Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सा देव्यन्तर्हिता तदा । अष्टम्यां वा नवम्यां वा पूजयिष्यति मा नवः

Transliteration

īśvara uvāca | evaṃ bhaviṣyatītyuktvā sā devyantarhitā tadā | aṣṭamyāṃ vā navamyāṃ vā pūjayiṣyati mā navaḥ

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—‘ఇట్లే జరుగును’ అని చెప్పి ఆ దేవి అప్పుడు అంతర్హితమైంది. అష్టమి గాని నవమి గాని నాడు మనుష్యుడు ఇక్కడ నన్ను పూజించును.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus (quoting)
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-चिह्न/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having said'

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun, Nominative singular

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to सा

• अन्तर्हिता: disappeared, became invisible
• अन्तर्हिता: Kriya (Result state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अन्तर्-धा (धातु) → अन्तर्हित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP predicative

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• अष्टम्याम्: on the eighth (tithi)
• अष्टम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular (on the eighth lunar day)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)

• नवम्याम्: on the ninth (tithi)
• नवम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नवमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular (on the ninth lunar day)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मा: do not
• मा: Sambandha (Prohibition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक (prohibitive particle)

• नवः: new (person)
• नवः: Karta (Implied subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (intended for an implied subject, e.g., 'नवः (जनः)')

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kaṇṭakaśoṣiṇī (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ (and by extension future pilgrims)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara speaks as the Devī fades into subtle light (antarhita), leaving a sanctified spot; a calendar-like emphasis on aṣṭamī/navamī is symbolized by moon phases above the shrine and devotees approaching with offerings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī
• Aṣṭamī
• Navamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi) supports sacred place; devotion performed on auspicious days bears assured religious efficacy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the locale connected to the Kaṇṭakaśoṣiṇī-māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjā) is recommended on Aṣṭamī or Navamī tithi.