Adhyaya 317

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं कंटकशोषिणीम् । उत्तरेण देवकुलाद्दक्षिणेनोन्नतात्स्थितात्

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ మహాదేవీ, కంటకశోషిణీ దేవిని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను. ఆమె దేవకులానికి ఉత్తరంగా, ‘ఉన్నత’ అనే స్థలానికి దక్షిణంగా స్థితి చెందియున్నది।

Verse 2

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये । उन्नताद्दक्षिणे भागे यजंते द्विजसत्तमाः

ఆమె ఉద్భవాన్ని నేను వివరించెదను—హే ప్రియే, ఏకమనస్సుతో వినుము. ‘ఉన్నత’కు దక్షిణ భాగంలో శ్రేష్ఠ ద్విజులు యజ్ఞములు నిర్వహించుచున్నారు।

Verse 3

भृगुरत्रिर्मरीचिश्च भरद्वाजोऽथ कश्यपः । कण्वो मंकिश्च सावर्णिर्जातूकर्ण्यस्तथैव च

భృగు, అత్రి, మరీచి; భరద్వాజుడు మరియు కశ్యపుడు; కణ్వుడు, మంకి, సావర్ణి, అలాగే జాతూకర్ణ్యుడు—

Verse 4

वत्सश्चैव वसिष्ठश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । मनुर्यमोंऽगिरा विष्णुः शातातपपराशरौ

అలాగే వత్సుడు, వసిష్ఠుడు; పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు; మనువు, యముడు, అంగిరసుడు, విష్ణువు, అలాగే శాతాతపుడు, పరాశరుడు—

Verse 5

शांडिल्यः कौशिकश्चैव गौतमो गार्ग्य एव च । दाल्भ्यश्च शौनकश्चैव शाकल्यो गालवस्तथा

శాండిల్యుడు, కౌశికుడు, గౌతముడు మరియు గార్గ్యుడు; దాల్భ్యుడు, శౌనకుడు, శాకల్యుడు, అలాగే గాలవుడూ—।

Verse 6

जाबालिर्मुद्गलश्चैव ऋष्यशृंगो विभांडकः । विश्वामित्रः शतानंदो जह्नुर्विश्वावसुस्तथा

జాబాలి, ముద్గలుడు; ఋష్యశృంగుడు, విభాండకుడు; విశ్వామిత్రుడు, శతానందుడు, జహ్నువు, అలాగే విశ్వావసువూ—।

Verse 7

एते चान्ये च मुनयो यजंते विविधैर्मखैः । यज्ञवाटं च निर्माय ऋषितोयातटे शुभे

వీరు మరియు ఇతర మునులు కూడా అనేక విధాల మఖయజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. యజ్ఞవాటాన్ని నిర్మించి శుభమైన ఋషితోయా నది తీరంలో ఆరాధిస్తారు.

Verse 8

देवगन्धर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम् । वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः

అది దేవ-గంధర్వుల నృత్యాలతో, వేణు-వీణల నినాదాలతో మార్మోగింది; వేదఘోషతో, యజ్ఞ-హోమ మరియు నిత్య అగ్నిహోత్ర కర్మలతో కూడి ఉంది.

Verse 9

धूपैः समावृतं सर्वमाज्यगंधिभिरर्चितम् । शोभितं मुनिभिर्दिव्यैश्चातुर्वेद्यैर्द्विजोत्तमैः

అంతటా ధూపంతో ఆవరించబడి, ఆజ్యసుగంధితో అర్చింపబడింది; మరియు దివ్య మునులచే—చతుర్వేదజ్ఞులైన శ్రేష్ఠ ద్విజులచే—శోభిల్లింది.

Verse 10

एवंविधं प्रदेशं तु दृष्ट्वा दैत्या महाबलाः । समुद्रमध्यादायाता यज्ञविध्वंसहेतवे

అటువంటి ప్రాంతాన్ని చూచి మహాబల దైత్యులు సముద్రమధ్యమునుండి బయలుదేరి, యజ్ఞాన్ని విధ్వంసం చేయుటకై వచ్చిరి।

Verse 11

मायाविनो महाकायाः श्यामवर्णा महोदराः । लंबभ्रूश्मश्रुनासाग्रा रक्ताक्षा रक्तमूर्धजाः

వారు మాయావులు, మహాకాయులు, శ్యామవర్ణులు, మహోదరులు; వాలిన కనుబొమ్మలు, ఘన మీసాలు, ఉబ్బిన ముక్కు అగ్రం కలవారు; ఎర్రని కళ్ళు, ఎర్రటి కేశములు కలవారు।

Verse 12

यज्ञं समागताः सर्वे दैत्याश्चैव वरानने । तान्दृष्ट्वा मुनयः सर्वे रौद्ररूपान्भयंकरान्

హే వరాననే! ఆ దైత్యులందరూ యజ్ఞస్థలమునకు వచ్చిరి; వారి రౌద్రమైన భయంకర రూపాలను చూచి మునులందరూ భీతులయ్యిరి।

Verse 13

केचिन्निपतिता भूमौ तथान्ये ऽग्नौ स्रुचीकराः । पत्नीशालां समाविष्टा हविर्धानं तथा परे

కొందరు నేలపై పడిపోయిరి; మరికొందరు అగ్నివైపు పరుగెత్తి స్రుచులను పట్టుకొనిరి. కొందరు పత్నీశాలలో ప్రవేశించిరి; మరికొందరు హవిర్ధానమునకు దూసుకుపోయిరి।

Verse 14

ऋत्विजस्तु सदोमध्ये स्थिता वाचंयमास्तथा

ఋత్వికులు సదస్సు మధ్యలో నిలిచి, వాక్సంయమంతో, శాంతంగా మౌనముగా ఉండిరి।

Verse 15

एवं देवि यदा वृत्तं मुनीनां च महात्मनाम् । तदाध्वर्युर्महातेजा धैर्यमालम्ब्य सादरः

హే దేవీ! మునులు మహాత్ముల విషయంలో అలా జరిగినప్పుడు, మహాతేజస్సుగల అధ్వర్యుడు ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించి భక్తి-గౌరవాలతో కార్యంలో ప్రవేశించాడు।

Verse 16

अग्निहोत्रं हविष्यं च हविर्विन्यस्य मन्त्रवित् । सुसमिद्धं जुहावाग्निं रक्षसां नाशहेतवे

మంత్రవేత్త అగ్నిహోత్రాన్ని, హవిస్సును విధిగా ఏర్పాటు చేసి; రాక్షసుల నాశనార్థం సుసమిద్ధమైన అగ్నిలో ఆహుతులను సమర్పించాడు।

Verse 17

हुते हविषि देवेशि तत्क्षणादेव चोत्थिता । शक्तिः शक्तित्रिशूलाढ्या चर्महस्ता महोज्ज्वला

హే దేవేశీ! హవిస్సు ఆహుతి సమర్పించగానే, ఆ క్షణమే మహోజ్జ్వలమైన శక్తి ఉద్భవించింది—శక్తి, త్రిశూలం ధరించి, చేతిలో చర్మాన్ని పట్టుకొని।

Verse 18

तया ते निहता दैत्या यज्ञविध्वंसकारिणः । ततस्तां विविधैः स्तोत्रैर्मुनयस्तुष्टुवुस्तदा

ఆమె చేత యజ్ఞాన్ని విధ్వంసం చేసే ఆ దైత్యులు హతమయ్యారు; అనంతరం మునులు వివిధ స్తోత్రాలతో వెంటనే ఆమెను స్తుతించారు।

Verse 19

प्रसन्ना भूयसी देवी तानृषीन्प्रत्युवाच ह । वरं वृणुध्वं मुनयो दास्यामि वरमुत्तमम्

అత్యంత ప్రసన్నమైన దేవి ఆ ఋషులతో ఇలా పలికింది—“హే మునులారా! వరం కోరండి; నేను మీకు ఉత్తమ వరాన్ని ప్రసాదిస్తాను।”

Verse 20

ऋषय ऊचुः । कृतं वै सकलं कार्यं यज्ञा नो रक्षितास्त्वया । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया चासुरमर्द्दिनि

ఋషులు పలికిరి—మా కార్యమంతయు సంపూర్ణమైంది; మా యజ్ఞములను నీవు రక్షించితివి. నీవు, హే అసురమర్దిని, మాకు వరమిచ్చదలచినచో…

Verse 21

अस्मिन्स्थाने सदा तिष्ठ मुनीनां हितकाम्यया । कंटकाः शोषिता दैत्यास्तेन कंटकशोषिणी । अद्यप्रभृति नामास्तु तेन देवि सदा त्विह

మునుల హితకాంక్షతో, హే దేవీ, నీవు ఈ స్థలమున సదా నిలిచియుండుము. నీవు దైత్యరూప ‘కంటక’ములను శోషించి (నశింపజేసి) యున్నావు; అందువల్ల ఇక్కడ నీ నామము ‘కంటకశోషిణీ’ అగుగాక. ఈ దినమునుండి, హే దేవీ, అదే నీ నామమై ఇక్కడ నిత్యము నివసించుము.

Verse 22

ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सा देव्यन्तर्हिता तदा । अष्टम्यां वा नवम्यां वा पूजयिष्यति मा नवः

ఈశ్వరుడు పలికెను—‘ఇట్లే జరుగును’ అని చెప్పి ఆ దేవి అప్పుడు అంతర్హితమైంది. అష్టమి గాని నవమి గాని నాడు మనుష్యుడు ఇక్కడ నన్ను పూజించును.

Verse 23

राक्षसेभ्यः पिशाचेभ्यो भयं तस्य न जायते । प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं मानवो नात्र संशयः

ఆ భక్తునకు రాక్షసులయందు, పిశాచులయందు భయం కలుగదు. మనుష్యుడు పరమ సిద్ధిని పొందును—ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 317

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कंटकशोषणीमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములోని ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగమున ‘కంటకశోషిణీమాహాత్మ్యవర్ణన’ అనే ३१७వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.