Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
देवक्या जठरे देवः संजातो दैत्यदर्पहा । तथान्या रोहिणीनाम भार्या तस्य च याऽभवत्
Transliteration
devakyā jaṭhare devaḥ saṃjāto daityadarpahā | tathānyā rohiṇīnāma bhāryā tasya ca yā'bhavat
Translation
దేవకీ గర్భమున దేవుడు జన్మించెను—దైత్యదర్పహరుడు. అలాగే ఆయనకు రోహిణీ అనే మరొక భార్య కూడా ఉండెను।
Word by Word
देवक्याof Devakī
देवक्या:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
जठरेin the womb/belly
जठरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संजातःwas born/arose
संजातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used in active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दैत्यदर्पहाdestroyer of the demons’ pride
दैत्यदर्पहा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootदैत्य-दर्प-हन् (प्रातिपदिक; दैत्य + दर्प + ह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (दैत्यानां दर्पं हन्ति इति)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अन्याanother (woman)
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रोहिणीRohiṇī
रोहिणी:
Apposition (नाम/संज्ञा)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (नाम) इति संबन्धः
नामby name
नाम:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (particle: ‘by name’)
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him (Vasudeva)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
अभवत्was/became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Mathurā (implied)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Devakī bearing the divine child; the unborn Lord is described as the crusher of demon pride; mention of Rohiṇī as another wife sets the family tableau.
Characters & Entities
D
DevakīV
Viṣṇu/HariD
DaityasR
RohiṇīV
VasudevaFAQs
Divinity enters human history to humble arrogance and uphold dharma, turning pride into devotion through divine intervention.
Not specified in this verse; the tīrtha setting becomes explicit later in the chapter.
None here; it provides narrative lineage and divine purpose.