Adhyaya 255

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तस्यैव पश्चिमे भागे ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ మహాదేవీ, త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధమైన ఆ తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. దాని పశ్చిమ భాగమున పుణ్యకర్ములైన ఋషుల నివాసము ఉంది.

Verse 2

तस्मिंस्त्रिनेत्रा मत्स्याश्च दृश्यंतेऽद्यापि भामिनि । अंगिरा गौतमोऽगस्त्यः सुमतिः सुसखिस्तथा

ఓ భామిని, ఆ పుణ్యక్షేత్రమున నేటికీ మూడు కన్నులు గల చేపలు దర్శనమిస్తాయి. అక్కడ అంగిరసుడు, గౌతముడు, అగస్త్యుడు, సుమతి, సుసఖి ఋషులు కూడా నివసించారు.

Verse 3

विश्वामित्रः स्थूलशिराः संवर्त्तः प्रतिमर्द्दनः । रैभ्यो बृहस्पतिश्चैव च्यवनः कश्यपो भृगुः

అక్కడ విశ్వామిత్రుడు, స్థూలశిరుడు, సంవర్తుడు, ప్రతిమర్దనుడు, రైభ్యుడు, బృహస్పతి; అలాగే చ్యవనుడు, కశ్యపుడు, భృగువు కూడా (ఉన్నారు).

Verse 4

दुर्वासा जामदग्न्यश्च मार्कंडेयोऽथ गालवः । उशनाऽथ भरद्वाजो यवक्रीतस्त्रितस्तथा

అక్కడ దుర్వాసుడు, జామదగ్న్యుడు, మార్కండేయుడు, గాలవుడు; అలాగే ఉశనా, భరద్వాజుడు, యవక్రీతుడు, త్రితుడు కూడా (ఉన్నారు).

Verse 5

नारदः पर्वतश्चैव वसिष्ठोऽरुंधती तथा

అక్కడ నారదుడు, పర్వతుడు, వశిష్ఠుడు—అరుంధతీతో కూడ—ధర్మనిష్ఠ మహర్షులుగా సమవేతులై ఉన్నారు.

Verse 6

काण्वोऽथ गौतमो धौम्यः शतानन्दोऽकृतव्रणः । जमदग्निस्तथा रामो बकश्चेत्येवमादयः । कृष्णद्वैपायनश्चैव पुत्रशिष्यैः समन्वितः

అప్పుడు కాణ్వుడు, గౌతముడు, ధౌమ్యుడు, శతానందుడు, అకృతవ్రణుడు; అలాగే జమదగ్ని, రాముడు, బకుడు మొదలైన మహర్షులు వచ్చారు. కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుడు కూడా తన కుమారులు, శిష్యులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు.

Verse 7

एतत्क्षेत्रं समा साद्य प्रभासं मुनिसत्तमाः । तपस्तेपुर्महात्मानो विविधं परमाद्भुतम्

ఈ ప్రభాసక్షేత్రానికి చేరిన మునిశ్రేష్ఠ మహాత్ములు అనేక విధాలైన పరమాద్భుత తపస్సులను ఆచరించారు.

Verse 8

एवं ते नियतात्मानो दमयुक्तास्तपस्विनः । समाधिना जिगीषन्ते ब्रह्मलोकं सनातनम्

ఇలా నియతాత్ములై, దమసంయమంతో కూడిన తపస్వులు సమాధి ద్వారా సంసారబంధనంపై విజయం సాధించి సనాతన బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాలని యత్నించారు.

Verse 9

अथाभवदनावृष्टिः कदाचिन्महती प्रिये । कृच्छ्रं प्राप्तो ह्यभूत्तत्र सर्वलोकः क्षुधार्दितः

తర్వాత ఒక సమయంలో, ప్రియమా, అక్కడ మహా అనావృష్టి (కరువు) ఏర్పడింది. అప్పుడు సమస్త ప్రజలు ఆకలితో బాధపడుతూ ఘోర కష్టంలో పడ్డారు.

Verse 10

ततो निरन्ने लोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः । मृतं कुमारमादाय कृच्छ्रं प्राप्तास्तदाऽपचन्

అప్పుడు ఈ లోకం అన్నం లేకుండా పోయినప్పుడు, తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలనే ఆశతో వారు ఒక మృత బాలుణ్ణి తీసుకొచ్చారు; ఘోర కష్టంలో పడి ఆ సమయంలో అతనిని వండారు.

Verse 11

अथोपरिचरस्तत्र क्लिश्यमानान्हि तानृषीन् । दृष्ट्वा राजा वृषादर्भिः प्रोवाचेदं वचस्तदा

అప్పుడు అక్కడ కష్టపడుతున్న ఆ ఋషులను చూసి, వృషము మరియు దర్భ (యజ్ఞచిహ్నాలు) సహితుడైన రాజు ఉపరిచరుడు ఆ సమయంలో ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 12

राजोवाच । प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां दृष्टा वृत्तिरनिंदिता । तस्मात्प्रतिग्रहं मत्त गृह्णीध्वं मुनिपुंगवाः

రాజు పలికెను—బ్రాహ్మణులకు దానగ్రహణము నిందారహిత జీవికగా చెప్పబడింది. కనుక, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, నావద్ద నుండి ఈ దానాన్ని స్వీకరించండి।

Verse 13

मुद्गान्माषांश्च व्रीहींश्च तथा रत्नानि कांचनम् । युष्माकं संप्रदास्यामि यच्चान्यदपि दुर्ल्लभम् । निवर्त्तध्वमतः सर्वे ह्येतस्मात्पातकात्परम्

నేను మీకు ముద్గాలు, మాషాలు (ఉడదలు), వరి, రత్నాలు, స్వర్ణం—మరియు ఇతర దుర్లభమైనదేదైనా—అన్నీ ప్రసాదిస్తాను. కాబట్టి మీరు అందరూ తిరిగి వెళ్లండి; ఎందుకంటే ఈ దానం నిజంగా ఈ పాపాన్ని దాటించును।

Verse 14

ऋषय ऊचुः । तज्जानंतः कथं राजन्गृह्णीमस्ते प्रतिग्रहम्

ఋషులు పలికిరి—ఓ రాజా, ఆ సత్యాన్ని తెలిసికొని మేము నీ దానాన్ని ఎలా స్వీకరించగలం?

Verse 15

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

రథయోధుడు పాపంలో పది వధకుల సమానం; ధ్వజధారి పది రథయోధుల సమానం; వేశ్య పది ధ్వజధారుల సమానం; మరియు రాజు పది వేశ్యల సమానమని చెప్పబడింది।

Verse 16

यो राज्ञां प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो लोभमोहितः । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

లోభమోహితుడై రాజుల నుండి దానాన్ని స్వీకరించే బ్రాహ్మణుడు తామిస్రాది ఘోర నరకాలలో తీవ్రమైన యాతనను అనుభవిస్తాడు.

Verse 17

तद्गच्छ कुशलं तेऽस्तु सह दानेन पार्थिव । अन्येषां दीयतामेतदित्युक्त्वा ते वनं ययुः

అప్పుడు వారు అన్నారు—“హే రాజా, నీవు వెళ్లు; నీకు దానంతో కూడిన క్షేమం కలుగుగాక. ఇది ఇతరులకు ఇవ్వబడుగాక.” అని చెప్పి వారు అరణ్యానికి వెళ్లారు.

Verse 18

अथ राज्ञः समादेशात्तत्र गत्वा च मंत्रिणः । ऊदुम्बराणि व्यकिरन्हेमगर्भाणि भूतले

తర్వాత రాజాజ్ఞతో మంత్రులు అక్కడికి వెళ్లి భూమిపై బంగారు గర్భమున్న ఉదుంబర ఫలాలను చల్లివేశారు.

Verse 19

अथ तानि व्यचिन्वंश्च ऋषयो वरवर्णिनि । गुरूणीति विदित्वा तु न ग्राह्याण्यंगिराऽब्रवीत्

హే సుందరవర్ణినీ, అప్పుడు ఋషులు వాటిని ఏరసాగారు; కానీ అవి ‘గురువు’—భారీ దోషభారితమైనవి—అని గ్రహించిన అంగిరా, “ఇవి స్వీకరించరాదు” అని అన్నాడు.

Verse 20

अत्रिरुवाच । नास्महेनास्महे मूढ वयमज्ञानबुद्धयः । हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जाड्यतः

అత్రి అన్నాడు—“ఓ మూర్ఖా, మేము నిజంగా జ్ఞానులు కాము; మా బుద్ధి అజ్ఞానంతో నిండింది. ఇవి బంగారమని మేము భావించాము; ఇప్పుడు మా జడత్వం నుండి మేల్కొన్నాము.”

Verse 21

वसिष्ठ उवाच । धर्मार्थं संचयो यस्य द्रव्याणां स न शस्यते । तपःसंचयनं मन्ये वसिष्ठो धनसंचयम्

వసిష్ఠుడు పలికెను—‘ధర్మం’ పేరుతో మాత్రమే ధనసంచయం చేసేవాడు నిజంగా ప్రశంసనీయం కాదు. నేను వసిష్ఠుడు, ధనసంచయంకన్నా తపస్సు-సంచయమే శ్రేష్ఠమని భావిస్తున్నాను.

Verse 22

त्यजध्वं संचयान्सर्वाञ्जातीनां समुपद्रवान् । न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

అన్ని రకాల సంచయాలను విడిచిపెట్టండి; అవి అన్ని వర్గాల ప్రజలకు బాధలకు కారణమవుతాయి. నిజంగా, సంచయం చేసేవాడు ఎవరూ కష్టరహితుడిగా కనిపించడు.

Verse 23

यथायथा न गृह्णाति ब्राह्मणोऽसत्प्रतिग्रहम् । तथातथाऽनिशं चास्य ब्रह्मतेजस्तु वर्धते

బ్రాహ్మణుడు ఎంతెంతగా అసత్ప్రతిగ్రహం (అనుచిత దానం) స్వీకరించకుండా ఉంటాడో, అంతెంతగా అతని బ్రహ్మతేజస్సు—ఆధ్యాత్మిక కాంతి—నిరంతరం వృద్ధి చెందుతుంది.

Verse 24

अकिंचनत्वं राज्यं च तुलया समतोलयम् । अकिंचनत्वमधिकं राज्यादपि न संशयः

నేను అకించనత్వం (నిష్కించన భావం) మరియు రాజ్యాన్ని సమతూకంలో తూచాను; అకించనత్వమే రాజ్యంకన్నా అధికమని తేలింది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 25

कश्यप उवाच । अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यदर्थनिचयो महान् । अर्थैश्वर्यविमूढोऽपि श्रेयसो भ्रश्यते द्विजः

కాశ్యపుడు పలికెను—బ్రాహ్మణునికి ఇది అనర్థమే, అతడు మహత్తర ధననిచయం చేయడం. ధనం, ఐశ్వర్యం వల్ల మోహితుడైన ద్విజుడు శ్రేయస్సు—పరమ మంగళం—నుండి చ్యుతుడవుతాడు.

Verse 26

अर्थसंपद्विमोहाय बहुशोकाय चैव हि । तस्मादर्थमनर्थाख्यं श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

ధనసంపద నిజంగా మోహానికీ అనేక శోకాలకీ కారణమగును. కావున పరమశ్రేయస్సు కోరువాడు, నిజానికి అనర్థమని పిలువబడే ఆ ‘అర్థం’ను దూరంగా విసర్జించాలి.

Verse 27

यस्य धर्मार्थमप्यर्थास्तस्यापि न हि दृश्यते । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

ధనం ధర్మార్థమే అని చెప్పువాడికీ భద్రత కనబడదు. బురదను కడగడంకన్నా, దూరం నుంచే దానిని తాకకపోవడం మేలైనది.

Verse 28

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते

భరద్వాజుడు అన్నాడు—మనిషి వృద్ధుడవుతున్న కొద్దీ జుట్టు వృద్ధమవుతుంది; వృద్ధమవుతున్న కొద్దీ పళ్ళు కూడా జీర్ణమవుతాయి. కన్నులు, చెవులు కూడా క్షీణిస్తాయి—కాని తృష్ణ ఒక్కటే క్షీణించదు.

Verse 29

सूची सूत्र तथा वस्त्रे समानयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रस्य तृष्णा सूची विधीयते

సూది దారాన్ని వస్త్రంతో కలిపినట్లు, సంసారసూత్రాన్ని కుట్టే సూదిగా తృష్ణ నియమించబడింది.

Verse 30

यथा शृंगं रुरोः काये वर्द्धमाने हि वर्द्धते । अनंतपारा दुर्वारा तृष्णा दुःखप्रदा सदा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

జింక శరీరం పెరిగిన కొద్దీ దాని కొమ్ము పెరిగినట్లే, జీవితం పెరిగిన కొద్దీ తృష్ణ కూడా పెరుగుతుంది. తృష్ణకు తీరమూ లేదు, నియంత్రించుట కష్టం; అది ఎల్లప్పుడూ దుఃఖాన్ని ఇస్తుంది, అధర్మం అధికంగా కలది—కాబట్టి దానిని విడిచిపెట్టాలి.

Verse 31

गौतम उवाच । संतुष्टः को न शक्नोति फलैश्चापि हि वर्त्तितुम् । सर्वोऽपींद्रियलोभेन संकटान्यभिगाहते

గౌతముడు పలికెను—సంతుష్టుడైనవాడు ఫలమాత్రములతోనైనా జీవించలేడా? కాని ఇంద్రియలోభమువలన అందరూ కష్టాలలో పడిపోతారు।

Verse 32

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मावृतेव भूः

య whose మనస్సు సంతుష్టమైయున్నదో అతనికి ఎక్కడైనా సంపదలే. చెప్పులతో కప్పబడిన పాదమున్నవానికి భూమంతా చర్మావృతమైనట్టే.

Verse 33

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानां सुखं चाशांतचेतसाम्

సంతोषామృతంతో తృప్తి పొందిన శాంతచిత్తుల సుఖం—ధనలోభులైన అశాంతచిత్తులకు అది ఎక్కడ దొరుకును?

Verse 34

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिद्ध्यति । तथैनमपरः कामो भूयो विध्यति बाणवत्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—కోరిక కోరువానికి ఒక కోరిక సిద్ధించినా, మరొక కోరిక బాణంలా మళ్లీ మళ్లీ అతనిని గుచ్చుతుంది।

Verse 35

न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

విషయభోగముచేత కామము ఎప్పుడూ శమించదు; హవిస్సుతో అగ్ని వలె అది మరింతగా పెరుగుతుంది।

Verse 36

कामानभिलषन्लोभान्न नरः सुखमेधते । समालभ्य तरुच्छायां भवनं वाञ्छो नरः

లోభవశుడై భోగాలను కోరుతూ ఉండే మనిషి సుఖంలో ఎదగడు. చెట్టు నీడను పొందిన తరువాత కూడా అతడు ఇంటినే కోరుకుంటాడు.

Verse 37

चतुःसागरसंयुक्तां यो भुंक्ते पृथिवीमिमाम् । एकस्तु वनवासी च स कृतार्थो न पार्थिवः

నాలుగు సముద్రాలతో వలయితమైన ఈ భూమిని రాజు పాలించినా, నిజంగా కృతార్థుడు ఒంటరి వనవాసియే; లోకాధిపతి కాదు.

Verse 38

जमदग्निरुवाच । प्रतिग्रहसमर्थो यस्तपो वर्द्धयते महान् । न करोति तपस्तस्य जायते च सहस्रधा

జమదగ్ని పలికెను—దానాన్ని స్వీకరించగల సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ మహాతపస్సును వృద్ధి చేసి స్వీకరించని వాడి తపస్సు వెయ్యిరెట్లు ఫలిస్తుంది.

Verse 39

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

దానం స్వీకరించడానికి అర్హులై ఉండి కూడా స్వీకరించకుండా నివృత్తులైనవారికి, దాతలు పొందే లోకాలు అదే విధంగా లభిస్తాయి.

Verse 40

अरुंधत्युवाच । बिसतंतुर्यथा नित्यं समंतान्नालसंस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यंता तथा देहाश्रिता सदा

అరుంధతి పలికెను—కమలదండంలో బిసతంతువు నిత్యం చుట్టూ వ్యాపించి ఉండినట్లే, ఆది అంతములేని తృష్ణ శరీరాన్ని ఆశ్రయించి ఎల్లప్పుడూ అంటుకొని ఉంటుంది.

Verse 41

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । योऽसौ प्राणांतिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

దుర్మతులకెంతో విడిచిపెట్టలేని, వృద్ధాప్యమొచ్చినా జీర్ణం కాని ఆ తృష్ణయే ప్రాణాంతక రోగము; ఆ కోరికను త్యజించినవాడికే సుఖము కలుగును।

Verse 42

चंडोवाच । उग्रात्प्रतिग्रहाद्यस्माद्बिभ्यत्येते महेश्वराः । बलीयांसो दुर्बलवत्तथा चैव बिभेम्यहम्

చండుడు అన్నాడు—ఉగ్రమైన (అనుచిత) ప్రతిగ్రహం వల్ల మహేశ్వరుని మహాభక్తులైన వీరుకూడా భయపడుతున్నారు; బలవంతులైనా బలహీనులవలె కంపిస్తున్నారు, అందుకే నేనూ భయపడుతున్నాను।

Verse 43

पशुमुख उवाच । यदाचरंति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

పశుముఖుడు అన్నాడు—సదా ధర్మపరాయణులైన విద్వాంసులు ఏ ఆచరణ చేస్తారో, తన నిజమైన హితాన్ని కోరే జ్ఞానివాడు అదే చేయవలెను।

Verse 44

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि त्यक्त्वा तानि फलानि च । ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—ఇట్లు చెప్పి, దృఢవ్రతులైన ఋషులు ఆ స్వర్ణగర్భ ఫలాలను విడిచి, అందరూ మరొక చోటికి వెళ్లిపోయారు।

Verse 45

ततस्ते विचरंतो वै ददृशुः सुमहत्सरः । पद्मिनीभिः समाकीर्णं सर्वतो वरवर्णिनि

తర్వాత వారు సంచరిస్తూ, ఓ సుందరవర్ణినీ, అతి విశాలమైన ఒక సరస్సును చూశారు; అది అన్ని వైపులా పద్మినీలతో నిండిపోయి ఉంది।

Verse 46

तस्मिन्देशे तदा प्राप्तः परिव्राजः शुनोमुखः । तेनैव सहितास्तत्र स्नाताः सर्वे महर्षयः

అదే దేశంలో అప్పుడు శునోముఖుడు అనే పరివ్రాజకుడు వచ్చెను; అతనితో కూడి సమస్త మహర్షులు అక్కడే స్నానము చేసిరి।

Verse 47

तत्रावतारं कृत्वा तैर्गृहीतानि बिसानि तु । निक्षिप्य सरसस्तीरे चक्रुः पुण्यां जलक्रियाम्

అక్కడ జలంలో దిగిన తరువాత వారు పద్మనాళములు (బిస) సేకరించిరి; వాటిని సరస్సు తీరమున ఉంచి పుణ్యప్రదమైన జలక్రియను నిర్వహించిరి।

Verse 48

अथोत्तीर्य जलात्तस्मात्ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यंत इदं वचनमब्रुवन्

ఆ తరువాత ఆ జలమునుండి బయటికి వచ్చి వారు పరస్పరం కూడిరి; ఆ పద్మనాళములు కనబడక ఈ వచనమును పలికిరి।

Verse 49

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं पापकर्मणा । बिसानि तानि सर्वाणि हृतानि च मुनीश्वराः

ఋషులు పలికిరి—హే మునీశ్వరులారా! మేము క్షుధతో బాధపడుచున్నాము; మా పట్ల ఎవరి పాపకర్మవల్ల ఆ పద్మనాళములన్నీ హరించబడినవి?

Verse 50

ते शंकमानास्त्वन्योन्यं पर्यपृच्छन्द्विजोत्तमाः । चक्रुस्ते शपथान्सर्वे यथान्यायं च भामिनि

పరస్పరం అనుమానించుచు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఒకరినొకరు ప్రశ్నించిరి; హే భామిని! విధి ప్రకారం వారందరూ శపథములు చేసిరి।

Verse 51

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः स भवतु न्यासलोपं करोतु सः । कूटसाक्षित्वमभ्येतु बिसस्तैन्यं करोति यः

కశ్యపుడు పలికెను—యెవడు బిసస్తైర్యం (తామర కాండాల దొంగతనం) చేయునో, వాడు సర్వభక్షుడగుగాక; న్యాసభంగం చేయుగాక; కూటసాక్ష్య పాపంలో పడుగాక.

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु पर नारीं विशेषतः । अतिथिः स्यात्तथान्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

వసిష్ఠుడు పలికెను—యెవడు బిసస్తైర్యం చేయునో, వాడు అకాల మైథునంలో మునిగిపోవును, ముఖ్యంగా పరనారిలో; అలాగే అతిథిగా నిలకడలేక ఇంటింటా మారుచు తిరుగును.

Verse 53

भरद्वाज उवाच । नृशंसो वै स भवतु समृद्ध्या चाप्यहंकृ तः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

భరద్వాజుడు పలికెను—యెవడు బిసస్తైర్యం చేయునో, వాడు క్రూరుడగును; సంపద వచ్చినా అహంకారియగును; అలాగే అసూయపరుడూ, పిశునుడూ అవును.

Verse 54

विश्वामित्र उवाच । नित्यं कामरतः सोस्तु दिवा सेवतु मैथुनम् । नीचकर्मरतश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—యెవడు బిసస్తైర్యం చేయునో, వాడు నిత్యం కామాసక్తుడై యుండును; పగలే మైథునసేవ చేయును; నీచకర్మలలోనూ మునుగును.

Verse 55

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषलीपतिः । अस्तु वार्द्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

జమదగ్ని పలికెను—యెవడు బిసస్తైర్యం చేయునో, వాడు కన్యను వృద్ధునికి ఇచ్చి వివాహం చేయించును; వృషలీభర్తగా మారును; నిత్యం వడ్డీ వ్యాపారంతో జీవించును.

Verse 56

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरोतु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

గౌతముడు పలికెను—‘బిసస్తైన్య’ము చేయువాడు అనుచిత దానము/వస్తువును గ్రహించును, గుర్రాల విక్రయవ్యాపారము చేయును, తన గురువును బహిరంగముగా నిందించును.

Verse 57

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

అత్రి పలికెను—‘బిసస్తైన్య’ము చేయువాడు దుర్మతిగా మారి తల్లిదండ్రులను నిత్యము అవమానించును; ధర్మార్థము అర్హతలేని (శూద్రుని) వద్ద ఉపదేశము అడుగును.

Verse 58

अरुन्धत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

అరుంధతి పలికెను—‘బిసస్తైన్య’ము చేయు స్త్రీ దుష్టసమాచారిణి అవుతుంది; మర్యాదను లంఘించి భర్తకన్నా ముందుగా భోజనమూ శయనమూ చేయును.

Verse 59

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

చండుడు పలికెను—‘బిసస్తైన్య’ము చేయు స్త్రీ స్వామి/భర్తకు ప్రతికూలమగును, ధర్మద్వేషము పెంచుకొనును, సద్జనద్వేషమునకు పరాయణమగును.

Verse 60

पशुमुख उवाच । परस्य प्रेष्यतां यातु सदा जन्मनिजन्मनि । सर्वधर्म क्रियाहीनो बिसस्तैन्यं करोति यः

పశుముఖుడు పలికెను—‘బిసస్తైన్య’ము చేయువాడు జన్మ జన్మాంతరములలో పరుల సేవకత్వమునకు లోనగును; సమస్త ధర్మక్రియల నుండి హీనుడగును.

Verse 61

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

శునోముఖుడు అన్నాడు—బిసస్తైర్యం (తామర కాండాల దొంగతనం) చేసే వాడు నియమానుసారంగా వేదాలు పఠించే గృహస్థుడవుతాడు, అతిథులకు ప్రియమైన ఆతిథ్యకర్తగా నిలుస్తాడు, నిరంతరం సత్యమే పలుకుతాడు।

Verse 62

ऋषय ऊचुः । इष्टमेतद्द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । त्वया कृतं बिसस्तैन्यं सर्वेषां नः शुनोमुख

ఋషులు అన్నారు—ద్విజులకు ఇది నిజంగా ఇష్టమైనదే, నీవు చేసిన ఆ శపథం; కానీ ఓ శునోముఖా, మా అందరి బిసాల దొంగతనం నీవే చేశావు।

Verse 63

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वै द्विजाः । धर्मं वै श्रोतुकामेन जानीध्वं मां पुरंदरम्

శునోముఖుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజులారా, మీ అందరివైన ఈ బిసాలను నేనే తీసుకున్నాను; ధర్మాన్ని వినాలనే కోరికతో వచ్చిన నన్ను పురందరుడు (ఇంద్రుడు)గా తెలుసుకోండి।

Verse 64

अलोभादक्षया लोका जिता वै मुनिसत्तमाः । प्रार्थयध्वं वरं शुभ्रं सर्वमेव ह्यसंशयम्

ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, లోభరాహిత్యంతో అక్షయ లోకాలు జయించబడతాయి; కాబట్టి పవిత్రమైన వరం కోరండి—సందేహం లేకుండా (యోగ్యమైన) సమస్తమూ మీకే లభిస్తుంది।

Verse 65

ऋषय ऊचुः । इहागत्य नरो यस्तु त्रिरात्रोपोषितः शुचिः । कृत्वा स्नानं पितॄंस्तर्प्य श्राद्धं कुर्यात्समाहितः

ఋషులు అన్నారు—ఎవడు ఇక్కడికి వచ్చి శుచిగా ఉండి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేస్తాడో, అతడు స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం అర్పించి, సమాహితచిత్తంతో శ్రాద్ధం చేయాలి।

Verse 66

सर्वतीर्थोद्भवं तस्य पुण्यं भूयात्पुरंदर । नाधोगतिमवाप्नोति विबुधैस्सह मोदताम् । तथेत्युक्त्वा ततः शक्रस्त त्रैवान्तर्हितोऽभवत्

హే పురందరా! అతనికి కలిగిన పుణ్యం సమస్త తీర్థాల నుండి ఉద్భవించిన పుణ్యంతో సమానమగుగాక. అతడు అధోగతిని పొందడు; దేవులతో కలిసి ఆనందించుగాక. “తథాస్తు” అని చెప్పి శక్రుడు (ఇంద్రుడు) అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 255

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितीर्थमाहात्म्य वर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి సహస్ర శ్లోకసంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో “ఋషితీర్థమాహాత్మ్యవర్ణనం” అనే 255వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.