Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 104

Devanagari script

षट्कोणं तत्र दातव्यमंगुल्या यादवस्थले । यात्राफलमवाप्नोति सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Transliteration

ṣaṭkoṇaṃ tatra dātavyamaṃgulyā yādavasthale | yātrāphalamavāpnoti samyakchraddhāsamanvitaḥ

Translation

యాదవస్థలంలో అక్కడ వేళ్లతో షట్కోణ ఆకారాన్ని గుర్తుగా వేయాలి (అర్పించాలి). సమ్యక్ శ్రద్ధ కలవాడు యాత్రాఫలాన్ని సంపూర్ణంగా పొందుతాడు।

Word by Word

• षट्कोणम्: a hexagon (six-angled figure)
• षट्कोणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: षट्-कोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षट् संख्या + कोणः इति द्विगु-समासः (ṣaṭ+koṇa)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• दातव्यम्: should be given
• दातव्यम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/passive necessity); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः—‘to be given/should be given’

• अंगुल्या: with the finger
• अंगुल्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अंगुली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• यादवस्थले: at Yādavasthala
• यादवस्थले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यादव-स्थल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—यादवानां स्थलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः (yādava+sthala)

• यात्राफलम्: the fruit of pilgrimage
• यात्राफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यात्रा-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—यात्रायाः फलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः (yātrā+phala)

• अवाप्नोति: obtains
• अवाप्नोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly/fully)

• श्रद्धा: with faith
• श्रद्धा: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/करण), एकवचन; ‘with faith’ (instrumental of accompaniment)

• समन्वितः: endowed (with)
• समन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifies implied ‘सः/यात्री’)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yādavasthala (Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim kneels at Yādavasthala and traces a precise ṣaṭkoṇa on the ground with the fingertip; nearby stands a small shrine and offerings; the act is quiet yet charged, suggesting a yantra-like completion of the yātrā.

Characters & Entities

• Yādavasthala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śraddhā (faithful intent) completes ritual action and unlocks the full merit of tīrtha-yātrā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Yādavasthala in the Prabhāsa sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Making/marking a ṣaṭkoṇa (six-angled sign) with the finger at the site as part of the local tīrtha-vidhi.