Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 176

Devanagari script

तव तिमिरासवपानमदाद्भवति विलोहितविग्रहता । मिहिरविभासतया सुतरां त्रिभुवनभावनमात्रपरः

Transliteration

tava timirāsavapānamadādbhavati vilohitavigrahatā | mihiravibhāsatayā sutarāṃ tribhuvanabhāvanamātraparaḥ

Translation

తిమిరరూప ఆసవాన్ని పానంచేసిన మదంతో మీ విగ్రహం అరుణవర్ణంగా కనిపిస్తుంది; అయితే మిహిరప్రకాశంతో మీరు సంపూర్ణంగా త్రిభువనపోషణకే పరుడై ఉంటారు.

Word by Word

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)

• तिमिर: darkness
• तिमिर: —
• Type: Noun
• Root: तिमिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासाङ्ग (compound member)

• आसव: liquor/ferment
• आसव: —
• Type: Noun
• Root: आसव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग

• पान: drinking
• पान: —
• Type: Noun
• Root: पा (धातु) + ल्युट् (प्रत्यय) → पान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग

• मदात्: from intoxication
• मदात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• भवति: becomes/arises
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• विलोहित: very red
• विलोहित: —
• Type: Adjective
• Root: वि-लोहित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग

• विग्रहता: red-bodiedness/red form
• विग्रहता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विग्रहता (प्रातिपदिक; -ता भाववाचक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: विलोहित-विग्रहता (कर्मधारय-तत्पुरुषभावः)

• मिहिर: sun
• मिहिर: —
• Type: Noun
• Root: मिहिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग

• विभास: radiance/shine
• विभास: —
• Type: Noun
• Root: वि-भास् (धातु) + घञ् → विभास (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-एकवचन-समर्थ (in compound); समासाङ्ग

• तया: by that
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• सुतराम्: very much/exceedingly
• सुतराम्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सुतराम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• त्रिभुवन: the three worlds
• त्रिभुवन: —
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या) + भुवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगुसमासः

• भावन: nourishing/causing welfare
• भावन: —
• Type: Noun
• Root: भावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग

• मात्र: only/merely
• मात्र: —
• Type: Adjective
• Root: मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग; अवच्छेदक (only/merely)

• परः: devoted solely to the welfare of the three worlds
• परः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: त्रिभुवन-भावन-मात्र-परः (तत्पुरुष)

Speaker

Unspecified within snippet (Sūrya-stuti in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (dawn purification moment)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A crimson dawn spreads as darkness recedes like spilled wine; Sūrya’s brilliance washes the three worlds—humans, devas, and nature—into renewed life.

Characters & Entities

• Sūrya (Mihira)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the transition from darkness to light is read as divine compassion: Sūrya’s radiance sustains and uplifts all realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn belongs to Prabhāsa-kṣetra-māhātmya, reinforcing the sanctity of Prabhāsa for Sūrya devotion.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the imagery supports dawn-time contemplation of Sūrya as the remover of darkness.