Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा । ईशानश्चाग्निरिंद्रश्च यमो निरृतिरेव च

Transliteration

vāyuśca varuṇaścaiva kubero dhanadastathā | īśānaścāgniriṃdraśca yamo nirṛtireva ca

Translation

అక్కడ వాయువు, వరుణుడు, అలాగే ధనదుడైన కుబేరుడు ఉన్నాడు; ఇంకా ఈశానుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, యముడు, నిరృతి కూడా అక్కడే ఉన్నారు।

Word by Word

• वायुः: Vāyu
• वायुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• कुबेरः: Kubera
• कुबेरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुबेर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• धनदः: Dhanada (giver of wealth)
• धनदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कुबेरस्य पर्यायः

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (adverb: 'likewise/so')

• ईशानः: Īśāna
• ईशानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• यमः: Yama
• यमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• निरृतिः: Nirṛti
• निरृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निरृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa (dikpāla-sabhā setting)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Inquirer/assembly

Visual Art Cues

Scene: The divine court expands to include Vāyu, Varuṇa, Kubera, Īśāna, Agni, Indra, Yama, and Nirṛti—arrayed like guardians of the directions around the central sanctity of Kailāsa.

Characters & Entities

• Vāyu
• Varuṇa
• Kubera
• Dhanada
• Īśāna
• Agni
• Indra
• Yama
• Nirṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is protected by cosmic guardians; sacred places and teachings are presented with the sanction of universal powers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Kailāsa assembly setting, supporting the later glorification of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.