Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 22›Shloka 67
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ देव्या मुक्तेऽत्र पादुके । कस्माच्च कारणाद्ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

Transliteration

yayātiruvāca | kasminkāle dvijaśreṣṭha devyā mukte'tra pāduke | kasmācca kāraṇādbrūhi sarvaṃ vistarato mama

Translation

యయాతి అన్నాడు—హే ద్విజశ్రేష్ఠా, దేవి ఈ పాదుకలను ఇక్కడ ఏ కాలంలో విడిచింది? ఏ కారణంతో? నాకు సమస్తాన్ని విస్తారంగా చెప్పుము.

Word by Word
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person singular
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative, Singular (‘in which’)
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular; (द्विजानां श्रेष्ठः)
देव्याby the goddess
देव्या:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Feminine, Instrumental, Singular
मुक्तेreleased
मुक्ते:
Karma (Object state/कर्म)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन — past passive participle ‘released/let go’, agreeing with पादुके
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — indeclinable adverb ‘here’
पादुकेthe pair of sandals
पादुके:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन — Feminine, Nom./Acc., Dual
कस्मात्from what cause/why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन — Ablative, Singular (‘from what/why’)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
कारणात्from the reason
कारणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन — Neuter, Ablative, Singular
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन — Imperative, 2nd person singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तरतः (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक) — adverb ‘in detail’
ममto me/of me
मम:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — Genitive, Singular
Speaker

Yayāti

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devī-pādukā-sthāna at Arbuda (inquiry point)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-śreṣṭha (best of Brahmins; the narrator-sage)

Visual Art Cues

Scene: King Yayāti, attentive and earnest, questions a venerable Brahmin about the time and reason the Goddess left her sandals; the scene sets up a longer narrative revelation.

Characters & Entities
Y
Yayāti
P
Pulastya (implied listener)
D
Devī
P
Pādukā

FAQs

Inquiry into a tīrtha’s origin (kathā) deepens faith and clarifies how sacred objects become channels of grace.

The Arbuda site sanctified by Devī’s pādukās; the verse introduces its origin-story.

None; it is a request for the narrative background (kathā) of the pādukās.

←Previous Verse
Next Verse→