Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2
Devanagari script
अष्टकोटीस्तु तीर्थानि भूद्योऽन्तरिक्षगाणि तु । समानीय तु कृष्णेन तत्र क्षिप्तानि भूरिशः
Transliteration
aṣṭakoṭīstu tīrthāni bhūdyo'ntarikṣagāṇi tu | samānīya tu kṛṣṇena tatra kṣiptāni bhūriśaḥ
Translation
భూమి, ద్యులోకము మరియు అంతరిక్షమునకు చెందిన ఎనిమిది కోట్లు తీర్థాలను శ్రీకృష్ణుడు సమీకరించి అక్కడ సమృద్ధిగా నిక్షిప్తం చేశాడు।
Word by Word
अष्टकोटीःeight crores
अष्टकोटीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्ट + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); द्विगु-समास: अष्ट कोटयः
तुindeed; and
तु:
Sambandha-bodhaka (Connector/सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: but/indeed)
तीर्थानिpilgrimage-places; sacred fords
तीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
भूःthe earth
भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
द्यःthe sky; heaven
द्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अन्तरिक्षगाणिmoving in the mid-region (aerial)
अन्तरिक्षगाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्तरिक्ष + ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); समास: अन्तरिक्षे गानि/गानि (अन्तरिक्षे गच्छन्ति इति) — ‘अन्तरिक्षग’ (तत्पुरुष) ; तीर्थानि-विशेषण
तुalso/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Connector/सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
समानीयhaving brought/collected
समानीय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-नी (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund); ‘सम् + आ + नी’ = ‘bringing together’
तुand/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Connector/सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
कृष्णेनby Kṛṣṇa
कृष्णेन:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
क्षिप्तानिthrown; cast
क्षिप्तानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), बहुवचन; तीर्थानि-विशेषण
भूरिशःin abundance; profusely
भूरिशः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरिशस् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb of degree/quantity)
Speaker
Śiva (context continues from 159.1)
Characters & Entities
K
KṛṣṇaR
RatnakuṇḍaT
tīrthasFAQs
A single sacred site can embody the merit of innumerable tīrthas when sanctified by divine agency.
Ratnakuṇḍa in Prabhāsakṣetra.
Implicitly supports tīrtha-sevā (pilgrimage/bathing) by declaring the site a concentration of countless tīrthas.