Adhyaya 9

Verse 1

। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) సంవర్తక వాయువును పిలిచి ఇలా అన్నాడు—‘హాటకేశ్వర క్షేత్రములో నిజముగా ఒక మహా నాగబిలము ఉంది.’

Verse 2

तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः

‘నా ఆజ్ఞతో త్వరగా వెళ్లి ఆ బిలవివరాన్ని ఇసుకతో నింపుము; అప్పుడు మృత్యుధర్ములైన ఎవరికీ అక్కడికి వెళ్లే మార్గం ఉండదు.’

Verse 3

वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा

వాయువు పలికెను—‘మునుపు మీ ఆజ్ఞచేత నేను ఆ వివరాన్ని నింపినప్పుడు, లింగోద్భవకాలంలో త్రిపురారి (శివుడు) నాకు శాపమును ప్రసాదించాడు.’

Verse 4

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

‘నీవు నా ఈ లింగాన్ని ఇసుకతో కప్పివేసినందున, నీవు సమానధర్ముడై గంధవాహకుడవు అవుతావు.’

Verse 5

यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्

నీవు కర్పూరజన్య సువాసనను సంపూర్ణంగా ధరించినట్లే, నా వాక్యముచేత నిస్సందేహంగా అపవిత్రతనుండి పుట్టిన దుర్గంధమును కూడా నీవు ధరించుదువు।

Verse 6

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

కాబట్టి, హే సురేశ్వరా, ఇది తెలిసికొని నాపై ప్రసన్నుడవు. ఈ కార్యములో మరొకరిని నియమించుము; ఎందుకంటే త్రిపురారి (శివుడు) పట్ల నాకు భయం.

Verse 7

ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत

అప్పుడు త్రిదశాధిపతి (ఇంద్రుడు) దానిని నింపుటకు ఉపాయమును ఆలోచించెను; కాని ఆ నాగబిలమును నింపుటకు ఏ మార్గమును గానీ అతడు చూడలేకపోయెను।

Verse 8

ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप

అప్పుడు దేవేజ్యుడు (బృహస్పతి) స్వయంగా శతక్రతు (ఇంద్రుడు)తో పలికెను—హే త్రిదశాధిపా, ఈ కార్యములో నీవెందుకు వ్యాకులుడవైనావు?

Verse 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

ఇక్కడ పర్వతములలో శ్రేష్ఠుడు ‘హిమాలయ’ అను నామముతో ఖ్యాతి పొందినవాడు ఉన్నాడు. అతనికి మూడు కుమారులు జన్మించారు—హే శక్రా, అది నా మాటగా వినుము।

Verse 10

मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः

మొదటిది మైనాకమని చెప్పబడింది, రెండవది నందివర్ధనము; మూడవ పర్వతము ‘రక్తశృంగ’ (ఎర్ర శిఖరము)గా ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 11

स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः

హే శక్రా (ఇంద్రా)! నీ భయముచేత ఆ మైనాక పర్వతము సముద్రాంతరంలో ప్రవేశించింది; ఇంకా నేడు కూడా రెక్కలతో కూడి అక్కడే స్థిరంగా ఉంది।

Verse 12

नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः

ఈ రెండవది ‘నందివర్ధన’ అని కీర్తించబడింది. వసిష్ఠాశ్రమమునకు సంబంధించిన ఆ రంధ్రము (నీ చేత) ఇప్పటికీ పూర్తిగా నింపబడలేదు।

Verse 13

हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्

హిమాచలుని ఆజ్ఞచేతను, సన్ముని వసిష్ఠుని వచనచేతను, అతడు దేవభూమిని విడిచి వేగంగా అక్కడికి వెళ్లెను।

Verse 14

तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय

ఇక్కడ మూడవదీ నేటికీ నిలిచి ఉంది; అది ‘రక్తశృంగ’ అని స్మరించబడుతుంది. హే సహస్రాక్షా (ఇంద్రా)! దానిని తీసికొని వచ్చి సర్పబిలమును నింపుము।

Verse 15

नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्

హే త్రిదశాధిపా! ఈ బిలము మరే విధంగానూ నింపబడదు. ఆ పర్వతశ్రేష్ఠుని విడిచిపెట్టకపోతే ఇది సిద్ధించదు—ఇది నేను చెప్పు సత్యము.

Verse 16

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः

సూతుడు పలికెను—దేవపూజ్యుని వచనము విని త్రిదశాధిపుడు (ఇంద్రుడు) వేగముగా హిమాలయుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లెను.

Verse 17

ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्

ఆపై ఆయన వద్దకు వెళ్లి, సామముతో ప్రారంభించి ఇలా పలికెను—హే హిమాచలా! గిరిశ్రేష్ఠా! సిద్ధచారణసేవితా!

Verse 18

इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्

ఇంద్రుడు పలికెను—హాటకేశ్వర క్షేత్రములో మహానాగబిలము ఉన్నది. అక్కడికి వెళ్లిన నరులు పాతాళస్థ హాటకేశ్వర దేవుని దర్శించుదురు.

Verse 19

पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम

హే నగోత్తమా! పాపపరాయణులైనవారెవరైనా అక్కడ పూజించుదురు; ఆపై వారు పుణ్యములో నాతో సమానంగా స్పర్ధించుదురు.

Verse 20

तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः

కాబట్టి, ఓ హిమాలయా! నీ కుమారుడు రక్తశృంగుని అక్కడికి పంపుము; అతనిచేత ఆ సర్పజన్య నాగబిల గుహ నిండిపోవును।

Verse 21

कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्

హే పర్వతమా! నీ గృహానికి వచ్చిన నన్ను అతిథిగా సత్కరించుము; నీ స్వపుత్రుని అర్పించుటచేత నీవు లోకాతీతమైన, జగద్విఖ్యాత కీర్తిని పొందుదువు।

Verse 22

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः

“తథాస్తు” అని చెప్పి అతడూ అంగీకరించి దేవాధిపతిని విధివిధానంగా పూజించాడు. అనంతరం హిమాలయుడు తన కుమారుడు రక్తశృంగునితో పలికెను।

Verse 23

तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः

కుమారా! నీ నిమిత్తమే సహస్రాక్షుడు నా సమీపానికి వచ్చెను; కాబట్టి నాగబిల ఉన్న చోటుకు నీవు త్వరగా వెళ్లుము।

Verse 24

पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः

నా ఆజ్ఞానుసారంగా శక్రుని ఆ ఆజ్ఞను సంపూర్ణంగా నెరవేర్చి, అతనితోను ఇతర శ్రేష్ఠ దేవులతోను కలిసి సుఖంగా ఉండుము।

Verse 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

రక్తశృంగుడు అన్నాడు—నేను ఏ విధంగానూ ఆ మర్త్యభూమికి వెళ్లను; అక్కడ ముళ్ల చెట్లు రూక్షంగా ఉండి ఫలరహితంగా ఉంటాయి.

Verse 26

न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः

అక్కడ సిద్ధులు లేరు, గంధర్వులు లేరు, దేవతలు లేరు, కిన్నరులు కూడా లేరు; రమ్యమైన తీర్థాలు లేవు, నిర్మల జల నదులు లేవు.

Verse 27

तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि

అలాగే అక్కడి మనుష్యులు పాపాచారంలో నిమగ్నులు, శీలరహితులు; అందరూ ఎల్లప్పుడూ దుష్టచిత్తులు, తిర్యగ్యోనిలో పడినవారిలా ఉంటారు.

Verse 28

तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन

మరియు ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా! నా రెండు రెక్కలూ ఆ శక్రుడు కోసివేశాడు; అందువల్ల నేను ఏ విధంగానూ వెళ్లగల శక్తి లేదు.

Verse 29

तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्

కాబట్టి, ఓ సహస్రాక్షా! ఆ కార్యార్థం పరమోపాయాన్ని ఆలోచించి, నన్ను ఈ బంధనంనుండి విడిపించు; నేను చెప్పింది సత్యమే.

Verse 30

शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः

శక్రుడు పలికెను—నేను నా స్వహస్తంతో మార్గాన్ని చీల్చి నిన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్తాను. అక్కడ కూడా నీ ఆశ్రయముగా అతి శోభనమైన వృక్షములు ఉద్భవించును.

Verse 31

तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा

అదేవిధంగా పుణ్య తీర్థములు, దేవతాలయములు నీ చుట్టూ అన్ని దిక్కులా ఏర్పడును; అలాగే మునుల ఆశ్రమములు కూడా స్థాపితమగును.

Verse 32

अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति

ఓ పర్వతనందన! ఇక్కడ నివసించుచున్న నీ ప్రభావము, నా వాక్యముచేత అక్కడ స్థిరముగా ఉండువానికి కోటి రెట్లు వృద్ధి చెందును.

Verse 33

तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्

అక్కడ భూతలమందు ఉన్న మనుష్యులు—పాపాత్ములైనను—నీ దర్శనమాత్రముచేత సహసా పాపరహితులగుదురు.

Verse 34

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा

కాబట్టి, ఓ నగాత్మజా, నాతో కలిసి త్వరగా అక్కడికి వెళ్లు; లేకపోతే వజ్రప్రహారంతో నిన్ను సహస్రధా చేసెదను.

Verse 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని రక్తశృంగుడు భయంతో వణికెను. వెంటనే వచ్చి ప్రవేశించి ఆ నాగబిలములోనికి వెళ్లెను.

Verse 36

निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः

ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, అతడు ముక్కు చివర వరకు మాత్రమే మునిగియుండెను. అప్పుడు ఆ స్థలం మనోహరమైన, సమగ్రమైన శిఖరాలతో శోభించి, వృక్ష-గుల్మ-లతలతో నిండిపోయి, రమ్య పక్షులచే సేవింపబడెను.

Verse 37

एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्

ఇలా శక్రుడు (ఇంద్రుడు) హిమాచలసుతుడైన ఆ పర్వతాన్ని స్థాపించెను. తరువాత ఆనందంతో పలికెను—“నన్ను నుండి ఒక వరం స్వీకరించుము.”

Verse 38

रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी

రక్తశృంగుడు పలికెను—ఓ సురేశ్వరా, మీరు తృప్తి చెందుటయే మా వరము. ఇంకొక వరంతో నేను ఏమి చేయుదును? మీ ప్రసాదముచే నేనే సుఖిగా ఉన్నాను.

Verse 39

इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः

ఇంద్రుడు పలికెను—ఓ నగాత్మజా, నా దర్శనం స్వప్నములోనైనా వ్యర్థము కాదు. మరి ప్రత్యక్ష దర్శనం జరిగినప్పుడు, ముఖ్యంగా కర్తవ్యము నెరవేరినపుడు, అది ఎలా వ్యర్థమగును?

Verse 41

इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति

ఇంద్రుడు పలికెను—‘చమత్కార’ అని ప్రసిద్ధుడగు ఒక రాజు భవిష్యత్తులో ఉద్భవించును. బ్రాహ్మణుల హితార్థం నీ శిఖరముపై ఒక నగరమును స్థాపించును.

Verse 42

तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः

అక్కడ వేదవేదాంగపారగులైన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు హర్షితులై నీ సమస్త వైభవమును అనుభవించి కీర్తించుదురు.

Verse 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

ఓ నగాత్మజా! చైత్రమాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన నేను స్వయంగా వచ్చి నీ అత్యుత్తమ శిఖరమునకు చేరుదును.

Verse 44

पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः

నేను దేవేశుడైన ‘హాటకేశ్వర’ నామధేయుడిని పూజించెదను—సర్వ దేవగణములతో కూడి, అలాగే కిన్నరులు గుహ్యకులతో కూడి.

Verse 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

ఇక్కడ నీ శిఖరముపై ఒక దినము స్వయంగా హరుడు—మాతో కూడి సంతుష్టుడై—నివాసము చేయును.

Verse 46

प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

ఇదివలన, ఓ శ్రేష్ఠుడా, నీ మహిమ త్రిలోకములలోనూ ప్రసిద్ధి పొందును. నీకు మంగళం కలుగుగాక; నేను ఇప్పుడు త్రిదివ-ధామమునకు వెళ్తున్నాను।

Verse 47

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा

సూతుడు పలికెను: ఇలా చెప్పి సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) అక్కడి నుండి త్రివిష్టపం (స్వర్గం) చేరెను. రక్తశృంగుడును ఆ సమయంలో నాగబిలమును వ్యాపించి అక్కడే నిలిచెను।

Verse 48

तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः

ఆ స్థలముపై అనేక ఉత్తమ తీర్థములు మరియు పవిత్ర ఆలయస్థానములు ఏర్పడినవి. అలాగే మునుల ఆశ్రమములును అక్కడే ఉద్భవించెను।