Adhyaya 40

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् । यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्

పులస్త్యుడు పలికెను—ఆపై కామేశ్వరుని దర్శనార్థం వెళ్లవలెను; అక్కడ కాముడు ప్రతిష్ఠితుడై ఉన్నాడు. ఆయన దర్శనమాత్రమున మానవుడు సదా సురూపుడై సుప్రభుడగును।

Verse 2

ययातिरुवाच । त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल । वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह

యయాతి పలికెను—మీరు పూర్వం చెప్పినట్లు, శంభువు కామబాణభయముచేత (అని విన్నాము) వాలఖిల్యుల ఆశ్రమమునకు చేరెను; అక్కడ లింగము పడిపోయెను।

Verse 3

स कथं पूजितस्तेन शंभुर्मे कौतुकं महत् । वद सर्वं द्विजश्रेष्ठ कामेश्वरनिवेशनम्

అక్కడ శంభువును ఎలా పూజించారు? నాకు మహా కౌతూహలము. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, కామేశ్వర నివాసమును గురించి సమస్తమును చెప్పుము।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । मुक्तलिंगेऽपि देवेशे न स्मरस्तं मुमोच ह । दर्शयन्नात्मनो बाणं तस्यासौ पृष्ठतः स्थितः

పులస్త్యుడు పలికెను—దేవేశుడు లింగమును విడిచినప్పటికీ, స్మరుడు (కాముడు) ఆయనను విడువలేదు. తన బాణమును చూపుతూ ఆయన వెనుక నిలిచెను।

Verse 5

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः । तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्

ఆయన భయంతో త్రిపురాంతకుడు (శివుడు) వారాణసికి చేరాడు. అక్కడ కూడా ధనుస్సు ధరించిన మనోభవుడు (కాముడు) కనిపించగా, మళ్లీ అదే పరిస్థితిని చూశాడు.

Verse 6

ततः प्रयागमापन्नः केदारं च ततः परम् । नैमिषं भद्रकर्णं च जंबूमार्गे त्रिपुष्करम्

ఆ తరువాత ఆయన ప్రయాగానికి చేరి, అక్కడి నుంచి కేదారానికి వెళ్లాడు. నైమిషం, భద్రకర్ణం, అలాగే జంబూమార్గ మార్గంలో త్రిపుష్కరానికీ చేరాడు.

Verse 7

गोकर्णं च प्रभासं च पुण्यं च कृमिजांगलम् । गगाद्वारं गयाशीर्षं कालाभीष्टं वटेश्वरम्

ఆయన గోకర్ణం, ప్రభాసం, పుణ్యమైన కృమిజాంగలాన్ని దర్శించాడు. గంగాద్వారం, గయాశీర్షం, కాలాభీష్టం, వటేశ్వరానికీ వెళ్లాడు.

Verse 8

किं वा तेन बहूक्तेन तीर्थान्यायतनानि च । असंख्यानि गतो देवः कामं च ददृशे तथा

ఇంకెందుకు ఎక్కువ చెప్పాలి? దేవుడు అనేకానేక తీర్థాలు, పవిత్ర ఆలయాలు సందర్శించాడు; అయినా అక్కడక్కడా కాముడినే దర్శించాడు.

Verse 9

यत्रयत्र महादेवस्तद्भयान्नृप गच्छति । तत्रतत्र पुनः कामं प्रपश्यति धृतायुधम्

ఓ రాజా, మహాదేవుడు అతని భయంతో ఎక్కడెక్కడికి వెళ్లినా, అక్కడక్కడా ఆయుధం ధరించిన కాముడినే మళ్లీ మళ్లీ చూశాడు.

Verse 10

कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति । तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् । आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम

కొంతకాలానంతరం అతడు మళ్లీ అర్బుద పర్వతం వైపు వచ్చెను. అక్కడ అతడు కామదేవుని మరల చూచెను—కర్ణాంతం వరకు లాగిన బాణాయుధంతో, ఒక కాలు మడిచి, స్థిరదృష్టితో నిలిచినవాడిగా, ఓ నృపోత్తమా।

Verse 11

अथाऽसौ भगवाञ्छांतः प्रियादुःखसमन्वितः । क्रोधं चक्रे विशेषेण दृष्ट्वा तं पुरतः स्थितम्

అప్పుడు ఆ భగవంతుడు శాంతుడైనప్పటికీ, ప్రియవియోగ దుఃఖంతో కూడి, తన ముందే నిలిచిన వానిని చూచి విశేషంగా క్రోధించెను।

Verse 12

तस्य कोपाभिभूतस्य तृतीयान्नयनान्नृप । निश्चक्राम महाज्वाला ययाऽसौ भस्मसात्कृतः

ఓ రాజా, క్రోధావేశంతో ఉన్న ఆయన తృతీయ నేత్రం నుండి మహాజ్వాల బయలుదేరెను; ఆ జ్వాలచేత అతడు భస్మమయ్యెను।

Verse 13

सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि । शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्

ఓ రాజా, ఆ పర్వతపు వాలులో ధనుస్సు బాణాలతో కూడి (అది) పడివుండెను; శంకరుడు క్రోధ పరిమితి వరకు వెళ్లి ఆపై శాంతి సౌఖ్యమును పొందెను।

Verse 14

कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम सुरपूजितः । दग्धे मनोभवे भार्या रतिरस्य पतिव्रता । व्यलपत्करुणं दीना पतिशोकपरि प्लुता

సురులు పూజించిన ఆయన పర్వతశ్రేష్ఠమైన కైలాసమునకు వెళ్లెను. మనోభవుడు (కాముడు) దగ్ధమైనప్పుడు, అతని పతివ్రత భార్య రతి దీనగా, పతిశోకంతో మునిగిపోయి, కరుణగా విలపించెను।

Verse 15

ततो दारूणि चाहृत्य चितिं कृत्वा नराधिप । आरुरोहाग्निसंदीप्तां चितिं सा पतिदुःखिता । तावदाकाशगां वाणीं शुश्राव च यशस्विनी

అప్పుడు, ఓ నరాధిపా! ఆమె కట్టెలు తెచ్చి చితిని నిర్మించి, పతివియోగ దుఃఖంతో బాధపడుతూ అగ్నిదీప్తమైన చితిపై ఎక్కింది. అంతలోనే ఆ యశస్విని ఆకాశమునుండి వచ్చిన వాణిని విన్నది.

Verse 16

वागुवाच । मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपसा तिष्ठ सुन्दरि । भूयः प्राप्स्यसि भर्त्तारं कामें तुष्टेन शंभुना

వాణి పలికింది—“ఓ కుమార్తె! తొందరపాటు సాహసం చేయకు. ఓ సుందరి! తపస్సులో నిలిచివుండు. శంభువు ప్రసన్నుడైతే నీవు మళ్లీ నీ భర్త కాముని పొందుతావు.”

Verse 17

सा श्रुत्वा तां तदा वाणीं समुत्तस्थौ समुमध्यमा । देवमाराधयामास दिवानक्तमतंद्रिता । व्रतैर्दानैर्जपैर्होमैरुपवासैस्तथा परैः

ఆ వాణిని విని ఆ సుమధ్యమా వెంటనే లేచి నిలబడింది. అలసట లేకుండా పగలు-రాత్రి దేవుని ఆరాధించింది—వ్రతాలు, దానాలు, జపాలు, హోమాలు, ఉపవాసాలు మరియు ఇతర నియమాలతో.

Verse 18

ततो वर्ष सहस्रांते तुष्टस्तस्या महेश्वरः । अब्रवीद्वद कल्याणि वरं यन्मनसि स्थितम्

తర్వాత వెయ్యేళ్ల ముగింపున మహేశ్వరుడు ఆమెపై ప్రసన్నుడై పలికాడు—“ఓ కల్యాణీ! చెప్పు; నీ మనసులో నిలిచిన వరం ఏది?”

Verse 19

रतिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव भगवंल्लोक भावनः । अक्षतांगः पुनः कामः कांतो मे जायतां पतिः

రతి పలికింది—“ఓ దేవా, ఓ భగవాన్, లోకపాలకా! నాపై మీరు ప్రసన్నులైతే, అక్షతాంగుడై కాముడు మళ్లీ నా ప్రియ భర్తగా అవతరించుగాక.”

Verse 20

एवमुक्ते तया वाक्ये तत्क्षणात्समुपस्थितः । यथा सुप्तो महाराज तद्वद्रूपः स हर्षित

ఆమె అలా పలికిన వెంటనే అదే క్షణంలో అతడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఓ మహారాజా, నిద్రలేచి మేల్కొన్నవాడిలా, పూర్వరూపమే ధరించి ఆనందంతో నిలిచెను.

Verse 21

इक्षुयष्टिमयं चापं पुष्पबाणसमन्वितम् । भृंगश्रेणिमय्या मौर्व्या शोभितं सुमनोहरम्

అతడు ఇక్షుదండముతో చేసిన ధనుస్సును ధరించాడు; పుష్పబాణములతో యుక్తమై, భృంగశ్రేణిరూపమైన జ్యాతో అలంకృతమై, అత్యంత మనోహరంగా మెరిసింది.

Verse 22

ततो रतिसमायुक्तः प्रणिपत्य महेश्वरम् । अनुज्ञातस्तु तेनैव स्वव्यापारेऽभ्यवर्त्तत

తర్వాత రతితో సమాయుక్తుడై మహేశ్వరునికి ప్రణామం చేశాడు. ఆయన అనుమతి పొందినవాడై తన నియత కార్యంలోకి తిరిగి ప్రవేశించాడు.

Verse 23

स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम । शिवं संस्थापयामास पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिते

శివమాహాత్మ్యాన్ని దర్శించి, ఓ నృపోత్తమా, రాజు శ్రద్ధను పొందించి ‘అర్బుద’ అనే పర్వతంపై శివుని స్థాపించాడు (లింగ/ఆలయం).

Verse 24

यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः । सप्तजन्मांतराण्येव न दौर्भाग्यमवाप्नुयात्

ఓ మహారాజా, ఆయనను (అక్కడ స్థాపిత శివుని) దర్శించిన మాత్రాన, స్త్రీ అయినా పురుషుడైనా, ఏడు జన్మల వరకు దుర్భాగ్యాన్ని పొందడు.

Verse 25

एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । कामेश्वरस्य माहात्म्यं कामदाह सविस्तरम्

నీవు నన్ను ఏది ప్రశ్నించితివో, అది ఈ విధంగా నేను వివరించితిని—కామేశ్వరుని మహాత్మ్యమును మరియు కామదహన వృత్తాంతమును సవివరంగా।

Verse 40

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములోని తృతీయ అర్బుదఖండములో ‘కామేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అను నలభైవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।