Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सर्वां वृत्तिं गृहस्थानां यथायोग्यं प्रयत्नतः । तवाग्रे किं वयं ब्रूमस्त्वं वेत्सि सकलं यतः

Transliteration

sarvāṃ vṛttiṃ gṛhasthānāṃ yathāyogyaṃ prayatnataḥ | tavāgre kiṃ vayaṃ brūmastvaṃ vetsi sakalaṃ yataḥ

Translation

మీరు శ్రమతో గృహస్థులకు వారి యోగ్యతానుసారం సముచితమైన పోషణను సమస్తంగా అందిస్తారు. మీ ముందర మేమేమి చెప్పగలం? మీరు సమస్తమును తెలిసినవారు।

Word by Word

• सर्वाम्: all
• सर्वाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• वृत्तिम्: maintenance/means of livelihood
• वृत्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृहस्थानाम्: of householders
• गृहस्थानाम्: Sambandha (Relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गृहस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• यथायोग्यम्: appropriately
• यथायोग्यम्: Prakara (Manner adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + योग्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास, क्रियाविशेषण (adverb), अर्थः—‘appropriately/as is proper’

• प्रयत्नतः: with effort
• प्रयत्नतः: Prakara (Manner adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), अर्थः—‘with effort/earnestly’

• तव: your
• तव: Sambandha (Relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अग्रे: in your presence
• अग्रे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (locative adverb), अर्थः—‘in front/presence’

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ब्रूमः: say
• ब्रूमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st), बहुवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वेत्सि: know
• वेत्सि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन

• सकलम्: everything
• सकलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मरूपेण

• यतः: since
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: हेतु-अव्यय (causal indeclinable), अर्थः—‘since/because’

Speaker

Unspecified (petitioners praising the king’s administration)

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas conclude with deferential praise: the king is shown distributing provisions to householders and religious functionaries, embodying welfare and discernment.

Characters & Entities

• gṛhastha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Good governance is dharma: ensuring fair support for householders sustains society and enables religious life around tīrthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not explicitly named in this verse; it functions as part of a tīrtha-centered narrative praising dharmic administration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse concerns social duty—appropriate provisioning and maintenance.