Adhyaya 84

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं देवदेवेन विष्णुना । माधवीं भगिनीं प्राप्य जन्मांतरमुपस्थिताम्

ఋషులు పలికిరి—హే భగవన్! దేవదేవుడు విష్ణువు చెప్పినదాన్ని మీరు వివరించారు—మరొక జన్మలో ప్రత్యక్షమైన మీ సోదరి మాధవిని కలిసినప్పుడు…

Verse 2

अश्ववक्त्रां करिष्यामि तपसा सुशुभाननाम् । सा कथं विहिता तेन तपस्तप्तं तथा कथम् । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

“తపస్సుతో ఆ సుందరముఖిని అశ్వముఖిగా చేస్తాను”—అని అతడు ఆమెను ఎలా విధించాడు? అట్టి తపస్సు ఎలా ఆచరించబడింది? సమస్తమును విస్తరించి చెప్పండి; మా కుతూహలం మహత్తరము।

Verse 3

सूत उवाच । नारदस्य समाकर्ण्य तं सन्देशं सुरोद्भवम् । गत्वा विष्णुः सुरैः सार्द्धं प्रचक्रे मंत्रनिश्चयम्

సూతుడు పలికెను—నారదుడు తెచ్చిన దివ్య సందేశాన్ని విని, విష్ణువు దేవతలతో కలిసి వెళ్లి నిర్ణయాత్మకమైన మంత్ర-పరామర్శను (పవిత్ర యోచనను) స్థిరపరచెను।

Verse 4

भारावतरणार्थाय दानवानां वधाय च । वसुदेवगृहे श्रीमान्द्वापरांते ततो हरिः

భూమి భారాన్ని తగ్గించుటకును, దానవుల సంహారమునకును, ద్వాపరయుగాంతమున ఆ శ్రీమాన్ హరి వసుదేవుని గృహమున అవతరించెను।

Verse 5

देवक्या जठरे देवः संजातो दैत्यदर्पहा । तथान्या रोहिणीनाम भार्या तस्य च याऽभवत्

దేవకీ గర్భమున దేవుడు జన్మించెను—దైత్యదర్పహరుడు. అలాగే ఆయనకు రోహిణీ అనే మరొక భార్య కూడా ఉండెను।

Verse 6

तस्यां जज्ञे हलीनाम बलभद्रः प्रतापवान् । तृतीया सुप्रभानाम वसुदेवप्रिया च या

రోహిణీ గర్భమున హలధారి, ప్రతాపవంతుడు బలభద్రుడు జన్మించెను. మూడవ భార్య సుప్రభా అనే పేరుగలది; ఆమె వసుదేవునకు అత్యంత ప్రియురాలు।

Verse 7

तस्यां सा माधवी जज्ञे अश्ववक्त्रस्वरूपधृक् । तां दृष्ट्वा विकृताकारां सुतां जातां च सुप्रभा । वासुदेवसमायुक्ता विषादं परमं गता

సుప్రభ నుండి మాధవీ అనే కన్య జన్మించింది; ఆమె అశ్వముఖ స్వరూపాన్ని ధరించింది. ఆ వికృతాకార కుమార్తెను చూచి వాసుదేవసహితమైన సుప్రభ పరమ విషాదంలో మునిగింది.

Verse 8

अथ ते यादवाः सर्वे कृतशान्तिकपौष्टिकाः । स्वस्तिस्वस्तीति संत्रस्ताः प्रोचुर्भूयात्कुलेऽत्र नः

అప్పుడు యాదవులందరూ శాంతి-పౌష్టిక కర్మలు చేసి, భయంతో ‘స్వస్తి స్వస్తి’ అని పలికారు; “మా వంశంలో ఇక్కడ క్షేమమే క్షేమం కలుగుగాక” అని అన్నారు.

Verse 9

एवं सा यौवनोपेता तथा दुःखसमन्विता । न कश्चिद्वरयामास वाजिवक्त्रां विलोक्य ताम्

ఇలా ఆమె యౌవనాన్ని పొందినప్పటికీ దుఃఖంతో నిండిపోయింది; ఆమె అశ్వముఖ రూపాన్ని చూసి ఎవ్వరూ ఆమెను వివాహానికి వరించలేదు.

Verse 10

ततश्च भगवान्विष्णुर्ज्ञात्वा तां भगिनीं तथा । मातरं पितरं चैव तथा दुःखसमन्वितौ

అప్పుడు భగవాన్ విష్ణువు ఆ సోదరి దుస్థితిని గ్రహించి, తల్లిదండ్రులు కూడా దుఃఖంతో మునిగినట్లు చూసి, దానికి పరిహారం చేయాలని సంకల్పించాడు.

Verse 11

तामादाय गतस्तूर्णं बलदेवसमन्वितः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तपस्तप्तुं ततः परम्

ఆమెను తీసుకొని, బలదేవునితో కలిసి, ఆయన త్వరగా హాటకేశ్వర క్షేత్రానికి వెళ్లాడు; ఆపై తపస్సు చేయుటకు.

Verse 12

ब्रह्माणं तोषयामास सम्यग्यज्ञपरायणः । व्रतैश्च विविधैर्दानैर्ब्राह्मणानां च तर्पणैः

సమ్యక్ యజ్ఞంలో పరాయణుడై అతడు వివిధ వ్రతాలు, నానావిధ దానాలు, బ్రాహ్మణులకు తర్పణాలు అర్పించడం ద్వారా బ్రహ్మదేవుని సంతోషింపజేశాడు।

Verse 13

ततस्तुष्टिं गतो ब्रह्मा वर्षांते तस्य शार्ङ्गिणः । उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्वाभिवांछितम्

ఆపై వర్షాకాలాంతంలో శార్ఙ్గధారి (విష్ణువు) పట్ల బ్రహ్మదేవుడు తృప్తి పొందించి ఇలా అన్నాడు—“నేను వరదాతను; నీకు అభీష్టమైనదాన్ని కోరుకో।”

Verse 14

विष्णुरुवाच । एषा मे भगिनी देव जाताऽश्ववदना किल । तव प्रसादात्सद्वक्त्रा भूयादेतन्ममेप्सितम्

విష్ణువు అన్నాడు—“హే దేవా! నా ఈ సోదరి నిజంగా అశ్వవదనగా జన్మించింది. మీ ప్రసాదంతో ఆమె సద్వక్త్రగా మారుగాక—ఇదే నా అభీష్టం.”

Verse 15

श्रीब्रह्मोवाच । एषा शुभानना साध्वी मत्प्रसादाद्भविष्यति । सुभद्रा नाम विख्याता वीरसूः पतिवल्लभा

శ్రీబ్రహ్మదేవుడు అన్నాడు—“నా ప్రసాదంతో ఆమె శుభాననగా, సాధ్విగా అవుతుంది. ‘సుభద్రా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందుతుంది—వీరసూత, పతివల్లభ.”

Verse 16

एतद्रूपां पुमान्योऽत्र पूजयिष्यति भक्तितः । एतां विष्णो त्वया सार्धं तथानेन च सीरिणा

హే విష్ణూ! ఈ స్థలంలో ఈ రూపంలోనే ఆమెను భక్తితో పూజించే వాడు—మీతో పాటు ఈ సీరధారి (బలరాముడు) తో కూడ—ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 17

द्वादश्यां माघमासस्य गंधपुष्पानुलेपनैः । सोऽप्यवाप्स्यति यच्चित्ते वर्तते नात्र संशयः

మాఘమాస ద్వాదశినాడు గంధము, పుష్పములు, అనులేపనములతో భజించి పూజించువాడు తన హృదయంలో ఉన్న కోరికను నిశ్చయంగా పొందును—ఇందులో సందేహము లేదు।

Verse 18

या नारी पतिना त्यक्ता वंध्या वा भक्तिसंयुता । तृतीयादिवसे चैतां पूजयिष्यति केशव

హే కేశవా! భర్తచే విడిచిపెట్టబడిన స్త్రీయైనను, వంధ్యయైనను, భక్తితో యుక్తురాలైతే—తృతీయ తిథి మొదలుకొని ఈ దేవిని పూజించవలెను।

Verse 19

भविष्यति सुपुत्राढ्या सुभगा सा सुखान्विता । ऐश्वर्यसहिता नित्यं सर्वैः समुदिता गुणैः

ఆమె సుపుత్రులతో సమృద్ధిగా, సుభాగ్యవతిగా, సుఖసంపన్నగా అవుతుంది; నిత్యం ఐశ్వర్యంతో కూడి, సమస్త శుభగుణాలతో ప్రకాశిస్తుంది।

Verse 20

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो विरराम ततः परम् । वासुदेवोऽपि हृष्टात्मा ययौ द्वारवतीं पुरीम्

ఇట్లు పలికి చతుర్ముఖుడు (బ్రహ్మ) ఆపై మౌనమయ్యెను. వాసుదేవుడును హర్షితహృదయుడై ద్వారవతీ నగరికి వెళ్లెను।

Verse 21

तामादाय विशालाक्षीं चंद्रबिंबसमाननाम् । बलदेवसमायुक्तो ह्यनुज्ञाप्य पिताम हम्

చంద్రబింబసమాన ముఖముగల, విశాలనేత్రాలుగల ఆమెను తీసుకొని, బలదేవునితో కూడి, పితామహుడు (బ్రహ్మ) అనుమతి పొందిన తరువాత (అతడు బయలుదేరెను)।

Verse 22

सूत उवाच । एवं सा माधवी विप्राः सुभगारूपमास्थिता । अवतीर्णा धरापृष्ठे लक्ष्मीशापप्रपीडिता

సూతుడు పలికెను—హే విప్రులారా! ఈ విధంగా ఆ మాధవీ అత్యంత శుభరూపాన్ని ధరించి, లక్ష్మీశాపంతో పీడితురాలై, భూమిపైన అవతరించింది।

Verse 23

उपयेमे सुतः पांडोर्यां पार्थश्चारुहासिनीम् । जज्ञे तस्याः सुतो वीरोऽभिमन्युरिति विश्रुतः

పాండవపుత్రుడు పార్థుడు (అర్జునుడు) ఆ మధురహాసినీ సుందరికన్యను వివాహం చేసెను। ఆమెకు ఒక వీరపుత్రుడు జన్మించాడు; అతడు లోకంలో ‘అభిమన్యు’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను।

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं माधबीजन्मसम्भवम् । सुपर्णाख्यस्य देवस्य कथासंगाद्द्विजोत्तमाः

హే ద్విజోత్తములారా! సుపర్ణనామక దేవుని కథాసంబంధంగా ఉద్భవించిన మాధవీ జన్మవృత్తాంతమంతటిని నేను మీకు పూర్తిగా వివరించితిని।

Verse 25

यश्चैतत्पठते मर्त्यो भक्त्या युक्तः शृणोति वा । मुच्यते स नरः पापात्तद्दिनैकसमुद्भवात्

భక్తితో కూడిన మానవుడు దీనిని పఠించినా లేదా శ్రవణించినా, ఆ వ్యక్తి ఆ దినమునే ఉద్భవించిన పాపముల నుండికూడా విముక్తుడగును।