Adhyaya 258

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शशापानमिति स्मृतम् । तस्यैव दक्षिणे तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ మహాదేవీ, ‘శశాపాన’ అని ప్రసిద్ధమైన స్థలానికి వెళ్లాలి. దాని దక్షిణ భాగంలో సర్వపాపప్రణాశకమైన ఒక తీర్థం ఉంది।

Verse 2

यस्मिन्स्नात्वा नरः सम्यङ्नापमृत्युभयं लभेत् । शृणु यस्मात्तदुत्पत्तिं वदतो मम वल्लभे

ఆ తీర్థంలో విధివిధానంగా స్నానం చేసిన మనిషికి అకాలమరణ భయం కలగదు. ఓ ప్రియతమా, నేను చెప్పునట్లు ఆ తీర్థపు ఉద్భవాన్ని నా నుండి వినుము।

Verse 3

मथित्वा सागरं देवा गृहीत्वाऽमृतमुत्तमम् । सत्वरास्तत्र ते गत्वा पपुश्चैव यथेप्सया

దేవతలు సముద్రాన్ని మథించి పరమ అమృతాన్ని పొందారు; వెంటనే అక్కడికి వెళ్లి తమ ఇష్టానుసారం ఆ పీయూషాన్ని పానంచేశారు।

Verse 4

पिबतां तत्र पीयूषं देवानां वरवर्णिनि । बिंदवः पतिता भूमौ शतशोथ सहस्रशः

ఓ వరవర్ణినీ, అక్కడ దేవతలు అమృతాన్ని పానంచేస్తుండగా భూమిపై వందలుగా, వేలుగా బిందువులు పడిపోయాయి।

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु शशकस्तत्र चागतः । प्रविष्टः सलिले तत्र तृषार्तो वरवर्णिनि

ఓ వరవర్ణినీ, అదే సమయంలో అక్కడికి ఒక కుందేలు కూడా వచ్చింది; దాహంతో బాధపడుతూ అక్కడి నీటిలో ప్రవేశించింది।

Verse 6

अमरत्वमनुप्राप्तो वर्द्धते सलिलालये । तं दृष्ट्वा त्रिदशाः सर्वे स्पर्द्धमाना मुहुर्मुहुः । ज्ञात्वामृतान्वितं तोयं मंत्रं चक्रुर्भयान्विताः

అమరత్వాన్ని పొందిన అది జలావాసంలో వృద్ధి చెందింది. దాన్ని చూసి సమస్త త్రిదశులు మళ్లీ మళ్లీ అసూయపడ్డారు; నీరు అమృతసంయుక్తమని గ్రహించి భయంతో ఒక మంత్రాన్ని రూపొందించారు।

Verse 7

अमृतं पतितं भूमौ भक्षयिष्यंति मानवाः । ततोऽमर्त्त्या भविष्यंति नात्र कार्या विचारणा

భూమిపై పడిన అమృతాన్ని మనుష్యులు సేవిస్తారు; అప్పుడు వారు అమర్త్యులు అవుతారు—ఇందులో సందేహం గానీ విచారణ గానీ అవసరం లేదు।

Verse 8

तिर्यग्योन्यां समुत्पन्नः कृपणः शशको ह्ययम् । अस्माभिः स्पर्द्धते तस्मात्ततो भयमुपस्थितम्

ఈ దుర్భాగ్య కుందేలు తిర్యగ్యోనిలో పుట్టినా, మాతో పోటీ పడుతోంది; అందువల్ల దాని వల్ల మాలో భయం కలిగింది।

Verse 9

अथ प्राप्तो निशानाथो व्याधिना स परिप्लुतः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वानमृतं मे प्रयच्छत

ఆపై వ్యాధితో క్షోభితుడైన నిశానాథుడు (చంద్రుడు) వచ్చి, సమస్త దేవతలను ఉద్దేశించి—“నాకు అమృతం ప్రసాదించండి” అని అన్నాడు।

Verse 10

कृच्छ्रेण महता प्राप्तो नाहं शक्तो विसर्पितुम् । अथोचुस्त्रिदशाः सर्वे सर्वमस्माभिर्भक्षितम्

“అత్యంత కష్టంతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను; నేను కదలలేను.” అప్పుడు సమస్త దేవతలు అన్నారు—“అమృతమంతా మేమే సేవించేశాము.”

Verse 11

विस्मृतस्त्वं निशानाथ चिरात्कस्मादिहागतः । कुरुष्व वचनं चंद्र अस्माकं तिमिरापह

“ఓ నిశానాథా, నిన్ను మేము మరచిపోయాము; ఇంతకాలం తర్వాత ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు? ఓ చంద్రా, తిమిరాపహా, మా మాటను నెరవేర్చు।”

Verse 12

अस्मिञ्जलेऽमृतं भूरि पतितं पिबतां हि नः । तत्पिबस्व निशानाथ सर्वमेतज्जलाशयम्

ఈ జలంలో అపారమైన అమృతం పడింది—మనము దానిని పానము చేద్దాం. కాబట్టి హే నిశానాథ చంద్రదేవా, ఈ సమస్త జలాశయమంతా పానము చేయుము।

Verse 13

अर्द्धं निपतितं चात्र सत्यमेतन्निशामय । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा शीतरश्मिस्त्वरान्वितः

ఇక్కడ దాని సగం కూడా పడింది—ఇది సత్యమని తెలుసుకొనుము. వారి మాటలు విని శీతరశ్మి చంద్రుడు త్వరగా పరుగెత్తెను।

Verse 14

तृषार्तो वाऽपिबत्तोयं शशकेन समन्वितम् । अस्थिशेषं तु तत्तस्य कायं पीयूषभक्षणात्

దాహార్తుడై అతడు శశకము ఉన్న ఆ జలమును పానము చేసెను. అమృతభక్షణమువల్ల ఆ శశకుని దేహము ఎముకలమాత్రమై మిగిలెను।

Verse 15

तत्क्षणात्पुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । धातुषु क्षीयमाणेषु पुष्टो हि सुधया हि सः

ఆ క్షణమే అతడు పుష్టిని పొందెను, పరమ కాంతితో యుక్తుడయ్యెను. ధాతువులు క్షీణించుచున్నప్పటికీ, సుధవల్లనే అతడు పుష్టుడయ్యెను।

Verse 16

स चापि शशकस्तस्य न मृतो जठरं गतः । अद्यापि दृश्यते तत्र देहे पीयूषभक्षणात्

ఆ శశకము కూడా అతని జఠరములో ప్రవేశించినా మరణించలేదు. అమృతభక్షణమువల్ల నేటికీ అతని దేహములో అక్కడ అది కనిపించుచున్నది।

Verse 17

तत्क्षणात्तुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । अब्रुवन्खन्यतामेतद्यथा भूयो जलं भवेत्

అదే క్షణంలో అతడు పరమ కాంతితో యుక్తుడై సంతుష్టుడయ్యాడు. వారు అన్నారు—“ఇది తవ్వించండి, అప్పుడు ఇక్కడ మళ్లీ సమృద్ధిగా జలం ఉద్భవిస్తుంది.”

Verse 18

अस्माकं संगमादेतच्छुष्कं श्वभ्रं जलाशयम् । तद्युक्तं च कृतं कर्म नैतत्साधुविचेष्टितम्

మా సమాగమం వల్ల ఈ ఎండిపోయిన గుంత జలాశయంగా మారింది. కానీ దీనితో సంబంధించి చేసిన కార్యం సజ్జనుల ప్రవర్తన కాదు.

Verse 19

ततोऽखनंश्च ते सर्वे यावत्तोयविनिर्गमः । अथाब्रुवंस्ततः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

తర్వాత వారు అందరూ నీరు బయటకు వచ్చే వరకు తవ్వారు. ఆపై మహా ఆనందంతో నిండిపోయి వారు అందరూ పలికారు.

Verse 20

यस्माच्छशेन संयुक्तं पीतमेतज्जलाशयम् । चंद्रेण हि शशापानं तस्मादेतद्भविष्यति

ఈ జలాశయం ‘శశ’తో కలిసి పానమయ్యింది; అలాగే శశచిహ్నధారి అయిన చంద్రుడూ దీన్ని పానంచేశాడు. అందువల్ల దీనికి ‘శశాపాన’ అనే నామం కలుగుతుంది.

Verse 21

अत्रागत्य नरः स्नानं यः करिष्यति भक्तितः । स यास्यति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

ఎవడు ఇక్కడికి వచ్చి భక్తితో స్నానం చేస్తాడో, అతడు దేవ మహేశ్వరుడు నివసించే పరమ స్థానాన్ని పొందుతాడు.

Verse 22

अत्रान्नं संप्रदास्यंति ब्राह्मणेभ्यः समा हिताः । सर्वयज्ञफलं तेषां भविष्यति न संशयः

ఇక్కడ సద్భావంతో ఉన్నవారు బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేస్తారు; వారికి సమస్త యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది—సందేహం లేదు.

Verse 23

अस्मिन्दृष्टे सुराः सर्वे दृष्टाः स्युः सर्वदेवताः । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुश्चैव सुरालयम्

“ఇది దర్శించిన మాత్రాన సమస్త దేవతలను దర్శించినట్లే—అంటే సర్వదేవతాదర్శనం.” అని చెప్పి, దేవతలందరూ తమ స్వర్గలోకానికి వెళ్లారు.

Verse 24

अथ कालेन महता प्राप्ता तत्र सरस्वती । वडवाग्निं समादाय तयानुप्लावितं पुनः

తర్వాత చాలా కాలానికి సరస్వతి అక్కడికి వచ్చింది; వడవాగ్నిని తీసుకొని ఆమె ఆ స్థలాన్ని మళ్లీ జలంతో ముంచెత్తింది.

Verse 25

ततो मेध्यतरं जातं तीर्थं च वरवर्णिनि । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्

అప్పుడు, ఓ సుందరీ, ఆ తీర్థం మరింత పవిత్రమైంది. కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో అక్కడ స్నానం చేయవలెను.