Adhyaya 214

Verse 1

सूत उवाच । तथान्योपि च तत्रास्ति विश्वामित्रप्रतिष्ठितः । गणनाथो द्विजश्रेष्ठाः सर्वसिद्धिप्रदो नृणाम्

సూతుడు పలికెను—“అక్కడ విశ్వామిత్రుడు ప్రతిష్ఠించిన మరొక దేవుడు కూడా ఉన్నాడు—గణనాథుడు. హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆయన మనుష్యులకు సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదిస్తాడు।”

Verse 2

माघमासे चतुर्थ्यां च शुक्लायां पूजयेत्तु यः । स च संवत्सरं यावत्सर्वै विघ्नैर्विमुच्यते ओ

మాఘమాస శుక్లపక్ష చతుర్థీనాడు ఎవడు ఆయనను పూజించునో, వాడు ఒక సంవత్సరం వరకు సమస్త విఘ్నముల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । गणनाथस्य चोत्पत्तिं सांप्रतं सूत नो वद । कथमेष समुत्पन्नः किं माहात्म्यः प्रकीर्तितः

ఋషులు అన్నారు—హే సూతా, ఇప్పుడు గణనాథుని ఉద్భవాన్ని మాకు చెప్పుము. ఆయన ఎలా ప్రాదుర్భవించాడు? ఆయన మహాత్మ్యం ఏమని కీర్తించబడింది?

Verse 4

सूत उवाच । एष चोत्पादितो गौर्या निजांगमलतः स्वयम् । क्रीडार्थं मानुषैरंगैर्मातंगाननशोभितः

సూతుడు అన్నాడు—గౌరీదేవి స్వయంగా తన దేహాంగమలమునుండి ఇతనిని సృష్టించింది. క్రీడార్థం మనుష్యసదృశ అవయవాలతో నిర్మించి, ఏనుగు ముఖంతో శోభింపజేసింది.

Verse 5

चतुर्हस्तसमोपेत आखुवाहनगस्तथा । कुठारहस्तश्च तथा मोदकाशनतोषकृत्

ఆయన చతుర్భుజుడు; మూషకమును వాహనంగా చేసుకొని సంచరిస్తాడు. చేతిలో కుఠారాన్ని ధరించి, మోదకభక్షణంలో ఆనందిస్తాడు.

Verse 6

सर्वसिद्धिप्रदो लोके भक्तानां च विशेषतः । एष पूर्वं प्रभोः कार्ये संग्रामे तारकामये

ఆయన లోకములో సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించువాడు, ముఖ్యంగా భక్తులకు. పూర్వం ప్రభువు కార్యార్థం, తారకాసురసంబంధ యుద్ధంలో,

Verse 7

संग्राममकरोद्रौद्रं न कृतं यच्च केनचित् । निहता दानवाः सर्वे संख्यया परिवर्जिताः

ఆయన అతి భయంకరమైన యుద్ధం చేశాడు; ఇంతకు ముందు ఎవరూ చేయనిది. సమస్త దానవులు హతమయ్యారు—లెక్కకు అందనంతగా.

Verse 8

ततः शक्रेण तुष्टेन प्रोक्तः संग्रामभूमिपः । क्षत विक्षतसर्वांगो रुधिरेण परिप्लुतः

అప్పుడు తృప్తుడైన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) యుద్ధభూమిలో అతనితో పలికెను—అతని సర్వాంగము క్షతవిక్షతమై, రుధిరముతో పూర్తిగా తడిసిపోయెను।

Verse 9

अस्मदर्थे त्वया युद्धं यत्कृतं सुगजानन । निहता दानवाः सर्वे संख्यया परिवर्जिताः

‘మా నిమిత్తము, హే శ్రేష్ఠ గజానన, నీవు ఈ యుద్ధము చేసితివి. దానవులందరు హతులయ్యారు—లెక్కకు అందని వారు.’

Verse 10

तस्मात्त्वं सर्वदेवानामपि पूज्यो भविष्यसि । किंपुनर्मानुषाणां च ये नित्यं विघ्नसंप्लुताः

‘అందుచేత నీవు సమస్త దేవతలకూ పూజ్యుడవు అవుతావు; మరి నిత్యం విఘ్నసంకులమైన మనుష్యుల సంగతి ఏమనాలి?’

Verse 11

ये त्वां संपूजयिष्यंति कार्यारंभेषु सर्वतः । कार्यसिद्धिर्न संदेहस्तेषां भूयाद्गिरा मम

‘ఏ కార్యారంభములోనైనా నిన్ను పూజించువారికి కార్యసిద్ధి నిశ్చయం—సందేహం లేదు; ఇది నా వాక్కు.’

Verse 12

एवमुक्त्वा सहस्राक्षो विससर्जाथ तं तदा । संमान्य बहुमानेन गौरीशंकरपार्श्वतः

ఇట్లు పలికి సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) అప్పుడు అతనిని పంపివేసెను; గౌరీ‑శంకరుల సన్నిధిలో, మహా గౌరవముతో సత్కరించి।

Verse 13

अयमर्थः पुरा पृष्टो रोहिताश्वेन धीमता । सर्वविप्रविनाशार्थं मार्कंडेयं महामुनिम्

ఈ విషయమే పూర్వం ధీమంతుడైన రోహితాశ్వుడు సమస్త బ్రాహ్మణుల వినాశనివారణార్థం మహాముని మార్కండేయుని అడిగెను।

Verse 14

तमेवार्थं महाभागाः कथयिष्ये यथार्थतः । तच्छृणुध्वं पुरावृत्तं सर्वं सर्वे समाहिताः

హే మహాభాగులారా, అదే విషయాన్ని నేను యథార్థంగా వివరిస్తాను; కావున మీరందరూ సమాహితులై సమస్త పురావృత్తాంతాన్ని వినండి।

Verse 15

रोहिताश्व उवाच । भगवन्नत्र ये मर्त्याः सर्वे विघ्नसमन्विताः । शुभकृत्येषु सर्वेषु जायंते शुचयोऽपि च

రోహితాశ్వుడు పలికెను—భగవన్, ఇక్కడి మానవులందరూ విఘ్నాలతో కూడియున్నారు; అన్ని శుభకార్యాలలో శుచులకైనా అడ్డంకులు కలుగుతున్నాయి।

Verse 16

प्रारब्धेषु च कार्येषु धर्मजेषु विशेषतः । तानि विघ्नानि जायन्ते यैस्तत्कार्यं न सिध्यति

ప్రత్యేకంగా ధర్మజమైన కార్యాలు ప్రారంభమైనపుడు, ఆ కార్యం సిద్ధించనట్లు చేసే విఘ్నాలు పుట్టుకొస్తాయి।

Verse 17

तस्माद्विघ्नविनाशाय किंचिन्मे व्रतमा दिश । व्रतं वा नियमो वाऽथ तपो वा दानमेव च

కాబట్టి విఘ్ననాశార్థం నాకు ఏదైనా వ్రతాన్ని ఉపదేశించండి—వ్రతమో, నియమమో, తపస్సో లేదా దానమో ఏదైనా।

Verse 18

सकृच्चीर्णेन येनात्र यावज्जीवति मानवः । तावन्न जायते विघ्नमाजन्ममरणांतिकम्

ఇక్కడ దీనిని ఒక్కసారి అయినా ఆచరించినవాడు, జీవించునంతకాలం—జన్మమొదలుకొని మరణాంతం వరకు—ఏ విఘ్నమును పొందడు।

Verse 19

मार्कण्डेय उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि सर्वविघ्नविनाशनम् । व्रतं सर्वगुणोपेतं सर्वपापप्रणाशनम् । विश्वामित्रेण सञ्चीर्णं यत्पुरा भावितात्मना

మార్కండేయుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను నీకు సర్వవిఘ్ననాశకమైన, సర్వగుణసంపన్నమైన, సర్వపాపప్రణాశకమైన వ్రతాన్ని ప్రకటించెదను; దీనిని పూర్వకాలంలో శుద్ధాత్ముడైన విశ్వామిత్రుడు ఆచరించాడు।

Verse 20

विश्वामित्र इति ख्यातो गाधिपुत्रः प्रतापवान् । वसिष्ठेन समं तस्य वैरमासीन्महात्मनः

అతడు గాధి కుమారుడైన ప్రతాపవంతుడు; ‘విశ్వామిత్రుడు’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను. ఆ మహాత్మునికి వశిష్ఠునితో వైరం కలిగెను।

Verse 21

ब्राह्मण्यार्थे न सम्प्रोक्तः कथंचित्स महातपाः । ब्राह्मणस्त्वं वसिष्ठेन ततो वैरमजायत

అతడు మహాతపస్వి అయినప్పటికీ, బ్రాహ్మణత్వ విషయములో వశిష్ఠుడు ఏ విధంగానూ అతనిని అంగీకరించలేదు; అందువల్లనే వైరం పుట్టెను।

Verse 22

रोहिताश्व उवाच । कस्मान्न प्रोक्तवान्विप्रो वसिष्ठस्तु कथंचन । ब्राह्मणः स परं प्रोक्तोब्रह्मादिभिरपि स्वयम्

రోహితాశ్వుడు పలికెను—వశిష్ఠ ముని ఏ విధంగానూ అతనిని బ్రాహ్మణుడని ఎందుకు ప్రకటించలేదు? ఎందుకంటే అతడు బ్రహ్మాది దేవతలచే కూడా స్వయంగా పరమ బ్రాహ్మణుడని ప్రకటింపబడ్డాడు।

Verse 23

मार्कण्डेय उवाच । क्षत्रियश्च स्थितः पूर्वं विश्वामित्रो महीपतिः । मृगयासु परिभ्रांतो वसिष्ठस्य तदाऽश्रमम् । प्रविष्टः क्षुत्पिपासार्त्तः स तेनाथ प्रपूजितः

మార్కండేయుడు పలికెను—పూర్వము క్షత్రియధర్మమున స్థితుడైన రాజు విశ్వామిత్రుడు వేటలో తిరుగుచు వసిష్ఠుని ఆశ్రమమున ప్రవేశించెను. ఆకలి దాహములతో బాధపడుచుండగా, వసిష్ఠుడు విధివిధానములతో అతిథి సత్కారము చేసి పూజించెను.

Verse 24

तस्यासीन्नन्दिनीनाम धेनुः कामदुघा सदा । सा सूते वाञ्छितं सद्यो यद्वसिष्ठोऽभिवाञ्छति

ఆయనకు నందినీ అనే ధేనువు ఉండెను; అది సదా కామధేనువలె కోరికలు తీర్చెది. వసిష్ఠుడు ఏది కోరిననూ, అది వెంటనే ప్రసవించి ఇయ్యెను.

Verse 25

तत्प्रभावात्स भूपालः सभृत्यबलवाहनः । तेन तृप्तिपरा नीतो मिष्टान्नैर्विविधैस्ततः

ఆమె ప్రభావముచేత ఆ రాజు సేవకులు, సైన్యము, వాహనములతో కూడి అనేక విధముల మధురమైన ఉత్తమ భోజనములతో పరమ తృప్తికి చేర్చబడెను.

Verse 26

पार्थिवोऽयमिति ज्ञात्वा ह्यर्घ्याद्यैर्भोजनैः स च । सोऽपि दृष्ट्वा प्रभावं तं सर्वं धेनोश्च संभवम् । प्रार्थयामास तां मूल्यैर्गजवाजिसमु द्भवैः

‘ఇతడు రాజు’ అని తెలిసికొని వసిష్ఠుడు అర్ఘ్యాది ఉపచారములతోను భోజనముతోను అతనిని సత్కరించెను. రాజు కూడా ఆ మహత్తర ప్రభావమును చూచి, సమస్తమూ ఆ ధేనువునుండే ఉద్భవించుచున్నదని గ్రహించి, ఏనుగులు-గుర్రాలు మొదలైన వాటి విలువగా ఇచ్చి ఆ ధేనువును కోరసాగెను.

Verse 27

न ददौ स तदा विप्रः साम्ना दानेन वा पुनः । भेदेन च ततो दण्डं योजयामास वै नृपः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు సామముచేత గాని దానముచేత గాని ఆమెను ఇవ్వలేదు. అందుచేత రాజు భేదమును ఆశ్రయించి, తరువాత దండనను ప్రయోగించుటకు పూనుకొనెను.

Verse 28

कालयामास तां धेनुं ततः कोपात्स पार्थिवः

అప్పుడు కోపంతో ఆ రాజు ఆ ధేనువును తరిమివేశాడు।

Verse 29

साऽब्रवीन्नीयमानाऽथ वसिष्ठं किं त्वया विभो । दत्ताहमस्य नृपतेर्यन्मां नयति यत्नतः

తనను తీసుకెళ్తుండగా ఆమె వసిష్ఠునితో చెప్పింది—“హే విభో! మీరు ఏమి చేసారు? ఈ రాజు ఇంత యత్నంతో నన్ను తీసుకెళ్తున్నాడు; నన్ను అతనికి దానమిచ్చారా?”

Verse 30

वसिष्ठ उवाच । न मया त्वं महाभागे दत्ता चास्य महीपतेः । बलान्नयति यद्येष तस्माद्युक्तं समाचर

వసిష్ఠుడు అన్నాడు—“హే మహాభాగే! నేను నిన్ను ఈ రాజుకు దానంగా ఇవ్వలేదు. ఇతడు బలవంతంగా తీసుకెళ్తే, ధర్మోచితమైనదే చేయి.”

Verse 31

तच्छ्रुत्वा कोपसंयुक्ता नन्दिनी धेनुरुत्तमा । जृंभां चकार तत्सैन्यं समुद्दिश्य नृपोद्भवम्

ఇది విని కోపంతో నిండిన ఉత్తమ ధేనువు నందిని, ఆ రాజసేనను లక్ష్యంగా చేసుకొని మహా ప్రదర్శన చేసింది.

Verse 32

धूमावर्तिस्ततो जाता तस्या वक्त्रात्ततः परम् । ततो ज्वाला महारौद्रास्ततो योधाः सहस्रशः

అప్పుడు ఆమె ముఖం నుండి పొగచక్రం పుట్టింది; ఆపై మహారౌద్ర జ్వాలలు వెలిశాయి; తరువాత వేలాది యోధులు ఉద్భవించారు.

Verse 33

नानाशस्त्रधरा रौद्रा यमदूता यथा च ते । पुलिन्दा बर्बराभीराः किराता यवनाः शकाः

నానావిధ ఆయుధాలు ధరించి, యమదూతలవలె భయంకరులై వారు ప్రత్యక్షమయ్యారు—పులిందులు, బర్బరులు, ఆభీరులు, కిరాతులు, యవనులు, శకులు।

Verse 34

ते प्रोचुस्तां वदास्माकं कस्मात्सृष्टा वयं शुभे

వారు ఆమెతో అన్నారు—“హే శుభే! మాకు చెప్పు; ఏ కారణంతో మేము సృష్టింపబడ్డాము?”

Verse 35

नन्दिन्युवाच । एते मां ये बलात्पापा नयंति नृपसेवकाः । तान्निघ्नन्तु समादेशान्नान्यद्वांछामि किंचन

నందినీ చెప్పింది—“ఈ పాపి రాజసేవకులు నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్తున్నారు; ఆజ్ఞ ప్రకారం వీరిని సంహరించండి. నాకు మరొకటి ఏమీ కావదు।”

Verse 36

ततस्तैस्तस्य तत्सैन्यं विश्वामित्रस्य सूदितम् । युध्यमानं महाराज दशरात्रेण संयुगे

అప్పుడు, ఓ మహారాజా! పది రాత్రులు సాగిన సంగ్రామంలో యుద్ధం చేస్తూ ఉన్న విశ్వామిత్రుని ఆ సైన్యం వారిచేత నాశనం చేయబడింది।

Verse 37

विश्वामित्रोऽपि तद्दृष्ट्वा ब्राह्म्यं बलमनुत्तमम् । प्रतिज्ञामकरोत्तत्र तारेण सुस्वरेण च

విశ్వామిత్రుడు కూడా ఆ అనుత్తమ బ్రాహ్మబలాన్ని చూసి, అక్కడే స్పష్టమైన మధుర స్వరంతో ప్రతిజ్ఞ చేశాడు।

Verse 38

अथाहं संभविष्यामि ब्राह्मणो नात्र संशयः । ममापि जायते येन प्रभावश्चेदृशोऽद्भुतः

ఇప్పుడు నేను బ్రాహ్మణుడనైపోతాను—ఇందులో సందేహం లేదు—నాలో కూడా ఇలాంటి అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రభావశక్తి ఉద్భవించునట్లు।

Verse 39

तस्मात्तपः करिष्यामि यदसाध्यं सुरैरपि । स्वपुत्रं स्वे पदे धृत्वा ततश्चक्रे तपो महत्

కాబట్టి దేవతలకైనా సాధ్యంకాని తపస్సును నేను చేస్తాను. తన కుమారుని తన స్థానంలో నిలిపి, ఆపై అతడు మహత్తర తపస్సు ప్రారంభించాడు।

Verse 40

ब्राह्मण्यार्थं महारौद्रं सुमहद्दुष्करं तपः । ब्राह्मण्यं तेन नैवाप्तं वैलक्ष्यं परमं गतः

బ్రాహ్మణ్యార్థం అతడు అత్యంత ఉగ్రమైన, మహత్తరమైన, దుష్కరమైన తపస్సు చేశాడు. అయినా దానివల్ల బ్రాహ్మణ్యం పొందక, అతడు పరమ నిరాశకు లోనయ్యాడు।

Verse 41

ततः कैलासमासाद्य देवदेवं महेश्वरम् । सम्यगाराधयामास गौरीयुक्तं महेश्वरम्

ఆపై కైలాసానికి చేరి, దేవదేవుడైన మహేశ్వరుని—గౌరీయుత మహేశ్వరుని—సమ్యక్గా ఆరాధించాడు।

Verse 42

अहं तपः करिष्यामि ब्राह्मण्यस्य कृते प्रभो । त्वदीये पर्वतश्रेष्ठे कैलासे शरणं गतः

ప్రభో, బ్రాహ్మణ్యార్థం నేను తపస్సు చేస్తాను. మీ స్వంత శ్రేష్ఠ పర్వతమైన కైలాసంలో నేను శరణు పొందాను।

Verse 43

तस्माद्विघ्नस्य मे रक्षां देवदेवः प्रयच्छतु । यथा नो नाशमायाति तपः सर्वं कृतं महत्

కాబట్టి దేవదేవుడు నాకు విఘ్నాల నుండి రక్షణ ప్రసాదించుగాక; నేను చేసిన ఈ మహత్తపస్సు ఏ విధంగా నాశనమవకూడదు.

Verse 44

श्रीभगवानुवाच । शुद्ध्यर्थं चैव यत्कार्यं कार्येस्मिन्नृपसत्तम । विनायकसमुद्भूतां तत्त्वं पूजां समाचर

శ్రీభగవానుడు పలికెను—ఓ నృపశ్రేష్ఠా! ఈ కార్యంలో శుద్ధి కోసం వినాయకతత్త్వమునుండి ఉద్భవించిన పూజను విధిగా ఆచరించుము.

Verse 45

येन ते जायते सिद्धिः सम्यग्ब्राह्मण्यसंभवा

దానివల్ల నీకు సిద్ధి కలుగును—ఆ సిద్ధి సమ్యక్ బ్రాహ్మణ్యము (ధర్మశుద్ధి) నుండే జనించును.

Verse 46

विश्वामित्र उवाच । तद्वदस्व सुरश्रेष्ठ तथा तस्य करोम्यहम् । पूर्वं पूजां गणेशस्य सर्वविघ्नप्रशान्तये

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—ఓ సురశ్రేష్ఠా! అది చెప్పుము; నేను అలాగే చేస్తాను. సమస్త విఘ్నశాంతి కోసం ముందుగా గణేశుని పూజ చేస్తాను.

Verse 47

श्रीभगवानुवाच । एष गौर्या पुरा कृत्वा निजांगोद्वर्तनं कृतः । निर्मलेन कृतः पश्चान्नराकारश्चतुर्भुजः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో గౌరీ తన స్వాంగ ఉద్భటనం నుండి చేసిన లేపంతో ఇతనిని సృష్టించింది; తరువాత ఆ నిర్మల ద్రవ్యంతో ఇతడు నరాకారుడై చతుర్భుజుడయ్యాడు.

Verse 49

ततोऽहमनया प्रोक्तः सजीवः क्रियतामयम् । पुत्रको मे यथा भावी लोके पूज्य तमो विभो

అప్పుడు ఆమె నన్ను ఉద్దేశించి చెప్పింది— ‘ఇతనిని సజీవుడిగా చేయండి. ఇతడు నా కుమారుడై లోకంలో పూజింపబడుగాక, ఓ ప్రభూ।’

Verse 50

ततो मयापि संस्पृष्टः सृष्टिसूक्तेन पार्थिव । जीवसूक्तेन सम्यक्स प्राणवान्समजायत

తర్వాత, ఓ రాజా, నేను కూడా అతనిని సృష్టి-సూక్తంతో స్పర్శించి, జీవ-సూక్తంతో సమ్యకంగా స్పర్శించాను; అప్పుడు అతడు ప్రాణవంతుడయ్యాడు.

Verse 51

ततो मया प्रहृष्टेन प्रोक्ता देवी हिमाद्रिजा । चतुर्थीदिवसे प्राप्ते मयाऽद्यायं विनिर्मितः

అప్పుడు ఆనందంతో నేను హిమాద్రిజ అయిన దేవిని ఉద్దేశించి చెప్పాను— ‘చతుర్థీ దినం వచ్చినప్పుడు, నేడు నేను ఇతనిని విధివిధానంగా ప్రదర్శించాను।’

Verse 52

पुत्रस्तव महाभागे जीवसूक्तप्रभावतः । एष सर्वागणानां च मदीयानां सुरेश्वरि । भविष्यति सदाऽध्यक्ष स्तस्माच्च गणनायकः

హే మహాభాగ్యవతీ సురేశ్వరీ, జీవ-సూక్త ప్రభావంతో ఇతడు నీ కుమారుడవుతాడు. ఇతడు నా సమస్త గణాలకు ఎల్లప్పుడూ అధికారి; అందుకే ‘గణనాయకుడు’గా ప్రసిద్ధి పొందుతాడు.

Verse 53

पठ्यमानेन यश्चैनं जीवसूक्तेन सुन्दरि । पूजयिष्यति सद्भक्त्या चतुर्थीदिवसे शुभे

హే సుందరీ, శుభమైన చతుర్థీ దినంలో, జీవ-సూక్తం పఠించబడుతున్నప్పుడు, సద్భక్తితో ఇతనిని పూజించేవాడు…

Verse 54

तस्य सर्वेषु कृत्येषु सर्वविघ्रानि कृत्स्नशः । प्रयास्यंति क्षयं देवि तमः सूर्योदये यथा

అతని సమస్త కృత్యాలలో, ఓ దేవీ, అన్ని విఘ్నాలు పూర్తిగా క్షయమవుతాయి—సూర్యోదయమున చీకటి తొలగినట్లు.

Verse 55

नमो लंबोदरायेति नमो गणविभो तथा । कुठारधारिणे नित्यं तथा वाक्संगताय च

లంబోదరునికి నమస్కారం, గణాధిపతికి నమస్కారం. కుఠారధారికి నిత్య నమస్కారం, వాక్కుకు సుసంఘటన కలిగించువానికీ నమస్కారం.

Verse 56

नमो मोदकभक्षाय नमो दन्तैकधारिणे

మోదకభక్షకునికి నమస్కారం; ఏకదంతధారికి నమస్కారం.

Verse 57

एभिर्मन्त्रैः समभ्यर्च्य पश्चान्मोद कजंशुभम् । नैवेद्यं च प्रदातव्यं ततश्चार्घ्यं निवेदयेत्

ఈ మంత్రాలతో విధివిధానంగా అర్చన చేసి, తరువాత శుభమైన మోదకాలను నైవేద్యంగా సమర్పించాలి; ఆపై అర్ఘ్యాన్ని (గౌరవజలాన్ని) నివేదించాలి.

Verse 58

अहं कर्म करिष्यामि यत्किचिच्छंभुसंभवम् । अविघ्नं तत्र कर्तव्यं सर्वदैव त्वया विभो

శంభు (శివ) సంబంధంగా ఏ పని ఏదైనా ఉద్భవించినా, నేను ఆ కర్మను చేస్తాను; ఓ విభో, అది ఎల్లప్పుడూ నీచేత నిర్విఘ్నంగా చేయబడాలి.

Verse 59

ततस्तु ब्राह्मणानां च भोजनं मोदकोद्भवम् । यथाशक्त्या प्रदातव्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

ఆపై బ్రాహ్మణులకు మోదకములతో కూడిన భోజనం యథాశక్తి సమర్పించాలి; ధనంలో కృపణత, కపటము విడనాడాలి।

Verse 60

एवमुक्तं मया पूर्वं स्वयमेव नृपोत्तम । गणनाथं समुद्दिश्य गौर्याः पुरत एव च

హే నృపోత్తమా! నేను ఇదివరకే చెప్పితిని—గణనాథుని ఉద్దేశించి, గౌరీదేవి ప్రత్యక్ష సమక్షంలోనే।

Verse 61

ततः प्रहृष्टा सा देवी वाक्यमेतदुवाच ह । अद्यप्रभृति यः पुत्रं मदीयं गणनाय कम्

అప్పుడు ఆ దేవి హర్షించి ఇలా పలికెను—‘ఈ రోజు నుండి ఎవడు నా కుమారుడైన గణనాయకుని (పూజించునో)…’।

Verse 62

अनेन विधिना सम्यक्चतुर्थ्यां पूजयिष्यति । तस्य विघ्नानि सर्वाणि नाशं यास्यंत्यसंशयम्

ఈ విధానంతో చతుర్థీనాడు సమ్యకంగా పూజించువాని అన్ని విఘ్నాలు నిస్సందేహంగా నశించును।

Verse 63

स्मृत्वा वा पूजयित्वा वा यः कार्याणि करिष्यति । भविष्यंति न संदेहस्ततोस्याविचलानि च

స్మరించినా పూజించినా ఎవడు తన కార్యాలు చేయునో, అతని కార్యాలు నిస్సందేహంగా సిద్ధించి స్థిరంగా నిలిచును।

Verse 64

न सन्देहस्ततोऽस्य श्रीरचलैव भविष्यति

ఇందులో సందేహం లేదు; ఆ తరువాత అతని శ్రీ-సంపద నిశ్చయంగా అచలంగా ఉంటుంది।

Verse 65

श्रीभगवानुवाच । तस्मात्त्वं हि महाभाग चतुर्थ्यां सम्यगाचर । विनायकोद्भवां पूजां येनाभीष्टेन युज्यसे

శ్రీభగవానుడు పలికెను—కాబట్టి, ఓ మహాభాగ, చతుర్థిని విధివిధానంగా ఆచరించు. వినాయకసంబంధమైన పూజను చేయి; దానివల్ల నీవు అభీష్టఫలంతో యుక్తుడవుతావు।

Verse 66

मार्कण्डेय उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महीपतिः । गणनाथसमुद्भूतां पूजां कृत्वा यथोचिताम्

మార్కండేయుడు పలికెను—ఆయన మాటలు విని రాజు విశ్వామిత్రుడు గణనాథుడు (గణేశుడు) నుండి ఉద్భవించిన యథోచిత పూజను విధిగా నిర్వహించాడు।

Verse 67

तपश्चचार विपुलं सर्वविघ्नविवर्जितम् । ब्राह्मण्यं च ततः प्राप्तं सर्वेषामपि दुर्लभम् ओ

ఆ తరువాత అతడు సమస్త విఘ్నముల నుండి విముక్తమైన విస్తార తపస్సు చేశాడు; తదనంతరం అందరికీ దుర్లభమైన బ్రాహ్మణ్యాన్ని (ఆధ్యాత్మిక స్థితిని) పొందాడు।

Verse 68

तस्मात्त्वं हि महाभाग विनायकसमुद्भवाम् । पूजां कुरु चतुर्थ्यां च संप्राप्तायां विशेषतः । संप्राप्नोषि महाभोगान्हृदिस्थान्नात्र संशयः

కాబట్టి, ఓ మహాభాగ, వినాయకసంబంధమైన పూజను చేయి—ప్రత్యేకంగా చతుర్థి వచ్చినప్పుడు. నీవు హృదయంలో కోరిన మహాభోగఫలాలను నిశ్చయంగా పొందుతావు; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 69

यो यं काममभिध्याय गणनाथं प्रपूजयेत् । स तं सर्वमवाप्नोति महेश्वरवचो यथा

ఏ కోరికను మనసులో ధ్యానించి గణనాథుని పూజిస్తాడో, అతడు ఆ సమస్తాన్ని పొందుతాడు—మహేశ్వర వచనమువలె।

Verse 70

अपुत्रो लभते पुत्रं धनहीनो महद्धनम् । शत्रूञ्जयति संग्रामे स्मृत्वा तं गणनायकम्

సంతానం లేనివాడు పుత్రుని పొందుతాడు, ధనహీనుడు మహాధనాన్ని పొందుతాడు; ఆ గణనాయకుని స్మరించగా యుద్ధంలో శత్రువులను జయిస్తాడు।

Verse 71

या नारी पतिना त्यक्ता दुर्भगा च विरूपिता । सा सौभाग्यमवाप्नोति गणनाथस्य पूजया

భర్తచే విడిచిపెట్టబడిన, దుర్భాగ్యవతి మరియు వికృతరూపిణి అయిన స్త్రీ కూడా గణనాథుని పూజచేత సౌభాగ్యాన్ని పొందుతుంది।

Verse 72

य इदं पठते नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । न विघ्नं जायते तस्य सर्वकृत्येषु सर्वदा

ఇదిని నిత్యం పఠించేవాడు లేదా ఏకాగ్రచిత్తంతో వినేవాడు—అతని అన్ని కార్యాలలో ఎప్పుడూ విఘ్నం కలుగదు।

Verse 214

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रोपाख्यानप्रसंगेन गणपतिपूजाविधिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, విశ్వామిత్రోపాఖ్యానప్రసంగమున గణపతి పూజావిధి మహాత్మ్యవర్ణనమనే 214వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।