Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

नाद्यापि स तृणा न्यत्ति तेनाहं शोकविक्लवा । रोद्मि व्याघ्र सुतस्नेहात्सत्येनात्मानमालभे

Transliteration

nādyāpi sa tṛṇā nyatti tenāhaṃ śokaviklavā | rodmi vyāghra sutasnehātsatyenātmānamālabhe

Translation

ఇప్పటికీ అతడు గడ్డి కూడా తినడం లేదు; అందుకే నేను శోకంతో వ్యాకులమయ్యాను. హే వ్యాఘ్రా, దూడపై ప్రేమతోనే నేను ఏడుస్తున్నాను; సత్యంతో నన్ను నీకు అర్పించుకుంటాను (తిరిగి వస్తాను).

Word by Word

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• अद्य: today
• अद्य: Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• अपि: even; also
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कार (particle: even/also)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तृणानि: grass blades
• तृणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)

• अत्ति: eats
• अत्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तेन: therefore; by that
• तेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; हेतौ (by that/therefore)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शोकविक्लवा: overwhelmed with grief
• शोकविक्लवा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोक + विक्लव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शोकेन विक्लवा), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम्-इत्यस्य विशेषणम्

• रोद्मि: I cry
• रोद्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• व्याघ्र: O tiger
• व्याघ्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सुत: son/child
• सुत: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद-रूपेण

• स्नेहात्: from affection
• स्नेहात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ

• सत्येन: by truth; truly
• सत्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/प्रमाणार्थे (as means/assurance)

• आत्मानम्: myself
• आत्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आलभे: I offer/pledge (myself)
• आलभे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; प्रतिज्ञा/आत्मसमर्पणार्थे

Speaker

Kapilā (the cow)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kapilā, still grieving, declares a solemn truth-pledge to the tiger; her eyes are tearful yet unwavering, as if invoking an unseen moral force in the forest.

Characters & Entities

• Kapilā
• Vyāghra (tiger)
• calf
• Satya (truth, as vow-force)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Satya (truthfulness) is presented as a binding spiritual power; a vow made in truth must be honored even at personal cost.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda sacred landscape remains the narrative container; the verse highlights satya-dharma rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A satya-pratijñā (truthful vow/pledge) is explicitly expressed.