब्रह्महत्यादिपापानां पूजनान्नाशनं महत् । अथ तस्यैव देवस्य इतिहासं पुरातनम्
బ్రహ్మహత్యాది పాపములు పూజచేత మహత్తుగా నశించును. ఇక ఆ దేవుని ప్రాచీన ఇతిహాసము (వర్ణింపబడును)।
Verse 10
सर्वकामप्रदं नृणां कथ्यते ते सुरप्रिये । आसीद्राजा पुरा देवि शशबिंदुरिति श्रुतः
హే సురప్రియే! ఇది మనుష్యులకు సర్వకామప్రదమని నీకు చెప్పబడుతోంది. హే దేవీ! పూర్వకాలంలో శశబిందు అనే ప్రసిద్ధ రాజు ఉండెను.
Verse 11
सार्वभौमो महीपालो विपक्षगणसूदनः । कलिद्वापरयोः संधौ सभूतः पृथिवीपतिः
అతడు సార్వభౌముడు, భూమిని కాపాడువాడు, శత్రుసమూహాలను సంహరించువాడు. ద్వాపర-కలియుగ సంధికాలంలో అతడు భూపతిగా అవతరించాడు.
Verse 12
तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी
అతని భార్య సాధ్వి, ప్రాణాలకన్నా మిన్నగా ప్రియమైనది. ఆమె దేవీ కాదు, గంధర్వీ కాదు, అసురీ కాదు, పన్నగకన్య కూడా కాదు.
Verse 13
तादृग्रूपा वरारोहे यथाऽस्य शुभलोचना । तस्य हेममयं पद्मं शतपत्रं मनोरमम्
హే వరారోహే! శుభనేత్రాలైన ఆమె అటువంటి రూపవతిగా ఉండెను. అతనికి బంగారంతో చేసిన, నూరుపత్రాల మనోహర పద్మం ఉండెను.
Verse 14
खेचरं वेगि नित्यं च तस्य राज्ञो महात्मनः । स तेन पर्यटंल्लोकान्सर्वान्देवि स्वकामतः
ఆ మహాత్మ రాజునకు ఆకాశగామి, వేగవంతమైన, నిత్యం సిద్ధమైన ఒక విమానం ఉండెను. హే దేవీ! దానితో అతడు తన ఇష్టానుసారం సమస్త లోకాలను సంచరించెను.
Verse 15
एकदा फाल्गुने मासि शुक्लपक्षे वरानने । चतुर्द्दश्यां तु संप्राप्तः प्रभासक्षेत्रमुत्तमम्
హే వరాననే! ఒకసారి ఫాల్గుణ మాస శుక్లపక్ష చతుర్దశి నాడు అతడు ఉత్తమమైన ప్రభాసక్షేత్రానికి చేరుకున్నాడు।
Verse 16
अथापश्यदृषीन्सर्वाञ्छ्रीसोमेशपुरःस्थितान् । रात्रौ जागरणार्थाय जपहोमपरायणान्
అప్పుడు అతడు శ్రీ సోమేశ్వరపురం ముందర నిలిచిన సమస్త ఋషులను చూశాడు; వారు రాత్రి జాగరణార్థం జపహోమాలలో నిమగ్నులై ఉన్నారు।
Verse 17
स दृष्ट्वा सोमनाथं तु प्रणिपत्य विधानतः । पूजयामास सर्वां स्तान्यथार्हं भक्तिसंयुतः
సోమనాథుని దర్శించి అతడు విధివిధానంగా ప్రణామం చేశాడు; భక్తితో నిండినవాడై వారందరినీ యథోచితంగా పూజించాడు।
Verse 18
ततः केदारमासाद्य संस्नाप्य विधिवत्प्रिये । पूजयित्वा विचित्राभिः पुष्पमालाभिरीश्वरम्
ఆ తరువాత, హే ప్రియే! కేదారానికి చేరి విధివిధానంగా (ప్రభువుకు) అభిషేకం చేసి, విచిత్ర పుష్పమాలలతో ఈశ్వరుని పూజించాడు।
Verse 19
नैवेद्यैर्विविधैर्वस्त्रैर्भूषणैश्च मनोहरैः । ततोऽत्र कारयामास जागरं सुसमाहितः
వివిధ నైవేద్యాలు, వస్త్రాలు, మనోహర ఆభరణాలతో అతడు పూజను నిర్వహించాడు; ఆపై సుసమాహితుడై అక్కడే రాత్రి జాగరణం చేయించాడు।
Verse 20
ततस्ते मुनयः सर्वे कुतूहलसमन्विताः । च्यवनो याज्ञवल्क्यश्च शांडिल्यः शाकटायनः
అప్పుడు కుతూహలంతో నిండిన ఆ మునులందరూ అక్కడ సమవేతులయ్యారు—చ్యవనుడు, యాజ్ఞవల్క్యుడు, శాండిల్యుడు, శాకటాయనుడు।
Verse 21
रैभ्योऽथ जैमिनिः क्रौंचो नारदः पर्वतः शिलः । मार्कंडं पुरतः कृत्वा जग्मुस्तस्य समीपतः
తర్వాత రైభ్యుడు, జైమిని, క్రౌంచుడు, నారదుడు, పర్వతుడు, శిలుడు—మార్కండేయుణ్ని ముందుంచి—ఆయన సమీపానికి వెళ్లారు।
Verse 22
चक्रुः कथाः सुविचित्रा इतिहासानि भूरिशः । कीर्त्तयंतः स्थितास्तत्र पप्रच्छू राजसत्तमम्
వారు అనేక విచిత్రమైన కథలను, బహుళ పురాతన ఇతిహాసాలను వివరించారు; అక్కడే నిలిచి వాటిని కీర్తిస్తూ ఆ రాజసత్తముణ్ని ప్రశ్నించారు।
Verse 23
ऋषय ऊचुः । कस्मात्सोमेश्वरं देवं परित्यज्य नराधिप । केदारस्य पुरोऽकार्षीर्जागरं तद्ब्रवीहि नः । नूनं वेत्सि फलं चास्य लिंगस्य त्वं महोदयम्
ఋషులు అన్నారు—ఓ నరాధిపా! సోమేశ్వర దేవుణ్ని విడిచి కేదారుని సమక్షంలో నీవెందుకు జాగరణం చేశావు? మాకు చెప్పు. ఓ మహోదయా, ఈ లింగారాధన ఫలాన్ని నీవు నిశ్చయంగా తెలుసు।
Verse 24
राजोवाच । शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे अन्यदेहोद्भवं मम । पुराऽहं शूद्रजातीय आसं ब्राह्मणपूजकः
రాజు అన్నాడు—బ్రాహ్మణులందరూ వినండి; ఇది నా పూర్వదేహంలో జరిగిన కథ. పూర్వం నేను శూద్రజాతిలో పుట్టినవాడినైనా బ్రాహ్మణులను పూజించేవాడిని।
Verse 25
सौराष्ट्रविषये शुभ्रे धनधान्यसमाकुले । अथ कालांतरे तत्र अनावृष्टिरभूद्द्विजाः
ధనధాన్యసమృద్ధిగా ఉన్న శుభ్రమైన సౌరాష్ట్రదేశంలో, కొంతకాలానంతరం, ఓ ద్విజులారా, అక్కడ అనావృష్టి (వర్షాభావం) కలిగింది.
Verse 26
ततोऽहं क्षुधयाविष्टः प्रभासं क्षेत्रमास्थितः । अथापश्यं सरः शुभ्रं हरिणीमूलसंस्थितम्
అప్పుడు ఆకలితో బాధపడుతూ నేను ప్రభాస అనే పవిత్ర క్షేత్రంలో నివసించడానికి వచ్చాను. అక్కడ హరিণీ (మృగి) మూలానికి సమీపంగా ఉన్న ఒక ప్రకాశవంతమైన సరస్సును చూశాను.
Verse 27
तच्च रामसरोनाम पद्मिनीषण्डमंडितम् । क्षीरोदांबुधिसंकाशं दृष्ट्वा स्नातः क्लमान्वितः
ఆ సరస్సుకు ‘రామసరస్’ అనే పేరు; అది కమలగుచ్ఛాలతో అలంకృతమై ఉంది. క్షీరసాగరంలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించగానే, అలసట ఉన్నప్పటికీ నేను అక్కడ స్నానం చేశాను.
Verse 28
संतर्प्य च पितॄन्देवान्पीत्वा स्वच्छमथोदकम् । ततोऽहं भार्यया प्रोक्तो गृहाणेमान्सरोरुहान्
పితృదేవతలను తర్పణంతో తృప్తిపరచి, తరువాత స్వచ్ఛమైన నీటిని త్రాగి, అప్పుడు నా భార్య నాతో— “ఈ సరోరుహాలు (కమలాలు) తీసుకోండి” అని చెప్పింది.
Verse 29
एतत्समीपतो रम्यं दृश्यते स्थानमुत्तमम् । विक्रीणीमोऽत्र गत्वा तु येन स्याद्भोजनं विभो
“ఇదికి సమీపంలో ఒక रम్యమైన, ఉత్తమమైన స్థలం కనిపిస్తోంది. ఓ ప్రభూ, అక్కడికి వెళ్లి ఇవి అమ్ముదాం, అప్పుడు భోజనం లభిస్తుంది.”
Verse 30
अथावतीर्य सलिलं गृहीतानि मया द्विजाः । कमलानि सुभू रीणि प्रस्थितश्च पुरं प्रति
అప్పుడు, ఓ ద్విజులారా, నేను నీటిలోకి దిగిపోయి అనేక సుందరమైన కమలాలను తీసుకొని పట్టణం వైపు బయలుదేరాను।
Verse 31
तत्र गत्वा च रथ्यासु चत्वरेषु त्रिकेषु च । प्रफुल्लकमलान्येव क्रेतुं वै मुनिसत्तमाः
అక్కడికి వెళ్లి, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, నేను వీధుల్లో, చౌరస్తాల్లో, మూడు దారుల కూడళ్లలో తిరుగుతూ పూర్తిగా వికసించిన కమలాలనే కొనాలని చూశాను।
Verse 32
न कश्चित्प्रति गृह्णाति अस्तं प्राप्तो दिवाकरः । प्रासादं कंचिदासाद्य सुप्तोहं सह भार्यया
ఎవరూ స్వీకరించలేదు; ఎందుకంటే సూర్యుడు అస్తమించాడు. అప్పుడు ఒక భవనానికి చేరి, నేను భార్యతో కలిసి నిద్రపోయాను।
Verse 33
तत्र सुप्तस्य मे बुद्धिः श्रुत्वा गीतध्वनिं तदा । समुत्पन्ना सभा र्यस्य क्षुधार्तस्य विशेषतः । नूनं जागरणं ह्येतत्कस्मिंश्चिद्विबुधालये
అక్కడ నిద్రలో ఉండగా గీతధ్వని వినగానే నా మనస్సు చలించిపోయింది. ముఖ్యంగా ఆకలితో బాధపడుతూ, భార్యతో కలిసి నేను అనుకున్నాను—‘నిశ్చయంగా ఏదో దేవాలయంలో జాగరణ జరుగుతోంది।’
Verse 34
सरोरुहाणि चादाय व्रजाम्यत्र सुरालये । यदि कश्चित्प्रगृह्णाति प्राणयात्रा ततो भवेत्
‘ఈ కమలాలను తీసుకొని నేను ఇక్కడి దేవాలయానికి వెళ్తాను. అక్కడ ఎవరో స్వీకరిస్తే, మా ప్రాణయాత్ర—జీవనాధారం—సిద్ధమవుతుంది.’
Verse 35
अथोत्थाय समायातो ह्यत्राहं मुनिपुंगवाः । अपश्यं लिंगमेतत्तु पूजितं कुसुमैः शुभैः
అప్పుడు లేచి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా; ఈ లింగమే శుభపుష్పాలతో సమ్యక్గా పూజింపబడినదిగా నేను చూచితిని।
Verse 36
रुद्रेश्वराभिधमिदं वृद्धलिंगं स्वयंभुवम् । वेश्यानंगवतीनाम्नी शिवरात्रिपरायणा
ఇది ‘రుద్రేశ్వర’ అనే పేరుగల స్వయంభూ ప్రాచీన లింగము. అనంగవతి అనే వేశ్య, శివరాత్రి వ్రతంలో పరాయణురాలై, (ఇక్కడ పూజించెను)।
Verse 37
जागर्त्ति पुरतस्तस्य गीतनृत्योत्सवादिना । ततः कश्चिन्मया दृष्टः किमेतद्रात्रिजागरम्
ఆ లింగం ముందు ఆమె గీత-నృత్యోత్సవాలతో జాగరణ చేసుచుండెను. అప్పుడు నేను ఒకరిని చూసి అడిగితిని—‘ఇది ఏ రాత్రి-జాగరణము?’
Verse 38
केयं स्त्री दृश्यतेऽत्यर्थं गीतनृत्योत्सवे रता । सोऽब्रवीच्छिवधर्मोक्ता शिवरात्रिः सुधर्मदा
నేను అడిగితిని—‘గీత-నృత్యోత్సవంలో అత్యంత రతగా కనిపిస్తున్న ఈ స్త్రీ ఎవరు?’ అతడు చెప్పెను—‘ఇది శివధర్మంలో ఉపదేశించిన శివరాత్రి; సద్ధర్మాన్ని ప్రసాదించేది।’
Verse 39
तां चानंगवतीनाम्नी वेश्येयं धर्मसंयुता । जागर्त्ति परमं श्रेयः शिवरात्रिव्रतं शुभम्
‘ఆమె అనంగవతి అనే వేశ్య, ధర్మసంపన్నురాలు. ఆమె జాగరణ చేస్తుంది; శివరాత్రి అనే ఈ శుభవ్రతాన్ని ఆచరించి పరమ శ్రేయస్సును పొందుతుంది।’
Verse 40
शिवरात्रिव्रतं ह्येतद्यः सम्यक्कुरुते नरः । न स दुःखमवाप्नोति न दारि द्र्यं न बंधनम्
యే మనిషి ఈ శివరాత్రి వ్రతాన్ని విధివిధానంగా ఆచరిస్తాడో, అతనికి దుఃఖం రాదు; దారిద్ర్యం లేదు, బంధనం లేదు.
Verse 41
दुष्टं चारिष्टयोगं वा न रोगं न भयं क्वचित् । सुखसौभाग्यसंपन्नो जायते सत्कुले नरः
అతనిని దుష్ట ప్రభావం గాని అరిష్టయోగం గాని బాధించదు; రోగం లేదు, ఎక్కడా భయం లేదు. అతడు సుఖసౌభాగ్యసంపన్నుడై సత్కులంలో జన్మిస్తాడు.
Verse 42
तेजस्वी च यशस्वी च सर्वकल्याणभाजनम् । भवेदस्य प्रसादेन एवमाहुर्मनीषिणः
ఆయన కృపవల్ల మనిషి తేజస్సుతో, యశస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు; సమస్త కల్యాణాలకు పాత్రుడవుతాడు—అని జ్ఞానులు చెబుతారు.
Verse 43
राजोवाच । अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना तद्व्रतं प्रति निश्चला । चिंतितं मनसा ह्येतन्मयाब्राह्मणसत्तमाः
రాజు పలికెను—అప్పుడు ఆ వ్రతం పట్ల నా బుద్ధి అచంచల నిశ్చయంగా స్థిరపడింది. ఓ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులారా, నేను దీనిని మనసులో ఆలోచించాను.
Verse 44
अन्नाभावान्ममोत्पन्न उपवासो बलाद्यतः । तदहं पद्मके तीर्थेस्नात्वा च लवणांभसि
ఆహారం లేకపోవడంతో నాకు బలవశాత్తు ఉపవాసం ఏర్పడింది. ఆపై నేను పద్మక తీర్థంలో స్నానం చేసి, లవణజలంలో (సముద్రంలో) కూడా స్నానం చేశాను.
Verse 45
एतैः सरोरुहैर्देवं पूजयामि महेश्वरम् । ततो मया सभार्येण रुद्रेशः संप्रपूजितः
ఈ పద్మపుష్పాలతో నేను దేవుడైన మహేశ్వరుని పూజిస్తున్నాను. అనంతరం భార్యతో కూడి నేను రుద్రేశుని విధివిధానంగా సమ్యక్ పూజించితిని.
Verse 46
पद्मैश्च भक्तियुक्तेन सभार्येण विशेषतः । जाग्रत्स्थितस्तु देवाग्रे तां रात्रिं सह भार्यया
భక్తితో నిండిన పద్మాలతో, ముఖ్యంగా భార్యతో కూడి, నేను దేవుని సమక్షంలో జాగ్రత్తగా నిలిచి ఆ రాత్రంతా భార్యతో కలిసి మేల్కొని ఉన్నాను.
Verse 47
ततः प्रभातसमय उदिते सूर्यमण्डले । सा वेश्या मामुवाचेदं कलधौतपलत्रयम्
ఆపై ప్రాతఃకాలంలో సూర్యమండలం ఉదయించినప్పుడు, ఆ వేశ్య నన్ను ఇలా చెప్పింది—‘ఇదిగో, శుద్ధ బంగారపు మూడు పలములు…’।
Verse 48
गृहाणमूल्यं पद्मानां न गृहीतं मया हि तत् । सात्त्विकं भावमास्थाय सभार्येण द्विजोत्तमाः
ఆమె చెప్పింది—‘పద్మాల ధర స్వీకరించండి’; కాని నేను దానిని తీసుకోలేదు. ఓ ద్విజోత్తములారా, భార్యతో కూడి నేను సాత్త్విక భావాన్ని ఆశ్రయించి ఆ పవిత్ర సంకల్పంలోనే నిలిచితిని.
Verse 49
ततो भिक्षां समाहृत्य प्राणयात्रा मया कृता । कालेन महता प्राप्तः कालधर्मं मुनीश्वराः
ఆపై భిక్షను సమకూర్చుకొని నేను జీవనయాత్రను సాగించితిని. ఓ మునీశ్వరులారా, ఎంతో కాలం గడిచిన తరువాత నేను కాలధర్మమైన మృత్యువును పొందితిని.
Verse 50
इयं मे दयिता साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मम देहं समादाय प्रविष्टा हव्यवाहनम्
ఇది నా ప్రియమైన సాధ్వీ భార్య, ప్రాణాలకన్నా మిన్నగా ప్రియమైనది; ఆమె నా దేహాన్ని తీసుకొని పవిత్ర చితాగ్నిలో ప్రవేశించింది.
Verse 51
तत्प्रभावादहं जातः सर्वभौमो महीपतिः । जातिस्मरः सभार्यस्तु सत्यमेतद्द्विजोत्तमाः
ఆ పుణ్యప్రభావంతో నేను సర్వభౌమ మహీపతిగా జన్మించాను; భార్యతో కూడి పూర్వజన్మస్మృతিও నిలిచింది—ఓ ద్విజోత్తములారా, ఇది సత్యం.
Verse 52
एतस्मात्कारणादस्य भक्तिर्लिंगस्य चोपरि । मम नित्यं सभार्यस्य सत्यमेतद्ब्रवीमि वः
ఈ కారణంతోనే నా భక్తి నిత్యం ఈ లింగంపై స్థిరంగా ఉంది; భార్యతో కలిసి నేను దీన్ని ప్రతిదినం సేవించి పూజిస్తాను—ఇది మీకు సత్యంగా చెబుతున్నాను.
Verse 53
मया क्रियाविहीनेन भक्तिबाह्येन सत्तमाः । व्रतमेतत्समाचीर्णं तस्येदं सुमहत्फ लम्
ఓ సత్తములారా, క్రియలేమితో భక్తిలేకుండా ఉన్న నావల్ల కూడా ఈ వ్రతం ఆచరించబడింది; దాని ఫలం అత్యంత మహత్తరమైనది.
Verse 54
अधुना भक्तियुक्तस्य यथोपकरणान्मम । भविष्ये यत्फलं किंचिन्नो वेद्मि च मुनीश्वराः । येन सोमेशमुत्सृज्य अत्राहं भक्ति तत्परः
ఇప్పుడు నేను భక్తియుక్తుడను, యథోచిత ఉపకరణాలూ ఉన్నాయి; భవిష్యత్తులో ఏ ఫలం కలుగుతుందో, ఓ మునీశ్వరులారా, నాకు తెలియదు—ఎందుకంటే సోమేశ్వరునికూడా విడిచి ఇక్కడ భక్తిలో పూర్తిగా నిమగ్నుడనయ్యాను.
Verse 55
ईश्वर उवाच । एवं श्रुत्वा तु ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुसाध्विति जल्पंतो राजानं संप्रशंसिरे
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇది విని ఆ బ్రాహ్మణులు ఆశ్చర్యంతో విస్తరించిన నేత్రాలతో “సాధు, సాధు” అని పలుకుతూ రాజును ఎంతో ప్రశంసించారు।
Verse 56
पूजयामासुरनिशं लिंगं तत्र स्वयंभुवम् । ततोऽसौ पार्थिवश्रेष्ठो लिंगस्यास्यप्रसादतः । संसिद्धिं परमां प्राप्तो दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि
వారు అక్కడ స్వయంభూ లింగాన్ని నిరంతరం పూజించారు. ఆ లింగ ప్రసాదంతో ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు పరమసిద్ధిని పొందెను; అది దేవతలకైనా దుర్లభం.
Verse 57
सा च वेश्या भगवती शिवरात्रिप्रभावतः । तस्य लिंगस्य माहात्म्याद्रंभानामाप्सराऽभवत्
ఆ వేశ్య శివరాత్రి ప్రభావంతో దివ్య తేజస్సుతో భగవతీగా ప్రకాశించింది; ఆ లింగ మహాత్మ్యంతో రంభాసమాన అప్సరగా మారింది।
Verse 58
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं पूजयेद्बुधः । धर्मकामार्थमोक्षं च यो वांछत्यखिलप्रदम्
కాబట్టి ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షం—అఖిలప్రదమైన ఫలాలను కోరువాడు జ్ఞాని, సమస్త ప్రయత్నంతో ఆ లింగాన్ని పూజించాలి।