Adhyaya 31

Verse 1

देव्युवाच । सकारपंचकं प्रोक्तं यत्त्वया मम शंकर । कथं तदत्र संवृत्तमेतन्मे संशयं महत्

దేవి పలికెను—హే శంకరా! నీవు నాకు ‘సకార-పంచకము’ చెప్పితివి; అది ఇక్కడ ఈ క్షేత్రములో ఎలా స్థాపితమైంది? ఇది నాకు మహా సందేహము.

Verse 2

कथं वात्र समायाता कुतश्चापि सरस्वती । कथं स वाडवो जातः कस्मिन्काले कथं ह्यभूत् । तत्सर्वं विस्तरेणेदं यथावद्वक्तुमर्हसि

సరస్వతి ఇక్కడికి ఎలా వచ్చింది, ఎక్కడి నుండి వచ్చింది? ఆ వాడవాగ్ని ఎలా జన్మించింది—ఏ కాలంలో, ఏ విధంగా? ఇవన్నీ యథావిధిగా విస్తారంగా చెప్పవలసినది.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा जाता तस्मिन्क्षेत्रे सरस्वती । यतश्चैव समुद्भूता सर्वपापप्रणाशिनी

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవి, వినుము; ఆ పుణ్యక్షేత్రములో సరస్వతి ఎలా ప్రాదుర్భవించింది, ఏ మూలమునుండి ఉద్భవించింది—సర్వపాపనాశిని ఆమె.

Verse 4

हिरण्या वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती

హిరణ్యా, వజ్రిణీ, న్యంకు, కపిలా మరియు సరస్వతి—ఇవి ఐదు (పవిత్ర) నదులు/శక్తులు అని కీర్తించబడినవి.

Verse 5

ऋषिभिः पञ्चभिश्चात्र समाहूता यथा पुरा । वाडवेनाग्निना युक्ता यथा जाता शृणुष्व तत्

పూర్వకాలంలో ఐదు ఋషులు ఆమెను ఇక్కడికి ఎలా ఆహ్వానించారో, అలాగే ఆమె వాడవాగ్నితో ఎలా యుక్తమైందో—అది వినుము.

Verse 6

पुरा देवासुरे युद्धे निवृत्ते सोमकारणात् । पितामहस्य वचनात्तारां चन्द्रः समर्पयत्

పూర్వకాలంలో సోమకారణమున దేవాసురయుద్ధము శాంతించినప్పుడు, పితామహ బ్రహ్మ వచనమున చంద్రమా తారను తిరిగి సమర్పించెను।

Verse 7

ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् । ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्

అనంతరం సురులు స్వర్గమునకు వెళ్లిరి, క్రింద భూమిని చూచుచు; అప్పుడు వారు భూమిపై మరొక స్వర్గమివలె దృష్టిగోచరమగుట చూచిరి।

Verse 8

आश्रमं मुनिमुख्यस्य दधीचेर्लोक विश्रुतम् । सर्वर्त्तुकुसुमोपेतं पादपैरुपशोभितम् । केतकीकुटजोद्भूत बकुलामोदमोदितम्

వారు లోకవిఖ్యాతుడైన మునిముఖ్యుడు దధీచి ఆశ్రమమును చూచిరి—సర్వ ఋతువుల పుష్పములతో సమృద్ధిగా, వృక్షములతో శోభిల్లి, కేతకీ, కుటజ, బకుల పుష్పసౌరభముతో హర్షింపజేయునది।

Verse 9

एवंविधं समासाद्य तदाश्रमपदं गुरु । कौतुकाद्द्रष्टुमारब्धाः सर्वे देवा मनोरमम्

అటువంటి మహిమాన్వితమైన ఆ గురువైన ఆశ్రమస్థానమును చేరి, కౌతుకముతో సమస్త దేవతలు ఆ మనోహర ధామమును దర్శించుటకు ఆరంభించిరి।

Verse 10

ते च तीर्थाश्रमे तस्मिन्यानान्युत्सृज्य संयताः । प्रवृत्तास्तमृषिं द्रष्टुं प्राकृताः पुरुषा यथा

ఆ తీర్థాశ్రమమున వారు తమ వాహనములను విడిచి, మనస్సును నియమించి, ఆ ఋషిని దర్శించుటకు సాధారణ మనుష్యులవలె ముందుకు సాగిరి।

Verse 11

दृष्टवंतः सुराः सर्वे पितामहमिवापरम् । ततस्त ऋषिणा सर्वे पाद्यार्घ्यादिभिरर्च्चिताः

ఆయనను దర్శించిన సమస్త దేవతలు ఆయనను మరొక పితామహుడు (బ్రహ్మ) వలె భావించారు. అనంతరం ఆ ఋషి పాద్యార్ఘ్యాది విధి-ఉపచారాలతో వారందరినీ పూజించాడు.

Verse 12

यथोक्तमासनं भेजुः सर्वे देवाः सवासवाः । तेषां मध्ये समुत्थाय शक्रः प्रोवाच तं मुनिम्

యథావిధిగా వాసవుడు (ఇంద్రుడు) సహా సమస్త దేవతలు ఆసనాలను అధిష్ఠించారు. ఆపై వారి మధ్యన లేచి శక్రుడు ఆ మునిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

Verse 13

आयुधानि विमुच्याग्रे भवान्गृह्णात्विमानि हि । तन्निशम्य वचः प्राह दधीचिः पाकशासनम्

“ముందుగా ఆయుధాలను విడిచి, దయచేసి ఇవి స్వీకరించండి.” అని వినగానే దధీచి పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు)తో ఇలా పలికాడు.

Verse 14

मुक्तास्त्राणि ममाभ्याशे यूयं यात त्रिविष्टपम् । तं शक्रः प्राह चैतानि कार्यकाले ह्युपस्थिते

“మీ ఆయుధాలను నా సమీపంలో ఉంచి మీరు త్రివిష్టపం (స్వర్గం)కు వెళ్లండి.” అప్పుడు శక్రుడు అన్నాడు—“కార్యకాలం వచ్చినప్పుడు ఇవి అవసరం అవుతాయి.”

Verse 15

देयानि ते पुनः शत्रूनभिजेष्यामहे रणे । पुनःपुनस्ततः शक्रः संदिश्य मुनिसत्तमम्

“ఇవిని మాకు మళ్లీ ఇవ్వాలి; అప్పుడు యుద్ధంలో శత్రువులను జయిస్తాము.” అని శక్రుడు మునిశ్రేష్ఠునికి పునఃపునః ఆదేశించాడు.

Verse 16

अस्माकमेव देयानि न चान्यस्य त्वया मुने । बाढमित्युदिते शक्रमुक्तवान्मुनिसत्तमः

“ఓ మునీ, ఇవి మా కే ఇవ్వవలెను; మరెవరికీ నీవు ఇవ్వకూడదు.” అని శక్రుడు పలికినపుడు మునిశ్రేష్ఠుడు—“బాఢం, తథాస్తు” అని ఉత్తరమిచ్చెను.

Verse 17

दास्यामि ते समस्तानि युद्धकाले विशेषतः । नास्य मिथ्या भवेद्वाक्यमिति मत्वा शचीपतिः । मुक्त्वास्त्राणि तदभ्याशे पुनः स्वर्गं गतस्तदा

ముని పలికెను—“నేను ఇవన్నీ నీకు ఇస్తాను; ముఖ్యంగా యుద్ధకాలంలో.” ఈ వాక్యం అసత్యం కాదని నిశ్చయించిన శచీపతి ఇంద్రుడు ఆ అస్త్రాలను అతని సమీపంలో విడిచి, మరల స్వర్గానికి వెళ్లెను.

Verse 18

अस्त्रार्पणं यः प्रयतः प्रयत्नाच्छृणोति राजा भुवि भावितातात्मा । सोऽभ्येति युद्धे विजयं परं हि सुतांश्च धर्मार्थयशोभिरामाः

భూమిపై ఏ రాజు నియమశీలుడై, శ్రద్ధతో ప్రయత్నించి, ఈ అస్త్రార్పణ వృత్తాంతాన్ని వింటాడో—అతని అంతఃకరణం శుద్ధమగును; అతడు యుద్ధంలో పరమ విజయాన్ని పొందును, ధర్మార్థయశస్సులతో హర్షింపజేసే పుత్రులను కూడ పొందును.

Verse 31

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभा सखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वडवानलोत्पत्तिवृत्तान्ते दधीचिमहर्षये सर्वदेवकृतस्वस्वशस्त्रसमर्पणवर्णनंनामैकत्रिंशोध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కందమహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, వడవానలోత్పత్తి వృత్తాంతమందు, “దధీచి మహర్షికి సమస్త దేవతలు తమ తమ శస్త్రాలను సమర్పించిన వర్ణన” అనే ఏకత్రింశోధ్యాయము సమాప్తమైంది.