Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पिण्डोदकमनुत्तमम् । तीर्थं यत्र तपस्तप्तं पिण्डोदकद्विजातिना

పులస్త్యుడు అన్నాడు—ఆ తరువాత, ఓ రాజశ్రేష్ఠా! అనుత్తమమైన పిండోదక తీర్థానికి వెళ్లాలి; అక్కడ పిండోదకనామక ద్విజుడు తపస్సు చేశాడు.

Verse 2

पुरा पिण्डोदकोनाम ब्राह्मणोऽभून्महामते । मन्दप्रज्ञोऽल्पमेधावी सोपाध्यायेन पाठितः

హే మహామతీ! పూర్వకాలంలో పిండోదకనామక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు మందప్రజ్ఞుడు, అల్పమేధావి; ఉపాధ్యాయుడు అతనికి పాఠం చెప్పేవాడు.

Verse 3

अशक्तोऽध्ययनं कर्तुं जाड्यभावान्महीपते । स वैराग्यं परं गत्वा संप्राप्तो गिरिगह्वरे

ఓ రాజా! మందబుద్ధి కారణంగా అధ్యయనం చేయలేక, అతను తీవ్ర వైరాగ్యాన్ని పొంది పర్వత గుహకు చేరుకున్నాడు.

Verse 4

एतस्मिन्नेव कालेतु तत्रैव च सरस्वती । वीणाविनोदसंयुक्ता विविक्ते तमुपस्थिता

సరిగ్గా అదే సమయంలో, వీణా వాదనలో నిమగ్నమై ఉన్న సరస్వతీ దేవి ఆ ఏకాంత ప్రదేశంలో అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.

Verse 5

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं खिन्नं वैराग्येण समन्वितम् । कृपाविष्टा महादेवी वाक्यमेतदुवाच ह

ఆ బ్రాహ్మణుడిని విచారగ్రస్తుడిగా మరియు వైరాగ్యంతో నిండినవానిగా చూసి, కరుణామయి అయిన మహాదేవి ఈ మాటలు పలికారు.

Verse 6

सरस्वत्युवाच । कस्मात्त्वं खिद्यसे विप्र विरक्त इव भाससे । कस्मान्न हृष्यसि हृदा कस्मादत्र त्वमागतः । वद शीघ्रं महाभाग तवांतिके वसाम्यहम्

సరస్వతి పలికెను: 'ఓ విప్రా! నీవు ఎందుకు దుఃఖిస్తున్నావు? నీవు విరక్తుడిలా ఎందుకు కనిపిస్తున్నావు? నీ హృదయం ఎందుకు సంతోషంగా లేదు? నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు? ఓ పుణ్యాత్ముడా! త్వరగా చెప్పు, నేను నీ సమీపంలోనే నివసిస్తున్నాను.'

Verse 7

पिण्डोदक उवाच । अहं वैराग्यमापन्न उपाध्यायतिरस्कृतः । ज्ञानहीनो महाभागे मृत्युं वांछामि सांप्रतम्

పిండోదకుడు పలికెను: 'నేను వైరాగ్యాన్ని పొందాను మరియు గురువుచే తిరస్కరించబడ్డాను. ఓ మహాదేవి! నేను జ్ఞానహీనుడను, ఇప్పుడు మరణాన్ని కోరుకుంటున్నాను.'

Verse 9

न मे सरस्वती देवी जिह्वाग्रे परिवर्तते । कारणं नान्यदस्तीह मृत्योर्मम वरानने । दृष्टोऽकस्मात्त्वया चाहं ततो यास्यामि चान्यतः । मरणं हि मम श्रेयो मूकभावान्न जीवितम्

నా నాలుక అగ్రభాగంలో దేవి సరస్వతి ప్రవహించదు. ఓ సుందరాననే, ఇక్కడ నాకు మరణాకాంక్షకు వేరే కారణం లేదు. నీవు నన్ను అకస్మాత్తుగా చూశావు; అందువల్ల నేను ఇతరత్రా వెళ్లిపోతాను. మూకత్వంతో జీవించటంకన్నా నాకు మరణమే శ్రేయస్కరం.

Verse 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

సరస్వతి దేవి పలికెను—నేను దేవి సరస్వతి; ఈ శ్రేష్ఠ పర్వతంలో సదా నివసిస్తాను. ఓ ద్విజా, త్రయోదశి నాడు రాత్రి సుఖద ఆరంభంలో నేను ఇక్కడ వాసం చేస్తాను. కాబట్టి నీకు అభీష్టమైన, ఎంత దుర్లభమైనదైనా వరం కోరుకో.

Verse 11

पिण्डोदक उवाच । प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम् । एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते

పిండోదకుడు పలికెను—హే వాణీదేవీ, నీ ప్రసాదంతో నాకు సర్వజ్ఞత్వం కావాలి. ఓ శుచిస్మితే, ఈ తీర్థం నా నామంతో ఖ్యాతిని పొందుగాక.

Verse 12

सरस्वत्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वज्ञो ह्यत्र लोके भविष्यसि । नाम्ना तव तथा तीर्थमेतत्ख्यातिं प्रयास्यति

సరస్వతి దేవి పలికెను—ఈ రోజు నుంచే నీవు ఈ లోకంలో నిశ్చయంగా సర్వజ్ఞుడవుతావు. అలాగే ఈ తీర్థం కూడా నీ నామంతో ఖ్యాతిని పొందుతుంది.

Verse 13

निशामुखे त्रयोदश्यां योऽत्र स्नानं करिष्यति । भविष्यति स सर्वज्ञो यद्यपि स्यात्सुमन्दधीः

త్రయోదశి నాడు రాత్రి ఆరంభంలో ఎవడు ఇక్కడ స్నానం చేస్తాడో, అతడు సర్వజ్ఞుడవుతాడు—అతని బుద్ధి ఎంతో మందమైనదైనా సరే.

Verse 14

अत्र मे सततं वासो भविष्यति द्विजोत्तम । यस्मात्तस्मात्सदा स्नानं कर्तव्यं सुसमाहितैः

హే ద్విజోత్తమా! ఇక్కడ నా నిరంతర నివాసం ఉంటుంది; అందుచేత సుసమాధానంగా, ఏకాగ్రచిత్తంతో ఉన్నవారు ఇక్కడ సదా స్నానం చేయవలెను।

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो देवी तत्रैवांतरधीयत । पिण्डोदको हि सर्वज्ञो भूत्वाथ स्वगृहं ययौ । व्यस्मापयज्जनान्सर्वांस्तत्तीर्थस्य समाश्रयात्

ఇలా చెప్పి దేవి అక్కడే అంతర్ధానమైంది. తరువాత పిండోదకుడు సర్వజ్ఞుడై తన గృహానికి వెళ్లి, ఆ తీర్థాన్ని ఆశ్రయించడంతో అందరినీ దాని మహిమతో ఆశ్చర్యపరిచాడు।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, తృతీయ అర్బుదఖండంలో ‘పిండోదక-తీర్థ-మాహాత్మ్య-వర్ణనం’ అనే ఇరవై ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।