Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

asti parvatamukhyo'tra nāmnā khyāto himālayaḥ | tasya putratrayaṃ jātaṃ tacca śakra śṛṇuṣva me

ఇక్కడ పర్వతములలో శ్రేష్ఠుడు ‘హిమాలయ’ అను నామముతో ఖ్యాతి పొందినవాడు ఉన్నాడు. అతనికి మూడు కుమారులు జన్మించారు—హే శక్రా, అది నా మాటగా వినుము।

अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पर्वतमुख्यःchief among mountains
पर्वतमुख्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वत + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पर्वतानां मुख्यः = chief among mountains)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; साधन/प्रकारार्थे (by name)
ख्यातःknown, renowned
ख्यातः:
Karta-Bhava (State/भाव)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'renowned/known'
हिमालयःHimālaya
हिमालयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिम + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिमस्य आलयः = abode of snow)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
पुत्रत्रयम्three sons
पुत्रत्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः पुत्राः = three sons)
जातम्were born
जातम्:
Kriya (Predicative/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'born/produced'
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
मेto me/of me
मे:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

Bṛhaspati (Deveśya/Devejya)

Type: kshetra

Listener: Indra (Śakra/Śatakratu)

Scene: Bṛhaspati begins a revelation: the majestic Himālaya, king of mountains, and the birth of his three sons; the scene opens into a grand mountain panorama.

H
Himālaya
I
Indra (Śakra)
B
Bṛhaspati

FAQs

Tīrtha-māhātmya often grounds holiness in sacred geography and lineage, teaching that the land itself participates in dharma.

The narrative broadens to Himālaya as a sacred geographic anchor connected to the episode’s solution.

None; it begins a mythic-geographic explanation.