
ఈ అధ్యాయంలో దేవి దానానికి సంబంధించిన స్పష్టమైన విభజనను అడుగుతుంది—ఏది దానం చేయాలి, ఎవరికీ, ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఏ పাত্রునికి. ఈశ్వరుడు ఫలరహిత జన్మలు, ఫలరహిత దానాల లక్షణాలను చెప్పి, సత్జన్మం మరియు శాస్త్రోక్త దాన మహిమను వివరించి, షోడశ మహాదానాల విధానాన్ని పేర్కొంటాడు—గోదానం, హిరణ్యదానం, భూదానం, వస్త్ర-ధాన్యదానం, ఉపకరణాలతో గృహదానం మొదలైనవి। తదుపరి దానంలో ఉద్దేశ్యం మరియు ద్రవ్యశుద్ధి గురించి బోధిస్తాడు—అహంకారం, భయం, కోపం, ప్రదర్శనతో చేసిన దానం ఆలస్యంగా లేదా తగ్గిన ఫలాన్ని ఇస్తుంది; శుద్ధమనస్సుతో, ధర్మబద్ధంగా సంపాదించిన ద్రవ్యంతో చేసిన దానం త్వరగా మంగళఫలాన్ని ఇస్తుంది। పాత్రలక్షణాలుగా విద్య, యోగశీలం, శాంతి, పురాణజ్ఞానం, కరుణ, సత్యం, శౌచం, దమం పేర్కొనబడతాయి। గోదానంలో గోవు శుభలక్షణాలు చెప్పి, లోపమున్న లేదా అక్రమంగా పొందిన గోవును దానం చేయరాదని, అప్రకార దానానికి దుష్ఫలాలు ఉంటాయని హెచ్చరిస్తాడు। ఉపవాసం, పారణం, శ్రాద్ధకాల నియమాలలో జాగ్రత్తలు, సామర్థ్యం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా యోగ్య పాత్రులు లేనప్పుడు అనుసరించదగిన శ్రాద్ధ విధానాన్ని కూడా సూచిస్తాడు। చివరగా పాఠక-ఆచార్యుని గౌరవించడం, ద్వేషించే లేదా అవమానించే వారికి గ్రంథాన్ని బోధించకూడదనే నియమం, మరియు శ్రద్ధతో శ్రవణం-దానం చేయడం క్రియాసిద్ధికి భాగమని ప్రతిపాదిస్తాడు।
Verse 1
देव्युवाच । इदं देयमिदं देयमिति प्रोक्तं तु यच्छ्रुतौ । दानादानविशेषांस्तु श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
దేవి పలికెను—శ్రుతిలో పదేపదే ‘ఇది దేయము, ఇది దేయము’ అని చెప్పబడింది. దానం మరియు అదానం (ఇవ్వకూడనిది) యొక్క విశేష భేదాలను నేను తత్త్వంగా వినదలచితిని.
Verse 2
कानि दानानि शस्तानि कस्मै देयानि कान्यपि । कालं देशं च पात्रं च सर्वमाचक्ष्व मे विभो
ఏ ఏ దానాలు శ్లాఘనీయమైనవి? ఏ దానాన్ని ఎవరికివ్వాలి? అలాగే యోగ్యమైన కాలం, దేశం, పాత్రం—ఇవన్నీ నాకు సంపూర్ణంగా వివరించుము, ఓ ప్రభో.
Verse 3
ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि वृथा दानानि षोडश । सुजन्मानि च चत्वारि महादानानि षोडश
ఈశ్వరుడు పలికెను—నాలుగు విధాల జన్మలు వ్యర్థములు, పదహారు విధాల దానములు కూడా వ్యర్థములు. అలాగే నాలుగు విధాల సుజన్మలు, పదహారు విధాల మహాదానములు ఉన్నాయి.
Verse 4
देव्युवाच । एतद्विस्तरतो ब्रूहि देवदेवजगत्पते
దేవి పలికెను—హే దేవదేవా, జగత్పతే! దీనిని విస్తారంగా చెప్పుము.
Verse 5
ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि यानि तानि निबोध मे । कुपुत्राणां वृथा जन्म ये च धर्मबहिष्कृताः । प्रवासं ये च गच्छंति परदाररताः सदा
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఆ నాలుగు వ్యర్థ జన్మలను నా నుండి గ్రహించుము. కుపుత్రుని జన్మ వ్యర్థము; ధర్మమునుండి బహిష్కృతులైనవారిదీ అలాగే. ఇంకా ప్రবাসమునకు వెళ్లి తిరుగుతూ, సదా పరస్త్రీరతులై ఉండేవారిదీ జీవితం వ్యర్థమే.
Verse 6
परपाकं च येऽश्नंति पर दाररताश्च ये । अप्रत्याख्यं वृथा दानं सदोषं च तथा प्रिये
ఇతరుల వండిన అన్నం తినేవారు, పరస్త్రీలపై ఆసక్తి కలవారు—వారి ఆచారం నిందనీయం. ప్రియే, విధిగా సమర్పించని దానం వ్యర్థం; అలాగే దోషములతో చేసిన దానమూ వ్యర్థమే.
Verse 7
आरूढपतिते चैव अन्यायोपार्जितं धनम् । वृथा ब्रह्महने दानं पतिते तस्करे तथा
ధర్మాచరణం నుండి పతితుడైనవానికి ఇచ్చిన దానం నిశ్చయంగా ఫలహీనమవుతుంది. అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనం కలుషితం. అలాగే బ్రాహ్మణహంతకునికి లేదా పతిత దొంగకు ఇచ్చిన దానం పుణ్యఫలం ఇవ్వదు.
Verse 8
गुरोश्चाप्रीतिजनने कृतघ्ने ग्रामयाजके । ब्रह्मबन्धौ च यद्दत्तं यद्दत्तं वृषलीपतौ
గురువుకు అప్రీతి కలిగించేవానికి, కృతఘ్నునికి, కేవలం జీవిక కోసం గ్రామయాజకత్వం చేసే వానికి, ‘బ్రహ్మబంధు’ (పేరుకే బ్రాహ్మణుడు)కి, లేదా అధర్మిణీ స్త్రీలో ఆసక్తుడైనవానికి ఇచ్చిన దానం వ్యర్థమవుతుంది.
Verse 9
वेदविक्रयिणे चैव यस्य चोपपतिर्गृहे । स्त्रीनिर्जिते च यद्दत्तं वृथादानानि षोडश
వేదాన్ని అమ్మేవానికి, ఇంట్లో ఉపపతి (పరపురుషుడు) ఉన్నవానికి, మరియు కామవశుడై స్త్రీచేత జయింపబడినవానికి ఇచ్చిన దానాలు—ఇవీ ఇతరాలతో కలిపి ‘వ్యర్థదానాలు’ పదహారు అని చెప్పబడినవి.
Verse 10
सुजन्म च सुपुत्राणां ये च धर्मे रता नराः । प्रवासं न च गच्छंति परदारपराङ्मुखाः
సుజన్మ కలిగి, సుపుత్రులను పొందినవారు, ధర్మంలో రమించే పురుషులు, అనవసరంగా ప్రవాసానికి వెళ్లనివారు, పరస్త్రీ వైపు ముఖం తిప్పని వారు—ఇవే ధార్మిక జీవన లక్షణాలు.
Verse 11
गावः सुवर्णं रजतं रत्नानि च सरस्वती । तिलाः कन्या गजोश्वश्च शय्या वस्त्रं तथा मही
గోవులు, స్వర్ణం, రజతం, రత్నాలు, సరస్వతీదానం (విద్యాదానం), నువ్వులు, కన్యాదానం, గజాశ్వాలు, శయ్య, వస్త్రం మరియు భూమిదానం—ఇవన్నీ మహాదానాలుగా లెక్కించబడతాయి।
Verse 12
धान्यं पयश्च च्छत्रं च गृहं चोपस्करान्वितम् । एतान्येव महादेवि महादानानि षोडश
ధాన్యం, పాలు, ఛత్రం, మరియు అవసరమైన ఉపకరణాలతో కూడిన గృహం—ఓ మహాదేవీ, ఇవే పదహారు మహాదానాలు।
Verse 13
गर्वावृतस्तु यो दद्याद्भयात्क्रोधात्तथैव च । भुंक्ते दानफलं तद्धि गर्भस्थो नात्र संशय
అహంకారంతో కప్పబడి, లేదా భయంతో, లేదా కోపంతో దానం చేసే వాడు, ఆ దానఫలాన్ని గర్భస్థుడిగానే అనుభవిస్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు।
Verse 14
बालत्वेऽपि च सोऽश्नाति यद्दत्तं दंभकारणात् । मन्युना मंतुना चैव तथैवार्थस्य कारणात्
ఆడంబరార్థం ఇచ్చిన దానఫలాన్ని అతడు బాల్యములోనే రుచి చూస్తాడు—అది కోపంతో, కపటబుద్ధితో, లేదా లాభార్థంగా ఇచ్చినదైనా।
Verse 15
देशे काले च पात्रे च शुद्धेन मनसा तथा । न्यायार्जितं च यो दद्याद्यौवने स तदश्नुते
శుద్ధమనస్సుతో, తగిన దేశ-కాలంలో, యోగ్యపాత్రునికి, న్యాయార్జిత ధనాన్ని దానం చేసే వాడు—ఆ దానఫలాన్ని యౌవనంలో అనుభవిస్తాడు।
Verse 16
अन्यायेनार्जितं द्रव्यमपात्रे प्रतिपादितम् । क्लिष्टं च विधिहीनं च वृद्धभावे तदश्नुते
అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనాన్ని అపాత్రునికి ఇచ్చినా, కష్టంతో గానీ విధివిధానాలు లేక గానీ ఇచ్చినా—దాని ఫలాన్ని మనిషి వృద్ధాప్యంలోనే అనుభవిస్తాడు; అది కూడా క్షీణమై క్లేశభరితమై ఉంటుంది.
Verse 17
तस्माद्देशे च काले च सुपात्रे विधिना नरः । शुभार्जितं प्रयुञ्जीत श्रद्धया शाठ्यवर्जितः
కాబట్టి యోగ్యమైన దేశంలో, యోగ్యమైన కాలంలో, విధి ప్రకారం, మనిషి శ్రద్ధతో మరియు మోసం లేకుండా, సత్కార్యంగా సంపాదించిన ధనాన్ని సుపాత్రునికి దానం చేయాలి.
Verse 18
स्वाध्यायाढ्यं योगवंतं प्रशांतं पुराणज्ञं पापभीरुं वदान्यम् । स्त्रीषु क्षान्तं धार्मिकं गोशरण्यं व्रतैः क्रान्तं तादृशं पात्रमाहुः
స్వాధ్యాయసంపన్నుడు, యోగనిష్ఠుడు, ప్రశాంతుడు, పురాణజ్ఞుడు, పాపభీతుడు, దానశీలుడు; స్త్రీల పట్ల క్షమాశీలి మరియు సంయమి, ధర్మనిష్ఠుడు, గోవులకు శరణ్యుడు, వ్రతాలతో నియమితుడు—ఇలాంటి వాడినే ‘పాత్రుడు’ అంటారు.
Verse 19
सत्यं दमस्तपः शौचं सन्तोषोऽनैर्ष्यमार्जवम् । ज्ञानं शमो दया दानमेतत्पात्रस्य लक्षणम्
సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, తపస్సు, శౌచం, సంతోషం, అసూయలేమి, ఆర్జవం, జ్ఞానం, శమం, దయ, దానం—ఇవే సుపాత్రుని లక్షణాలు.
Verse 20
एवंविधे तु यत्पात्रे गामेकां तु प्रयच्छति । समानवत्सां कपिलां धेनुं सर्वगुणान्विताम्
ఇలాంటి సుపాత్రునికి దానం చేయునప్పుడు ఒకే ఆవును సమర్పించాలి—దాని దూడతో కూడిన, కపిల (తామ్రవర్ణ) పాలిచ్చే ధేనువు, సర్వగుణసంపన్నమైనది.
Verse 21
रौप्यपादां स्वर्णशृङ्गीं रुद्रलोके महीयते । एकां गां दशगुर्दद्याद्गोशती च तथा दश
వెండి ఖురాలతో, బంగారు కొమ్ములతో అలంకరించబడిన ఆ గోవు రుద్రలోకంలో మహిమ పొందుతుంది. ఒక గోవును దశగుణ దక్షిణతో దానం చేయాలి; అలాగే వంద గోవులను కూడా దశగుణ దక్షిణతో దానం చేయవచ్చు.
Verse 22
शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे समफलाः स्मृताः । सुशीला सोमसंपन्ना तरुणी च पयस्विनी । सवत्सा न्यायलब्धा च प्रदेया ब्राह्मणाय गौः
శతగుణమో సహస్రగుణమో దక్షిణతో దానం చేయవచ్చు—ఇవన్నీ సమఫలప్రదమని స్మృతులు చెబుతాయి. బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వవలసిన గోవు సుశీల, పుష్టి గలది, యౌవనవతి, పాలు ఇచ్చేది, దూడతో కూడినది, ధర్మబద్ధంగా పొందినదై ఉండాలి.
Verse 23
वंध्या सरोगा हीनांगी दुष्टा वृद्धा मृतप्रजा । अन्यायलब्धा दूरस्था नेदृशी गां प्रदापयेत्
వంధ్య, రోగగ్రస్త, అవయవ లోపం గల, దుష్ట స్వభావం గల, వృద్ధ, సంతానం మృతమైన, అన్యాయంగా పొందిన లేదా దూరంగా ఉంచిన—ఇలాంటి గోవును దానం చేయరాదు.
Verse 24
यो हीदृशीं गां ददाति देवोद्देशेन मानवः । प्रत्युताधोगतिं याति क्लिश्यते च महेश्वरि
దేవుని నామంతో ఇలాంటి అయోగ్య గోవును దానం చేసే మనిషి, ప్రతిఫలంగా అధోగతికి చేరి బాధపడతాడు, ఓ మహేశ్వరి.
Verse 25
रुष्टा क्लिष्टा दुर्बला व्याधिता च न दातव्या या च मूल्यैरदत्तैः । लेशो विप्रेभ्यो यया जायते वै तस्या दातुश्चाफलाः सर्वलोकाः
కోపంగా ఉన్న, బాధపడుతున్న, బలహీనమైన లేదా వ్యాధిగ్రస్తమైన గోవును దానం చేయరాదు; అలాగే ధరను విధిగా చెల్లించకుండా పొందినదాన్ని కూడా ఇవ్వకూడదు. ఆ దానంతో బ్రాహ్మణులకు స్వల్పమైనా అసంతృప్తి కలిగితే, దాతకు అన్ని లోకఫలాలు నిష్ఫలమవుతాయి.
Verse 26
अतिथये प्रशान्ताय सीदते चाहिताग्नये । श्रोत्रियाय तथैकापि दत्ता बहुगुणा भवेत्
శాంతుడైన అతిథికి, దరిద్రునికి, ఆహితాగ్నికి, వేదవేత్త శ్రోత్రియ బ్రాహ్మణునికి ఒక్క గోవును దానం చేసినా అది అనేకగుణ పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుంది.
Verse 27
गां विक्रीणाति चेद्देवि ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । नासौ प्रशस्यते पात्रं ब्राह्मणो नैव स स्मृतः
హే దేవీ! నిజమైన జ్ఞానంలో బలహీనుడైన బ్రాహ్మణుడు గోవును అమ్మితే, అతడు పాత్రుడని ప్రశంసింపబడడు; స్మృతుల ప్రకారం అతడు నిజమైన బ్రాహ్మణుడే కాదు.
Verse 28
बहुभ्यो न प्रदेयानि गौर्गृहं शयनं स्त्रियः । विभक्ता दक्षिणा ह्येषा दातारं नोपतिष्ठति
గోవు, ఇల్లు, శయ్య, భార్య—ఇవన్నీ అనేక మందికి పంచి ఇవ్వకూడదు; ఎందుకంటే విభజించిన దక్షిణ దాతకు నిజమైన ఉపకారం చేయదు.
Verse 29
प्रासादा यत्र सौवर्णाः शय्या रव्रोज्ज्वलास्तथा । वराश्चाप्सरसो यत्र तत्र गच्छंति गोप्रदाः
ఎక్కడ స్వర్ణమయ ప్రాసాదాలు, రత్నప్రభతో వెలిగే శయ్యలు, మరియు శ్రేష్ఠ అప్సరసలు ఉంటాయో—అక్కడికే గోదానం చేసినవారు చేరుతారు.
Verse 30
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति गंगासमा सरित् । नास्ति सत्यात्परो धर्मो नान्यो देवो महेश्वरात्
భూమిదానానికి సమానమైన దానం లేదు, గంగానదికి సమానమైన నది లేదు; సత్యం కంటే ఉన్నతమైన ధర్మం లేదు, మహేశ్వరుని తప్ప మరొక దేవుడు లేడు.
Verse 31
उच्चैः पाषाणयुक्ता च न समा नैव चोषरा । न नदीकूलविकटा भूमिर्देया कदाचन
అతి ఎత్తుగా ఉన్నది, రాళ్లతో నిండినది, అసమానమైనది, ఉప్పు/ఉషరభూమి గానీ, నదీ తీరంలో కఠినంగా దుర్గమంగా ఉన్న భూమి గానీ—అటువంటి భూమిని ఎప్పుడూ దానం చేయరాదు।
Verse 32
षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्
భూమిని దానం చేసినవాడు అరవై వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు; కానీ ఆ భూమిని కబళించే వాడు, అలాగే ఆ కబళింపును సమ్మతించే వాడు—అదే కాలం నరకానికి పోతారు।
Verse 33
कुरुते पुरुषः पापं यत्किञ्चिद्वृत्तिकर्शितः । अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुद्ध्यति
జీవనోపాధి ఒత్తిడితో మనిషి కొంత పాపం చేయవచ్చు; అయినా గోచర్మ పరిమాణం మాత్రమే భూమిని దానం చేసినా అతడు శుద్ధి పొందుతాడు।
Verse 34
छत्रं शय्यासनं शंखो गजाश्वाश्चामराः स्त्रियः । भूमिश्चैषां प्रदानस्य शिवलोकः फलं स्मृतम्
ఛత్రం, శయ్యా-ఆసనం, శంఖం, ఏనుగులు-గుర్రాలు, చామరాలు, సేవికా స్త్రీలు మరియు భూమి—ఇవన్నీ దానం చేసిన ఫలం శివలోక ప్రాప్తి అని స్మృతిలో చెప్పబడింది।
Verse 35
आदित्येऽहनि संक्रांतौ ग्रहणे चन्द्र सूर्ययोः । पारणैश्चैव गोदाने नोपोष्यः पौत्रवान्गृही
ఆదివారంలో, సంక్రాంతి రోజున, చంద్ర-సూర్య గ్రహణ సమయంలో, అలాగే పారణ సమయంలో మరియు గోదానం చేస్తున్నప్పుడు—మనవడు ఉన్న గృహస్థుడు ఉపవాసం చేయకూడదు।
Verse 36
इन्दुक्षये तु संक्रान्त्यामेकादश्यां शते कृते । उपवासं न कुर्वीत यदीच्छेत्संततिं ध्रुवम्
చంద్రక్షయ సమయంలో, సంక్రాంతి నాడు మరియు ఏకాదశీనాడు—ఇలా నూరు వ్రతాలు పూర్తయిన తరువాత—నిశ్చిత సంతానం కోరువాడు ఉపవాసం చేయకూడదు।
Verse 37
यथा शुक्ला तथा कृष्णा न विशेषोऽस्ति कश्चन । तथापि वर्धते धर्मः शुक्लायामेव सर्वदा
శుక్లపక్షం ఎలా ఉందో కృష్ణపక్షం కూడా అలాగే—ఏ భేదమూ లేదు; అయినా ధర్మం ఎల్లప్పుడూ ప్రత్యేకంగా శుక్లపక్షంలోనే వృద్ధి చెందుతుంది।
Verse 38
दशम्येकादशीविद्धा द्वादशी च क्षयं गता । नक्तं तत्र प्रकुर्वीत नोपवासो विधीयते
ఏకాదశీ దశమితో విద్ధమై, ద్వాదశీ క్షయమై లుప్తమైతే, అక్కడ నక్తభోజనం మాత్రమే చేయాలి; సంపూర్ణ ఉపవాసం విధించబడదు।
Verse 39
उपोष्यैकादशीं यस्तु त्रयोदश्यां तु पारणम् । करोति तस्य नश्येत्तु द्वादश दद्वादशीफलम्
ఏకాదశీ ఉపవాసం చేసి త్రయోదశీనాడు పారణం చేసే వాడికి ద్వాదశీ ఫలం నశిస్తుంది; ద్వాదశీ పుణ్యం పోతుంది।
Verse 40
उपवासे तथा श्राद्धे न खादेद्दन्तधावनम् । दन्तानां काष्ठसंगाच्च हन्ति सप्तकुलानि वै
ఉపవాసంలోను, శ్రాద్ధంలోను దంతధావన కర్రను నమలకూడదు; దంతాలకు కఠినకాష్ఠస్పర్శం వల్ల ఏడు కులాలకు హాని కలుగుతుందని చెప్పబడింది।
Verse 41
दर्शं च पौर्णमासं च पितुः सांवत्सरं दिनम् । पूर्वविद्धमकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते
అమావాస్య దర్శకర్మ, పౌర్ణమాస కర్మ, అలాగే తండ్రి వార్షిక శ్రాద్ధదినం—పూర్వవిద్ధ తిథిని యథావిధిగా పరిగణించి ఇవి చేయని వాడు నరకాన్ని పొందుతాడు।
Verse 42
हानिश्च संततेः प्रोक्ता दौर्भाग्यं समवाप्नुयात् । द्रव्याभावेथ श्राद्धस्य विधिं वक्ष्यामि तत्त्वतः
సంతానహాని అని చెప్పబడింది; దౌర్భాగ్యమూ కలగవచ్చు. ఇప్పుడు ద్రవ్యాభావంలో శ్రాద్ధ విధానాన్ని నేను తత్త్వంగా వివరిస్తాను।
Verse 43
एकेनापि हि विप्रेण षट्पिण्डं श्राद्धमाचरेत् । षडर्घ्यान्पारयेत्तत्र तेभ्यो दद्याद्यथाविधि
ఒకే బ్రాహ్మణుడు ఉన్నా ఆరు పిండాలతో శ్రాద్ధం చేయాలి. అక్కడ ఆరు అర్ఘ్యాలను సమాప్తం చేసి, తరువాత యథావిధిగా అతనికి దానం ఇవ్వాలి।
Verse 44
पिता भुंक्ते द्विज करे मुखे भुंक्ते पितामहः । प्रपितामहस्तालुस्थः कण्ठे मातामहः स्मृतः
తండ్రి బ్రాహ్మణుని చేతి ద్వారా భోగం పొందుతాడు; పితామహుడు అతని ముఖంలో భోగిస్తాడు. ప్రపితామహుడు తాలువులో స్థితుడని, మాతామహుడు కంఠంలో స్థితుడని స్మృతిలో చెప్పబడింది।
Verse 45
प्रमातामहस्तु हृदये वृद्धो नाभौ तु संस्थितः । अलाभे ब्राह्मणस्यैव कुशः कार्यो द्विजः प्रिये । इदं सर्वपुराणेभ्यः सारमुद्धत्य चोच्यते
ప్రమాతామహుడు హృదయంలో స్థితుడని, ‘వృద్ధుడు’ నాభిలో స్థితుడని చెప్పబడింది. ప్రియే, బ్రాహ్మణుడు లభించకపోతే కుశతో ద్విజరూపాన్ని నిర్మించాలి. ఇది సమస్త పురాణాల సారాన్ని గ్రహించి చెప్పబడింది।
Verse 46
न चैतन्नास्तिके देयं पिशुने वेदनिन्दके । प्रातःप्रातरिदं श्राव्यं पूजयित्वा महेश्वरम्
ఇది నాస్తికునికి, పిశునునికి లేదా వేదనిందకునికి ఇవ్వకూడదు. మహేశ్వరుని పూజించి ప్రతి ఉదయం ఉదయం దీనిని శ్రవణం/పఠనం చేయించాలి.
Verse 47
कुलीनं सर्वशास्त्रज्ञं यथा देवं महेश्वरम् । अस्य धर्मस्य वक्तारं छत्रं दद्यात्प्रपूजयेत्
కులీనుడై సమస్త శాస్త్రజ్ఞుడైన ఆచార్యుణ్ని దేవుడు మహేశ్వరుని వలె గౌరవించాలి. ఈ ధర్మాన్ని ఉపదేశించే వక్తకు ఛత్రం దానమిచ్చి భక్తితో ప్రపూజించాలి.
Verse 48
अपूज्याद्वाचकाद्यस्तु श्लोकमेकं शृणोति च । नासौ पुण्यमवाप्नोति शास्त्रचौरः स्मृतो हि सः
పూజింపబడని వాచకుని నుండి ఒక్క శ్లోకమైతే వినినవాడు పుణ్యాన్ని పొందడు; అతడు శాస్త్రచోరుడని స్మరించబడతాడు.
Verse 49
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेद्वाचकं बुधः । अन्यथा निष्फलं तस्य पुस्तकश्रवणं भवेत्
కాబట్టి జ్ఞాని అన్ని ప్రయత్నాలతో వాచకుని పూజించి సత్కరించాలి; లేకపోతే అతనికి గ్రంథశ్రవణం నిష్ఫలమవుతుంది.
Verse 50
यस्यैव तिष्ठते गेहे शास्त्रमेतत्सदुर्लभम् । तस्य देवि गृहे तीर्थैः सह तिष्ठेच्छिवः स्वयम्
హే దేవీ! ఎవరి గృహంలో ఈ అత్యంత దుర్లభమైన శాస్త్రం నిలిచి ఉంటుందో, ఆ గృహంలో తీర్థాలతో కూడి స్వయంగా శివుడు నివసిస్తాడు.
Verse 51
बहुनात्र किमुक्तेन भवेन्मोक्षस्य भाजनम् । न चैतत्पिशुने देयं नास्तिके दंभसंयुते
ఇక్కడ మరింత ఏమి చెప్పాలి? అటువంటి వాడు మోక్షానికి పాత్రుడగును. కానీ ఈ ఉపదేశాన్ని పిశునునికి ఇవ్వకూడదు; దంభసహిత నాస్తికునికీ ఇవ్వకూడదు.
Verse 52
इदं शान्ताय दान्ताय देयं शैवद्विजन्मने
ఇది శాంతుడైన, ఇంద్రియనిగ్రహమున్న—శైవ ద్విజునికి ఇవ్వవలెను.
Verse 208
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे दानपात्रब्राह्मणमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య భాగములో, శ్రాద్ధకల్పాంతర్గత ‘దానపాత్ర బ్రాహ్మణమాహాత్మ్యవర్ణన’ నామ ద్విశతోత్తర అష్టమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.