Adhyaya 78
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 78

Adhyaya 78

ఈ అధ్యాయంలో ఋషులు—బ్రహ్మా మరియు వాలఖిల్య ఋషులు తపస్సు చేసిన స్థలం ఏదని ప్రశ్నిస్తారు. సూతుడు దిశా-వివరణతో కూడిన పవిత్ర ప్రాంతాన్ని సూచిస్తూ ‘రుద్రశీర్ష’ పీఠం/ఆసనం మరియు అక్కడి కుండను వర్ణిస్తాడు; ఆ తీర్థశక్తియే కథకు మూలం. తదుపరి నైతిక-ఆచార ఘట్టం: అక్రమ సంబంధాల ఆరోపణకు గురైన ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీ తన నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించేందుకు పెద్దలు, దేవతల సాక్షిగా “దివ్య-గ్రహం” (ప్రజాసమక్ష పరీక్ష) స్వీకరిస్తుంది. అగ్నిదేవుడు—ఆ కర్మను సమర్థించినందువల్ల కాదు, రుద్రశీర్ష తీర్థ మహిమ మరియు కుండజల ప్రభావం వల్ల ఆమె శుద్ధి కలిగిందని స్పష్టం చేస్తాడు. సమాజం భర్త కఠినత్వాన్ని నిందించినా, తరువాతి వచనాలు కామమోహంతో ఆ ప్రాంతంలో దాంపత్యధర్మ భంగం పెరుగుతుందని హెచ్చరిస్తాయి; నియమశీలత లేకపోతే తీర్థశక్తి కూడా ప్రమాదకరంగా మారుతుందని సూచిస్తాయి. ఇంకొక దృష్టాంతంలో రాజు విదూరథుడు కోపంతో కుండను పూడ్చి నిర్మాణాన్ని హానిచేస్తాడు. ప్రతిశాపంగా—కుండను, దేవాలయాన్ని పునర్నిర్మించే వాడు అక్కడ జరిగిన కామదోషాల కర్మభారాన్ని కూడా స్వీకరిస్తాడని చెప్పబడుతుంది; ఇది నైతిక నిరోధం మరియు స్థలంలోని పుణ్య-పాప గాఢతను ప్రకటిస్తుంది. చివరగా ఫలశ్రుతి: మాఘ శుక్ల చతుర్దశినాడు “రుద్రశీర్ష” నామజపం 108 సార్లు చేసి పూజిస్తే ఇష్టసిద్ధి, నిత్యపాపక్షయం, పరమగతి లభిస్తాయి।

Shlokas

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । ब्रह्मणा कतमे स्थाने तत्र सूत कृतं तपः । वालखिल्यैश्च तैः सर्वैर्मुनिभिः शंसितव्रतैः

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా! అక్కడ ఏ స్థలములో బ్రహ్మదేవుడు తపస్సు చేసెను? అలాగే వ్రతములచే ప్రశంసింపబడిన ఆ సమస్త వాలఖిల్య మునులు ఎక్కడ తపస్సు చేసిరి?

Verse 2

सूत उवाच । तस्या वायव्यदिग्भागे हरवेद्या द्विजोत्तमाः । सम्यक्छ्रद्धाप्रयत्नेन ब्रह्मणा विहितं तपः

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా! ఆ హరవేదీ యొక్క వాయవ్య (వాయవ్య దిక్కు) భాగములో బ్రహ్మదేవుడు సమ్యక్ శ్రద్ధా-ప్రయత్నములతో తపస్సును ఆచరించెను.

Verse 3

पश्चिमे वालखिल्यैश्च जपस्नानपरायणैः । तत्राश्चर्यमभूद्यद्वै पूर्वं ब्राह्मण सत्तमाः । आश्रमे चतुरास्यस्य तद्वो वक्ष्यामि सांप्रतम्

పశ్చిమ దిశలో మంత్రజపం, స్నానంలో నిమగ్నమైన వాలఖిల్య ఋషుల మధ్య, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, పూర్వకాలంలో చతురాస్యుడు (బ్రహ్మ) ఆశ్రమంలో ఒక ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటన జరిగింది. దానిని ఇప్పుడు మీకు వివరిస్తాను.

Verse 4

तत्र दुश्चारिणी काचिद्रात्रौ ब्राह्मणवंशजा । देवदत्तं समासाद्य वल्लभं रमते सदा

అక్కడ బ్రాహ్మణ వంశంలో పుట్టిన ఒక దుష్చారిణి స్త్రీ రాత్రివేళ దేవదత్త అనే తన ప్రియుడిని కలుసుకొని అతనితో ఎల్లప్పుడూ రమించేది.

Verse 5

अज्ञाता पतिना मात्रा तथान्यैरपि बांधवैः । कृष्णपक्षं समासाद्य विजने हृष्टमानसा

భర్తకు, తల్లికి, ఇతర బంధువులకు తెలియకుండా ఆమె కృష్ణపక్షాన్ని ఎంచుకొని, నిర్జన స్థలంలో హర్షితమనసుతో తిరుగుతూ ఉండేది.

Verse 6

कस्यचित्त्वथ कालस्य दृष्टा सा केनचि द्द्विजाः । तत्रस्था जारसंयुक्ता स्वभर्तुश्च निवेदिता

కొంతకాలానంతరం ఒక బ్రాహ్మణుడు ఆమెను అక్కడ ప్రియుడితో కలిసి చూశాడు; ఆ విషయాన్ని ఆమె భర్తకు తెలియజేశాడు.

Verse 7

अथासौ कोपसंयुक्तस्तस्या भर्ता सुनिष्ठुरैः । वाक्यैस्तां गर्हयामास प्रहारैश्चाप्य ताडयत्

అప్పుడు ఆమె భర్త కోపంతో నిండిపోయి, కఠినమైన మాటలతో ఆమెను దూషించాడు; దెబ్బలతో కూడా కొట్టాడు.

Verse 8

अथ सा धार्ष्ट्यमासाद्य स्त्रीस्वभावं समाश्रिता । प्रोवाच बाष्पपूर्णाक्षी दीनांजलिपुटा स्थिता

అప్పుడు ఆమె ధైర్యాన్ని సంపాదించి, స్త్రీస్వభావాన్ని ఆశ్రయించి, కన్నీళ్లతో నిండిన కన్నులతో, దీనంగా అంజలి జోడించి నిలబడి పలికింది।

Verse 9

किं मां दुर्जनवाक्येन त्वं ताडयसि निष्ठुरैः । प्रहारैर्दोषनिर्मुक्तां त्वत्पादप्रणतां विभो

హే విభో! దుర్జనుల మాటల వల్ల నన్నెందుకు నిష్ఠురమైన దెబ్బలతో కొడుతున్నావు? నేను దోషరహితను, నీ పాదాలకు ప్రణతను।

Verse 10

अहं त्वां शपथं कृत्वा भक्षयित्वाऽथ वा विषम् । प्रविश्य हव्यवाहं वा करिष्ये प्रत्ययान्वितम्

నేను శపథం చేసి నీకు నమ్మకం కలిగిస్తాను—లేదా విషాన్ని సేవించి, లేదా హవ్యవాహమైన అగ్నిలో ప్రవేశించి; నిశ్చయప్రমাণంతో చేస్తాను।

Verse 11

अथ तां ब्राह्मणः प्राह यदि त्वं पापवर्जिता । पुरतो देवविप्राणां कुरु दिव्यग्रहं स्वयम्

అప్పుడు ఒక బ్రాహ్మణుడు ఆమెతో అన్నాడు—నీవు పాపరహితురాలైతే, దేవతలూ బ్రాహ్మణులూ ఎదుట నీవే దివ్యపరీక్షను చేయి।

Verse 12

सा तथेति प्रतिज्ञाय साहसेन समन्विता । दिव्यग्रहं ततश्चक्रे यथोक्तविधिना सती

ఆ సతి ‘తథాస్తు’ అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, సాహసంతో నిండినదై, శాస్త్రోక్త విధానమున ప్రకారం అప్పుడు దివ్యపరీక్షను నిర్వహించింది।

Verse 13

शुद्धिं च प्राप्ता सर्वेषां बन्धूनां च द्विजन्मनाम् । पुरतश्च गुरूणां च देवानामपि पापकृत्

పాపం చేసినదైనను ఆమె తన బంధువులు, ద్విజులు, గురువులు మరియు దేవతల సమక్షంలో శుద్ధి (నిర్దోషిత్వం) పొందింది।

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे तस्याः साधुवादो महानभूत् । धिक्छब्दश्च तथा पत्युः सर्वैर्दत्तः सुगर्हितः

అంతలో ఆమెకు మహా సాధువాదం వెల్లువెత్తింది; అలాగే ఘోరంగా నిందింపబడిన భర్తపై అందరూ ‘ధిక్’ అని గర్హించారు।

Verse 15

अहो पापसमाचारो दुष्टोऽयं ब्राह्मणाधमः । अपापां धर्मपत्नीं यो मिथ्यादोषेणयोजयेत्

అయ్యో, ఎంత పాపాచారం! ఈ దుష్ట బ్రాహ్మణాధముడు నిరపరాధ ధర్మపత్నిపై అబద్ధ దోషం మోపదలచాడు.

Verse 16

एवं स निन्द्यमानस्तु सर्वलोकैर्द्विजोत्तमाः । कोपं चक्रे ततो वह्निं समुद्दिश्य सदुःखितः

ఇలా సమస్త జనులచే నిందింపబడుతూ, ఓ ద్విజోత్తమా, అతడు తీవ్ర దుఃఖంతో కోపించి అగ్నిదేవుని వైపు తన రోషాన్ని మళ్లించాడు.

Verse 17

शापं दातुं मतिं चक्रे ततो वह्नेः सुदुःखितः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं निन्दमानः पुनःपुनः

అప్పుడు అగ్నిదేవుని పట్ల తీవ్ర దుఃఖంతో అతడు శాపం ఇవ్వాలని నిర్ణయించాడు; మరియు మళ్లీ మళ్లీ నిందిస్తూ కఠిన వాక్యాలు పలికాడు.

Verse 18

मया स्वयं प्रदृष्टेयं जारेण सह संगता । त्वया वह्ने सुपापेयं न कस्माद्भस्मसात्कृता

నేనే స్వయంగా ఆమెను పరపురుషునితో సంగమించుచున్నదిగా చూచితిని. ఓ అగ్నిదేవా, ఈ మహాపాపినిని నీవెందుకు భస్మం చేయలేదు?

Verse 19

तस्मात्त्वां पापकर्माणमसत्यपक्षपातिनम् । असंदिग्धं शपिष्यामि रौद्रशापेन सांप्रतम्

కాబట్టి పాపకర్మచేసే, అసత్యపక్షపాతి అయిన నిన్ను నేను ఇప్పుడు సందేహం లేకుండా ఘోరమైన శాపంతో శపించుచున్నాను.

Verse 20

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संक्रुद्धस्य द्विजन्मनः । सप्तार्चिर्भयसंत्रस्तः कृतांजलिरुवाच तम्

సూతుడు పలికెను—క్రోధించిన బ్రాహ్మణుని మాటలు విని సప్తార్చి (అగ్ని) భయంతో వణికిపోయి, అంజలి ఘటించి అతనితో పలికెను.

Verse 21

अग्निरुवाच । नैष दोषो मम ब्रह्मन्यन्न दग्धा तव प्रिया । कृतागसाऽपि मे वाक्यं शृणुष्वात्र स्फुटेरितम्

అగ్ని పలికెను—ఓ బ్రాహ్మణా, నీ ప్రియురాలు దగ్ధం కాకపోవడం నా దోషం కాదు. ఆమె అపరాధం చేసినదే; అయినా నా మాట వినుము, ఇక్కడ నేను స్పష్టంగా చెప్పుచున్నాను.

Verse 22

अनया परकांतेन कृतः सह समागमः । चिरं कालं द्विज श्रेष्ठ त्वया ज्ञाताद्य वासरे

ఈమె పరపురుషునితో దీర్ఘకాలంగా సంగమ సంబంధం కలిగి ఉంది, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా; కాని అది నీకు ఈ రోజే తెలిసింది.

Verse 23

परं यस्माद्विशुद्धैषा मया दग्धा न सा द्विज । कारणं तच्च ते वच्मि शृणुष्वैकमनाः स्थितः

కానీ ఆమె ఇప్పుడు విశుద్ధురాలైంది; అందువల్ల, ఓ ద్విజా, నేను ఆమెను దహించలేదు. దానికి కారణం నీకు చెబుతాను—ఏకాగ్రచిత్తంతో నిలిచి విను.

Verse 24

यत्रानया कृतः संगः परकांतेन वै द्विज । तस्मिन्नायतने ब्रह्मा रुद्रशीर्षो व्यवस्थितः

ఓ ద్విజా, ఆమె పరకాంతునితో సంగమించిన ఆ ఆలయంలోనే రుద్రశీర్ష (రుద్రుని ఛిన్న శిరస్సు చిహ్నం) ధరించిన బ్రహ్మ స్వయంగా స్థాపితుడై ఉన్నాడు.

Verse 25

तत्र कृत्वा रतं चित्रं परकांतसमं तदा । पश्यति स्म ततो रुद्रं ब्रह्ममस्तकसंस्थितम्

అక్కడ పరకాంతునితో సమానమైన ఒక విచిత్ర రతిక్రియ చేసి, తరువాత ఆమె బ్రహ్మ మస్తకంపై స్థితుడైన రుద్రుని దర్శించింది.

Verse 26

ततः प्रक्षालयत्यंगं कुण्डे तत्राग्रतः स्थिते । कृतपापापि तेनैषा शुद्धिं याति शुचिस्मिता

తరువాత ఆమె ముందే ఉన్న ఆ కుండలో తన దేహాన్ని కడిగింది. పాపం చేసినదైనా, ఆ క్రియవల్ల ఆమె శుద్ధిని పొందింది—మృదుస్మిత గలది.

Verse 27

अत्र पूर्वं विपाप्माऽभूद्ब्रह्मा लोकपितामहः । सतीवक्त्रं समालोक्य कामार्तोऽपि स पापकृत्

ఇక్కడ పూర్వకాలంలో లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ పాపస్పర్శకు లోనయ్యాడు; సతీ ముఖాన్ని దర్శించి కామార్తుడై పాపకర్మ చేశాడు.

Verse 28

तस्मान्नास्त्यत्र मे दोषः स्वल्पोऽपि द्विजसत्तम । रुद्रशीर्षप्रभावोऽयं तस्य कुण्डोदकस्य च

కాబట్టి, ఓ ద్విజసత్తమా, ఇక్కడ నాలో స్వల్పమైన దోషమూ లేదు. ఇది రుద్రశీర్ష ప్రభావమూ, ఆ పుణ్యకుండ జలప్రభావమూ.

Verse 29

तस्मादेनां समादाय संशुद्धां पापवर्जिताम् । गृहं गच्छ द्विजश्रेष्ठ सत्यमेतन्मयो दितम्

కాబట్టి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఆమెను—సంపూర్ణంగా శుద్ధి చెంది పాపరహితమైనదిగా—స్వీకరించి గృహానికి వెళ్ళు. నేను చెప్పింది సత్యమే.

Verse 30

ब्राह्मण उवाच । या मया सहसा दृष्टा स्वयमेव हुताशन । परकांतेन तां नाद्य शुद्धामपि गृहं नये

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు: హే హుతాశనా (అగ్నీ), నేను అకస్మాత్తుగా నా కళ్లతో పరకాంతునితో కలిసి చూసిన ఆమెను, శుద్ధమైనా సరే, నేడు గృహానికి తీసుకుపోను.

Verse 31

इत्युक्त्वा च द्विजश्रेष्ठस्तां त्यक्त्वापि शुचिव्रतः । जगाम स्वगृहं पश्चात्तथा जग्मुर्जना गृहान्

ఇలా చెప్పి ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు—శుచివ్రతుడైనా—ఆమెను విడిచిపెట్టి తరువాత తన ఇంటికి వెళ్లాడు; అలాగే ప్రజలూ తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.

Verse 32

सापि तेन परित्यक्ता पतिना हृष्टमानसा । ज्ञात्वा तत्तीर्थमाहात्म्यं वैश्वानरमुखेरितम्

భర్త చేత విడిచిపెట్టబడిన ఆమె కూడా హర్షచిత్తంగా నిలిచింది; ఎందుకంటే వైశ్వానరుడు (అగ్ని) తన ముఖంతో ప్రకటించిన ఆ తీర్థమాహాత్మ్యాన్ని ఆమె గ్రహించింది.

Verse 33

तेनैव परकांतेन विशेषेण रतिक्रियाम् । तस्मिन्नायतने चक्रे कुण्डे तोयावगाहनम्

అదే పరకాంతునితో ఆమె విశేష విధంగా మళ్లీ రతి-క్రియను ఆచరించింది; మరియు ఆ పవిత్ర ఆలయంలోని కుండ జలంలో అవగాహన-స్నానమును కూడా చేసింది।

Verse 34

अथान्ये परलोकस्य भीत्याऽतीव व्यवस्थिताः । विमुखाः परदारेषु नार्यश्चापि पतिव्रताः

అప్పుడు ఇతరులు పరలోకభయంతో అత్యంత నియమబద్ధులయ్యారు; వారు పరస్త్రీల పట్ల విముఖులయ్యారు, స్త్రీలూ పతివ్రతలై భర్తపట్ల నిష్ఠగా నిలిచారు।

Verse 35

दूरतोऽपि समभ्येत्य ते सर्वे तत्र मंदिरे । रुद्रशीर्षाभिधानं च प्रचक्रुः सुरतोत्सवम्

దూరం నుండికూడా వచ్చి వారు అందరూ ఆ మందిరంలో సమవేతులయ్యారు; మరియు ‘రుద్రశీర్ష’ అనే సురతోత్సవాన్ని విధిగా నిర్వహించారు।

Verse 36

निमज्जंति ततः कुण्डे तस्मिन्पातकनाशने । भवंति पापनिर्मुक्ता रुद्रशीर्षावलोकनात्

ఆపై వారు పాతకనాశకమైన ఆ కుండలో మునుగుతారు; ‘రుద్రశీర్ష’ దర్శనంతో వారు పాపముల నుండి విముక్తులవుతారు।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे नष्टो धर्मः पत्नीसमुद्भवः । पुरुषाणां ततः स्त्रीणां निजकांतासमुद्भवः

ఈ మధ్యలో భార్యానిష్ఠ నుండి పుట్టిన ధర్మం నశించింది; అలాగే పురుషులకూ స్త్రీలకూ తమ తమ నిజకాంత పట్ల ఉన్న ఏకనిష్ఠ ధర్మమూ లుప్తమైంది।

Verse 38

यो यां पश्यति रूपाढ्यां नारीमपि कुलोद्भवाम् । स तत्रानीय संहृष्टो भजते द्विजसत्तमाः

ఏ పురుషుడు రూపవతియైన—కులజాత స్త్రీనైనా—చూస్తాడో, అతడు ఆనందించి ఆమెను అక్కడికి తీసికొని వెళ్లి సురతసుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా।

Verse 39

तथा नारी सुरूपाढ्यं यं पश्यति नरं क्वचित् । सापि तत्र समानीय कुरुते सुरतोत्सवम्

అదేవిధంగా, ఏ స్త్రీ అయినా ఎక్కడైనా అందమైన పురుషుణ్ణి చూసినప్పుడు, ఆమె కూడా అతడిని అక్కడికి తీసికొని వెళ్లి సురతోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తుంది।

Verse 40

लिप्यते न च पापेन कथंचित्तकृतेन च । नरो वा यदि वा नारी तत्तीर्थस्य प्रभावतः

ఆ తీర్థ ప్రభావంతో పురుషుడైనా స్త్రీయైనా—ఎలా చేసిన దోషమైనా—పాపంతో లిప్తుడు కాడు।

Verse 41

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र राजा विदूरथः । आनर्त्तविषये जज्ञे वार्धक्यं च क्रमाद्ययौ

తరువాత కొంతకాలానికి ఆనర్త్త దేశంలో విదూరథ అనే రాజు జన్మించాడు; అతడు క్రమంగా వృద్ధాప్యానికి చేరుకున్నాడు।

Verse 42

तस्य भार्याऽभवत्तन्वी तरुणी वररूपधृक् । पश्चिमे वयसि प्राप्ते प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

అతని భార్య సన్నని దేహముతో, యౌవనంతో, అద్భుత సౌందర్యంతో ఉన్నది; అతడు వృద్ధాప్యానికి చేరినప్పుడు ఆమె అతనికి ప్రాణాలకన్నా మిన్నగా ప్రియమైంది।

Verse 43

न तस्याः स जराग्रस्तश्चित्ते वसति पार्थिवः । तस्मिंस्तीर्थे समागत्य वांछितं रमते नरः

జరాగ్రస్తుడైన ఆ రాజు ఆమె హృదయంలో నిలువలేదు. అయితే ఆ తీర్థానికి వచ్చి మనిషి తనకు కావలసిన కోరికసిద్ధి సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.

Verse 44

पार्थिवोऽपि परिज्ञाय तस्यास्तच्च विचेष्टितम् । कोपाविष्टस्ततो गत्वा तस्मिन्क्षेत्रे सुशोभने

ఆమె ప్రవర్తనను, చేసిన కార్యాన్ని రాజు తెలిసికొనగానే కోపావేశంతో నిండిపోయాడు. వెంటనే ఆ శోభాయమాన పవిత్ర క్షేత్రానికి వెళ్లి చేరాడు.

Verse 45

तत्कुण्डं पूरयामास ततः पांशूत्करैर्द्रुतम् । बभंज तं च प्रासादं ततः प्रोवाच दारुणम्

అతడు ధూళి గుట్టలతో ఆ కుండాన్ని త్వరగా నింపించాడు. ఆ ప్రాసాదాన్ని కూడా ధ్వంసం చేసి, తరువాత కఠినమైన వాక్యాన్ని పలికాడు.

Verse 46

यश्चैतत्पूरितं कुण्डं पांशुना निखनिष्यति । प्रासादं च पुनश्चैनं करिष्यति पुनर्नवम्

ఎవడు ఈ ధూళితో నింపబడిన కుండాన్ని మట్టిలో పూడ్చివేస్తాడో, ఎవడు ఈ ప్రాసాదాన్ని మళ్లీ నిర్మించి కొత్తగా చేస్తాడో—

Verse 47

परदारकृतं पापं तस्य संपत्स्यतेऽखिलम् । यदत्र प्रकरिष्यंति मानवाः काममोहिताः

పరస్త్రీసంబంధం వల్ల కలిగే సమస్త పాపం అతనికే కలుగుతుంది—ఇక్కడ కామమోహితులైన మనుష్యులు ఏది చేసినా.

Verse 48

सूत उवाच । एवं स पार्थिवः प्रोच्य तामादाय ततः प्रियाम् । जगाम स्वगृहं पश्चात्प्रहृष्टेनांतरात्मना

సూతుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి ఆ రాజు తన ప్రియను వెంటబెట్టుకొని, అంతరాత్మ ఆనందంతో తరువాత తన స్వగృహానికి వెళ్లెను।

Verse 49

अथ तां विरतां ज्ञात्वा सोऽन्यचित्तां प्रियां नृपः । यत्नेन रक्षयामास विश्वासं नैव गच्छति

ఆమె విరక్తురాలై, మనస్సు ఇతరత్రా ఉన్నదని తెలిసి రాజు ఎంతో యత్నంతో ఆమెను కాపాడెను; అయినా విశ్వాసం మాత్రం తిరిగి రాలేదు।

Verse 50

अन्यस्मिन्दिवसे शस्त्रं सूक्ष्मं वेण्यां निधाय सा । जगाम शयनं तस्य वधार्थं वरवर्णिनी

మరో దినమున ఆ సుందరి తన జడలో సూక్ష్మమైన శస్త్రాన్ని దాచుకొని, అతనిని వధించుటకై అతని శయనస్థానానికి వెళ్లెను।

Verse 51

ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम् । सुरतं रुचिरैर्भावैर्हावैर्भूरिभिरेव च

తదుపరి క్షత్రియభావానికి తగినట్లు అతనితో కలిసి హాస్యమాడి, రమ్యమైన భావాలతోను అనేక హావభావాలతోను సురతక్రీడలో నిమగ్నమైంది।

Verse 52

ततो निद्रावशं प्राप्तं तं नृपं सा नृपप्रिया । स्ववेण्याः शस्त्रमादाय निजघान सुनिर्दया

ఆపై రాజు నిద్రావశుడైనప్పుడు, నృపప్రియ తన జడలోనుండి శస్త్రాన్ని తీసుకొని, పరమ నిర్దయగా అతనిని కొట్టి సంహరించింది।

Verse 53

एवं तस्य फलं जातं सद्यस्तीर्थस्य भंगजम् । आनर्ताधिपते रौद्रं सर्वलोकविगर्हितम्

ఇలా తీర్థభంగం వల్ల తక్షణమే ఫలం జన్మించింది; అది ఆనర్తాధిపతికి రౌద్రస్వరూపంగా, సమస్త లోకములచే నిందితమై ఏర్పడింది।

Verse 54

अद्यापि तत्र देवेशो रुद्रशीर्षः स तिष्ठति । लिंगभेदभयात्तेन न स भग्नो द्विजोत्तमाः

ఇప్పటికీ అక్కడ దేవేశుడు ‘రుద్రశీర్ష’ నిలిచి ఉన్నాడు. లింగభేదం (క్షతి) భయం వల్ల, ఓ ద్విజోత్తములారా, అతడు విరగదీయబడలేదు।

Verse 55

यस्तस्य पुरतः स्थित्वा जपेद्रुद्रशिरः शुचिः । माघशुक्लचतुर्दश्यां पूजयित्वा स्रगादिभिः

ఎవడు శుచిగా ఉండి ఆయన సమక్షంలో నిలిచి ‘రుద్రశిరః’ జపం చేస్తాడో, మరియు మాఘ శుక్ల చతుర్దశినాడు పుష్పమాలాదులతో పూజించాడో—

Verse 56

वांछितं लभते चाशु तस्येशस्य प्रभावतः । अष्टोत्तरशतं यावद्यो जपेत्पुरतः स्थितः

ఆ ఈశ్వరుని ప్రభావంతో అతడు కోరినదాన్ని త్వరగా పొందుతాడు; ఆయన సమక్షంలో నిలిచి నూట ఎనిమిది సార్లు వరకు జపిస్తే।

Verse 57

रुद्रशीर्षं न संदेहः स याति परमां गतिम् । एकवारं नरो यो वा तत्पुरः पठति द्विजः

‘రుద్రశీర్ష’ జపంలో సందేహం లేదు—అతడు పరమగతిని పొందుతాడు. ఎవడు మనుష్యుడైనా ద్విజుడైనా ఆయన సమక్షంలో ఒక్కసారి అయినా పఠిస్తే—

Verse 58

नित्यं दिनकृतात्पापान्मुच्यते द्विजसत्तमाः । एतद्वः सर्वमाख्यातं रुद्रशीर्षसमुद्भवम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! అతడు ప్రతిదినం దినకృత పాపాల నుండి విముక్తుడగును. ఈ విధంగా రుద్రశీర్ష ఉద్భవవృత్తాంతమంతయు మీకు వివరించితిని.

Verse 59

माहात्म्यं सर्वपापानां सद्यो नाशनकारकम् । मंगलं परमं ह्येतदायुष्यं कीर्तिवर्धनम् । रुद्रशीर्षस्य माहात्म्यं तस्माच्छ्रोतव्यमादरात्

ఈ మహాత్మ్యం సమస్త పాపాలను క్షణమాత్రంలో నశింపజేయును. ఇది పరమ మంగళకరం, ఆయుష్యవర్ధకం, కీర్తివర్ధకం. కనుక రుద్రశీర్ష మహాత్మ్యాన్ని భక్తితో ఆదరించి వినవలెను.