Adhyaya 282

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततः श्रुत्वा च शर्यातिर्वलभीस्थान संस्थितः । वयस्थं च्यवनं श्रुत्वा आनन्दोद्गतमानसः

ఈశ్వరుడు పలికెను—అనంతరం వలభీలో నివసించుచున్న రాజు శర్యాతి, చ్యవనుడు యౌవనస్థుడైనాడని విని, ఆనందంతో మనస్సు ఉప్పొంగెను।

Verse 2

प्रहृष्टः सेनया सार्द्धं स प्रायाद्भार्गवाश्रमम् । च्यवनं च सुकन्यां च हृष्टां देव सुतामिव

ఆనందంతో అతడు తన సేనతో కలిసి భార్గవాశ్రమానికి బయలుదేరాడు. అక్కడ చ్యవనుని, సుకన్యను దర్శించాడు—ఆమె దేవకన్యవలె ప్రకాశిస్తూ హర్షితగా ఉంది.

Verse 3

गतो महीपः शर्यातिः कृत्स्नानंदमहोदधिः । ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः । तत्रोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे महामनाः

సర్వానంద మహాసముద్రంలాంటి రాజు శర్యాతి అక్కడికి వెళ్లాడు. ఆ ఋషి అతనిని సత్కరించాడు; రాణితో కూడిన భూపతి కూర్చుండి, అక్కడ మహాత్ముడు కల్యాణకరమైన మాటలు పలికాడు.

Verse 4

अथैनं भार्गवो देवि ह्युवाच परिसांत्वयन् । याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय

అప్పుడు, ఓ దేవీ, భార్గవ ఋషి అతనిని సాంత్వనపరుస్తూ ఇలా అన్నాడు—“రాజా, నీ యజ్ఞాన్ని నేను నిర్వహిస్తాను; కావలసిన సంభారాలను సిద్ధం చేయి.”

Verse 5

ततः परमसंहृष्टः शर्यातिः पृथिवीपतिः । च्यवनस्य महादेवि तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत्

అప్పుడు, ఓ మహాదేవీ, పరమానందంతో ఉన్న భూపతి శర్యాతి చ్యవనుని ఆ వాక్యాన్ని గౌరవంతో స్వీకరించి సత్కరించాడు.

Verse 6

प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्

యజ్ఞానికి తగిన శుభదినంలో శర్యాతి సర్వకామసమృద్ధితో కూడిన ఉత్తమ యజ్ఞవేదికను నిర్మింపజేశాడు.

Verse 7

तत्रैव च्यवनो देवि याजयामास भार्गवम् । अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि महेश्वरि

అక్కడే, ఓ దేవీ, భృగువంశీయుడైన చ్యవనుడు యజ్ఞాన్ని నిర్వహింపజేశాడు; ఓ మహేశ్వరీ, అక్కడ అనేక అద్భుత సంఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి।

Verse 8

अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्

అప్పుడు చ్యవనుడు ఆ ఇద్దరు దివ్య అశ్వినుల కొరకు సోమాన్ని గ్రహించాడు. ఇంద్రుడు అతనిని ఆపి—“వారి గ్రహాన్ని తీసుకోకు” అని అన్నాడు।

Verse 9

इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ

ఇంద్రుడు అన్నాడు—“నా అభిప్రాయంలో ఈ ఇద్దరు నాసత్యులు సోమార్హులు కారు; ఎందుకంటే వారు దేవతలకు వైద్యులు, ఆ వృత్తి వల్ల నిందితులుగా భావించబడతారు।”

Verse 10

च्यवन उवाच । माऽवमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवर्चसौ । यौ चक्रतुश्च मामद्य वृंदारकमिवाजरम्

చ్యవనుడు అన్నాడు—“రూప-ధన-తేజస్సులతో ప్రకాశించే ఆ ఇద్దరు మహాత్ములను అవమానించకు. వారే నన్ను ఈ రోజు దేవతలవలె యౌవనవంతుడిగా, అజరుడిగా చేశారు।”

Verse 11

समत्वेनान्यदेवानां कथं वै नेक्षते भवान् । अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि परंतप

నీవు వారిని ఇతర దేవతలతో సమానంగా ఎందుకు చూడవు? ఓ దేవేంద్రా, ఓ పరంతపా, అశ్వినులు కూడా దేవులేనని తెలుసుకో।

Verse 12

इन्द्र उवाच । चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ । लोके चरंतौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः

ఇంద్రుడు అన్నాడు—వారు ఇద్దరూ వైద్యులు, కేవలం సేవకులు; ఇష్టానుసారం రూపం ధరించగలవారు. మానవుల మధ్య లోకంలో సంచరిస్తూ, ఇక్కడ సోమానికి వారు ఎలా అర్హులు?

Verse 13

ईश्वर उवाच । एतदेव यदा वाक्यमाम्रेडयति वासवः । अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—వాసవుడు (ఇంద్రుడు) ఇదే మాటను పదేపదే పలుకుతుండగా, భార్గవుడు (చ్యవనుడు) శక్రుణ్ని లెక్కచేయకుండా సోమ-గ్రహాన్ని (ఆహుతి పాత్ర/భాగం) పట్టుకున్నాడు.

Verse 14

ग्रहीष्यंतं ततः सोममश्विनोः सत्तमं तदा । समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत्

అప్పుడు అశ్వినుల కోసం నియమించబడిన శ్రేష్ఠ సోమభాగాన్ని అతడు తీసుకోబోతున్నాడని చూసి, బలభిద్ దేవుడు (ఇంద్రుడు) ఈ మాటలు పలికాడు.

Verse 15

आभ्यामर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम्

నీవు స్వయంగా ఆ ఇద్దరి కోసం సోమభాగాన్ని తీసుకుంటే, నేను నీపై నా వజ్రాన్ని ప్రయోగిస్తాను—భయంకర రూపముతో, అసమానమైనది.

Verse 16

एवमुक्तः स्वयमिन्द्रमभिवीक्ष्य स भार्गवः । जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम्

అలా అనబడిన తరువాత, భార్గవుడు (చ్యవనుడు) ఇంద్రుణ్ని నేరుగా చూచి, విధివిధానంగా అశ్వినుల కోసం ఉత్తమ సోమ-గ్రహాన్ని గ్రహించాడు.

Verse 17

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

అప్పుడు కోపంతో శచీపతి ఇంద్రుడు వజ్రంతో అతనిపై ప్రహారం చేశాడు; కాని ప్రహారం జరుగుతుండగానే భార్గవుడు అతని భుజాన్ని స్థంభింపజేశాడు.

Verse 18

स्तंभयित्वाथ च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् । कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः

అతనిని స్థంభింపజేసిన తరువాత చ్యవనుడు మంత్రాలతో అగ్నిని ఆహ్వానించి హవిస్సు సమర్పించాడు; కృత్యను కోరుతూ, మహాతేజస్సుతో, దేవునికి హాని చేయాలని ఉద్ద్యోగించాడు.

Verse 19

तत्र कृत्योद्भवो यज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् । मदोनाम महावीर्यो महाकायो महासुरः

అక్కడ ఆ యజ్ఞంలో, ఆ ముని తపోబలంవల్ల కృత్యాజన్యమైన ఒక సత్త్వం ఉద్భవించింది—మహావీరుడు, మహాకాయుడు, ‘మద’ అనే మహాసురుడు.

Verse 20

शरीरं यस्य निर्देष्टुमशक्यं च सुरासुरैः । तस्य प्रमाणं वपुषा न तुल्यमिह विद्यते

అతని శరీరం అంత విస్తారమైనది; దేవాసురులకైనా దాని పరిమాణం చెప్పడం అసాధ్యం. రూపవైభవంలో ఇక్కడ అతనికి సమానుడు లేడు.

Verse 21

तस्यास्यं चाभवेद्घोरं दंष्ट्रा दुर्दर्शनं महत् । हनुरेकः स्थितस्तस्य भूमावेको दिवं गतः

అతని ముఖం అత్యంత భయంకరమైనది; అతని మహాదంష్ట్రాలు చూడటానికే దుర్లభం. అతని రెండు దవడల్లో ఒకటి భూమిపై నిలిచింది, మరొకటి ఆకాశాన్ని తాకింది.

Verse 22

चतस्रश्चापि ता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् । इतरे त्वस्य दशना बभूबुर्दशयोजनाः

అతని నాలుగు దంష్ట్రలు ఒక్కొక్కటి శతశత యోజనాల మేర విస్తరించాయి; ఇతర దంతాలు ఒక్కొక్కటి పది యోజనాల పొడవు కలవైయున్నవి.

Verse 23

प्राकारसदृशाकारा मूलाग्रसमदर्शनाः । नाम्ना पर्वतसंकाशाश्चायुतायुतयोजनाः

అవి ప్రాకారంలాంటి ఆకారంతో, మూలం నుండి అగ్రం వరకు సమానంగా కనిపించేవి; ‘పర్వతసంకాశ’ అనే పేరుతో, అయుతాయుత యోజనాల వరకు విస్తరించేవి.

Verse 24

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

అతని నేత్రాలు సూర్యచంద్రులవలె జ్వలించాయి; భ్రూవులు పర్వతశిఖరాలవలె కనిపించాయి. మెరుపులా చలించే, లేలిహించే నాలుకతో అతని ముఖం విప్పి తెరచి ఉంది; భయంకర దృష్టితో బలాత్కారంగా జగత్తును గ్రసించబోయినట్లుండెను.

Verse 25

स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् । महता घोरनादेन लोकाञ्छब्देन छादयन्

అతడు భక్షించాలనే ఉద్దేశంతో క్రోధావేశంతో శతక్రతు (ఇంద్రుడు) పైకి దూసుకొచ్చెను; మహా భయంకర నాదంతో లోకములన్నిటిని శబ్దంతో కప్పివేసెను.

Verse 282

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये च्यवनेन नासत्ययज्ञभागप्रतिरोधकवज्र मोचनोद्यतशक्रनाशाय कृत्योद्भवमदनामकमहाऽसुरोत्पादनवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము—ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో—సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని చ్యవనేశ్వరమాహాత్మ్యంలో ‘అశ్వినుల యజ్ఞభాగాన్ని అడ్డుకొనే వజ్రాన్ని విడిపించుటకు ఉద్యతుడైన శక్రుని నాశనార్థం చ్యవనుడు కృత్యను సృష్టించి ‘మద’ నామక మహాసురుని ఉద్భవింపజేసిన వృత్తాంత వర్ణన’ అనే ద్విశతోత్తర ద్వ్యశీతితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.