Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । त्रीणि चात्र प्रशंसंति शुद्धिमक्रोधमत्वराम्

Transliteration

trīṇi śrāddhe pavitrāṇi dauhitraḥ kutapastilāḥ | trīṇi cātra praśaṃsaṃti śuddhimakrodhamatvarām

Translation

శ్రాద్ధంలో మూడు పవిత్రాలు—దౌహిత్రుడు, కుతపం, మరియు నువ్వులు. అలాగే ఇక్కడ మూడు గుణాలను ప్రశంసించారు—శుద్ధి, క్రోధరాహిత్యం, మరియు అత్వర (ఆతురత లేకపోవడం).

Word by Word

• त्रीणि: three
• त्रीणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्या-विशेषणम्

• श्राद्धे: in/at the śrāddha (rite)
• श्राद्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• पवित्राणि: purifying (things)
• पवित्राणि: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘त्रीणि’)

• दौहित्रः: daughter’s son (grandson)
• दौहित्रः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दौहित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कुतपः: kutapa (a ritual item/seat/grass-bundle, as defined later)
• कुतपः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुतप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तिलाः: sesame seeds
• तिलाः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• त्रीणि: three (things)
• त्रीणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; कर्मपदं (objects of ‘praśaṃsanti’)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: here/in this context)

• प्रशंसन्ति: praise/commend
• प्रशंसन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-शंस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• शुद्धिम्: purity
• शुद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (praśaṃsanti इत्यस्य कर्म)

• अक्रोधम्: freedom from anger
• अक्रोधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अ-क्रोध (प्रातिपदिक; उपसर्ग-निषेध)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अत्वराम्: absence of haste
• अत्वराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अ-त्वरा (प्रातिपदिक; उपसर्ग-निषेध)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; त्वरा = haste

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (śrāddha-pavitra-traya teaching)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A composed śrāddha scene: the dauhitra respectfully assists, sesame and darbha arranged, the sun marking Kutapa time; the performer remains calm, unhurried, and pure.

Characters & Entities

• Śrāddha
• Kutapa
• Tilāḥ
• Dauhitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha depends on both outer sanctifiers and inner virtues—purity, calmness, and patience.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where śrāddha is taught as a complete discipline of materials, time, and character.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use the purifiers (dauhitra, Kutapa, sesame) and maintain śuddhi, akrodha, and atvarā during the rite.