Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तस्मिन्स्थाने वहेद्यत्र विषुवं प्राणिनां प्रिये । तत्रोषरं स्मृतं क्षेत्रं तन्मे प्रियतरं सदा
Transliteration
tasminsthāne vahedyatra viṣuvaṃ prāṇināṃ priye | tatroṣaraṃ smṛtaṃ kṣetraṃ tanme priyataraṃ sadā
Translation
ప్రియే, ఏ స్థలంలో ప్రాణుల ‘విషువం’—జీవనమరణాల మలుపు—సంభవిస్తుందో, ఆ ప్రాంతం ‘ఉషరక్షేత్రం’ అని స్మరించబడుతుంది; అది నాకు ఎల్లప్పుడూ అత్యంత ప్రియము.
Word by Word
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
अधिकरण (Locative/Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; निर्देश (in that)
स्थानेplace
स्थाने:
अधिकरण (Locative/Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
वहेत्should flow / would flow
वहेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण (Locative/Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्ध-देशवाचक (relative locative adverb: where)
विषुवम्equinox / solstitial point (viṣuva)
विषुवम्:
कर्म (Object/Karman)
TypeNoun
Rootविषुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म
प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्ध (of living beings)
प्रियेO beloved
प्रिये:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; (प्रिय-शब्दः स्त्रीलिङ्गे)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
उषरम्barren / saline (land)
उषरम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootउषर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्षेत्रस्य विशेषणम्
स्मृतम्is called / is remembered as
स्मृतम्:
क्रिया (Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle: "is called/remembered"), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
क्षेत्रम्sacred field/place
क्षेत्रम्:
कर्ता (Subject/Kartā)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विधेय (subject)
तत्that
तत्:
कर्ता (Subject/Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अन्वादेश (that)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप (my)
प्रियतरम्dearer
प्रियतरम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित)
Formतुलनात्मक (comparative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्/क्षेत्रम् इत्यस्य विशेषणम्
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
Speaker
Īśvara (Śiva)
Characters & Entities
U
Uṣara-kṣetraK
Kṛtasmara context (implied)P
Prāṇin (beings)FAQs
A kṣetra becomes supremely holy when it is tied to life’s ultimate threshold; devotion is guided by Śiva’s own preference for such places.
Uṣara-kṣetra within the Prabhāsa-kṣetra sacred landscape.
None; it identifies the kṣetra and declares its special belovedness to Śiva.