Adhyaya 20

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया । लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद

ఋషులు పలికిరి—మీరు బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులను సగుణులుగా వర్ణించారు. అయితే అదే ప్రభువు లింగరూపుడై ఉండి కూడా నిర్గుణుడని చెప్పబడుతున్నాడు; ఇది ఎలా? వివరించండి.

Verse 2

त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा । मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति

ఈ సమస్త చరాచర జగత్తు—విశాలమైనదైనా చిన్నదైనా—మూడు గుణములచే వ్యాపించియున్నది. ఇదంతా మాయామయంగా ప్రకాశిస్తుంది; లింగం లేకుండా ఎవరి వల్ల, ఎలా ప్రకాశించగలదు?

Verse 3

यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत

హే సూతా! కనిపించేదంతా—మహత్తు గానీ అల్పం గానీ—కృతకమై సంస్కృతమై ఉన్నందున నశ్వరమే.

Verse 4

तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि । व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः

కాబట్టి హే సూతా! సమ్యగ్విమర్శించి ఈ సందేహాన్ని తొలగించవలసినవాడవు. వ్యాసప్రసాదంతో నీవు సమస్తం తెలుసు; నీకన్నా ఇతరుడు యోగ్యుడు కాదు.

Verse 5

सुत उवाच । व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति । शुक उवाच । लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया । एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः

సూతుడు అన్నాడు—ఈ విషయమందు వ్యాసుడు శుకునికి సమస్తం చెప్పెను. శుకుడు అన్నాడు—లింగరూపుడైన శంభువును మీరు నిర్గుణుడని ఎలా వర్ణిస్తారు? తండ్రీ, నా ఈ సందేహాన్ని పూర్తిగా తొలగించండి.

Verse 6

व्यास उवाच । श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना । अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक

వ్యాసుడు అన్నాడు—వత్సా, విను; పూర్వం నంది అగస్త్యుడు అడిగినప్పుడు చెప్పినదే నేను చెబుతున్నాను; హే శుకా, దానివల్లనే సమస్తం వినబడీ గ్రహించబడింది.

Verse 7

निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् । परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती

లింగస్వరూపుడైన పరమాత్మను నిర్గుణుడిగా తెలుసుకో. అలాగే పరాశక్తి కూడా నిర్గుణ, శాశ్వత, సత్యస్వరూపిణి అని గ్రహించవలెను.

Verse 8

यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् । एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः

ఆ శక్తిచేత ఈ సమస్త ప్రాకట్యసృష్టి త్రిగుణాలచే ప్రేరితమై ప్రకాశిస్తుంది; అయితే ఈ చరాచర విశ్వం పరమార్థతః నశ్వరమే.

Verse 9

एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः । प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः

పరమాత్మ ఒక్కటే—నిరంజనుడు, లింగరూపుడై ఉన్నవాడు. ప్రకృతితో కూడ ఆ త్రిగుణాలు అన్నీ ఆయనలో లయమవుతాయి.

Verse 10

यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा । तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे

అందులోనే సమస్తం లయమవుతుందనగా పూర్వమే దానిని ‘లింగం’ అని అన్నారు. పరాశక్తియే ఆ లింగంలో లయమైతే, ఇతరముల సంగతి ఏమనాలి?

Verse 11

लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च । चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्

రుద్రుని వాక్యముచేత, ఈ చరాచర జగత్తును బంధించిన ఆ గుణాలు లయమవుతాయి. కనుక, ఓ మహాభాగా, లింగాన్ని భక్తితో విశేషంగా పూజించాలి.

Verse 12

लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः । लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते

ఓ ద్విజోత్తములారా, లింగం నిర్గుణమని ప్రత్యక్షంగా తెలుసుకొనుడి. లయ కారణంగానే లింగ మహాత్మ్యము మరియు గుణతత్త్వము ప్రకటించబడుతుంది.

Verse 13

शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः । सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स

మునులు ఆయనను ‘శంకరుడు’ అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఆయన సుఖదాత. ఓ బ్రాహ్మణులారా, సమస్తులకు ఆశ్రయమగుటచేత ఆయన ‘సర్వుడు’ అని కూడా చెప్పబడతాడు.

Verse 14

शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः

ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఆయన నుండే శుభము ఉద్భవించుటచేత ఆయన ‘శంభుడు’ అని పిలువబడతాడు.

Verse 15

एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः । तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना

ఇలా ఆ మహాత్ముని సమస్త నామములు సార్థకములు. ఆ పరమేశ్వరుడైన శంభువిచే ఈ సమస్త జగత్తు వ్యాపించి, ఆవరించబడి ఉంది.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि । दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती

ఋషులు పలికిరి—యజ్ఞకర్మలో దాక్షాయణీ అగ్నిలో పడినప్పుడు, దక్షుని ఆ మహాభాగ్యవతి సతీ అంతర్ధానమైంది—

Verse 17

प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना । परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः

ఓ సూతా, ఆమె మరల ఎప్పుడు ప్రాదుర్భవించింది? ఇప్పుడు నిజముగా చెప్పుము. మరియు మహేశుని పరాశక్తి మరల ఏ విధంగా (ఆయనతో) ఐక్యమైంది?

Verse 18

एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः । कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन

హే మహాభాగ! పూర్వం జరిగినదంతా తత్త్వసారంగా మాకు చెప్పుము. మాకు దీనిని చెప్పగల మరెవ్వరూ లేరు।

Verse 19

सूत उवाच । जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा । विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः

సూతుడు పలికెను—హే బ్రాహ్మణా! దాక్షాయణి దగ్ధావయవమై నశించినప్పుడు, శక్తి వియోగంతో మహేశ్వరుడుకూడా పరమ తపస్సు ఆచరించెను।

Verse 20

लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ । भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च

దివ్యలీలచే రూపం ధరించి హిమవద్గిరి పర్వతంపై ఆయన భృంగి, విశ్వ, నందితో కూడి ఉన్నాడు।

Verse 21

तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः । दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः

ఆయన చండ, ముండ మరియు అనేక ఇతరులతో చుట్టుముట్టబడి, దశకోటిగుణిత గణసమూహాలతో పరివారితుడై ఉన్నాడు।

Verse 22

गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः । एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः

ఒక కోటి గణములతోను, అదనంగా అరవై వేల గణములతోను—అలా అక్కడ వృషభధ్వజుడు దేవుడు (శివుడు) గణములచే ఆవరించబడ్డాడు।

Verse 23

तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव । गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः

తపస్సులో ఆనందించే ఆ మహాత్ముడు సహసా హిమాలయ శిఖరాగ్రభాగానికి చేరెను. వీరభద్రప్రధాన గణములతో పరివృతుడైయుండి కూడా, మూలవిద్య (శక్తి) లేనివాడివలె ఒంటరిగా నిలిచెను.

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः

ఇంతలో అవిద్య కారణంగా దైత్యులు ప్రాదుర్భవించారు. విష్ణువు బలిని బంధించాడు; అలాగే ఆ దైత్యులూ మహాబలులు అయ్యారు.

Verse 25

जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः । कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे

అప్పుడు, ఓ విప్రులారా, ఇంద్రునికి ఉపద్రవం కలిగించే దైత్యులు జన్మించారు. కొందరు ‘కాలఖంజా’ అని, అత్యంత రౌద్రులు; మరికొందరు ‘కాలకాయ’ అని పిలువబడ్డారు.

Verse 26

निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः । अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः

‘నివాతకవచ’లందరూ ‘రవారావక’ అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధులయ్యారు. ఇంకా అనేక దైత్యులు పుట్టి, ప్రజాసంహారానికి కారణమయ్యారు.

Verse 27

तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि । ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै

నముచిపుత్రుడు తారకుడు పరమ తపస్సుతో బ్రహ్మదేవుని ప్రసన్నం చేశాడు; బ్రహ్మదేవుడూ నిజంగా అతనిపై తృప్తి పొందెను.

Verse 28

वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने । वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते

అప్పుడు ఆయన దురాత్ముడైన తారకునికి యథేచ్ఛ వరాలు ఇచ్చి పలికెను— “వరము కోరుకొనుము; నీకు మంగళం కలుగుగాక. నీవు కోరిన సమస్త కోరికలను నేను నీకు ప్రసాదించెదను.”

Verse 29

तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्

పరమేష్ఠి బ్రహ్మదేవుని ఆ వచనాన్ని విని, అతడు అప్పుడు లోకాలకు భయంకరమగు వరమును కోరెను.

Verse 30

यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो । देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च

“ప్రభో, మీరు నాపై ప్రసన్నులైతే నాకు జరా–మరణరహితత్వాన్ని దయచేయండి; అలాగే మీరు ఇవ్వగలమని తెలిసిన అజేయత్వమును కూడా నాకు ప్రసాదించండి.”

Verse 31

एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना । उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव

దురాత్ముడైన తారకుడు ఇలా పలికినప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు చిరునవ్వుతో పలికెను— “నీకు అమరత్వం ఎక్కడి నుంచి?”

Verse 32

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः । प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे

“జన్మించినవానికి మరణం నిశ్చితం— దీనిని తత్త్వంగా తెలుసుకొనుము.” అప్పుడు తారకుడు నవ్వుతూ అన్నాడు— “నాకు అజేయత్వమును కూడా దయచేయండి.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ । विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే నిర్దోష దైత్యా! నీకు అజేయత్వం వరంగా ఇచ్చితిని; కాని ఒక మినహాయింపుతో—నిశ్చయంగా ఒక బాలుడే నిన్ను జయించును।

Verse 34

तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो । कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति

అప్పుడు తారకుడు నమస్కరించి బ్రహ్మునితో అన్నాడు—హే ప్రభూ, హే దేవేశా! నీ ప్రసాదముచేత నేను ఇప్పుడు కృతార్థుడనయ్యాను।

Verse 35

एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः । देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः

ఇలా వరం పొందిన మహాబలుడు తారకుడు దేవతలను యుద్ధార్థం పిలిచి, ఆ అసురుడు వారితో యుద్ధం చేసెను।

Verse 36

मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् । पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि

ముచుకుంద రాజును ఆశ్రయించగా ఆ దేవతలు విజయం పొందిరి; అయితే తారకుని వల్లనే ఆ దేవతలు మళ్లీ మళ్లీ కలవరపడిరి।

Verse 37

मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा । किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्

ముచుకుంద బలమువల్లనే అప్పడు దేవతలు విజయం పొందిరి; కానీ నిరంతరం యుద్ధం చేస్తూనే ఉంటే ఇప్పుడు మా కర్తవ్యం ఏమిటి?

Verse 38

भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् । ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः

“భవితవ్యమే” అని స్మరించి వారు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లారు. బ్రహ్మదేవుని సమక్షంలో నిలిచి, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు పలికారు।

Verse 39

देवा ऊचूः । बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः । विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः

దేవులు పలికారు—“మధుసూదనుడు విష్ణువు బలితో కలిసి పాతాళంలో నివసిస్తున్నాడు. విష్ణువు లేకుండా మేమందరం—వృష మొదలైనవారు—శత్రువుల చేతిలో పడిపోయాము.”

Verse 40

दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो । तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै

“ఓ మహాభాగ ప్రభూ! దైత్యేంద్రుల నుండి మమ్మల్ని రక్షించవలసినవాడు మీరు.” అప్పుడు ఆకాశంలోనుండి ఒక వాణి నిజంగా వారిని ఓదార్చుతూ పలికింది.

Verse 41

हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः । शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः

“హే దేవతలారా! నా వాక్యాన్ని తత్త్వంగా త్వరగా నెరవేర్చండి. హే దేవతలారా! శివుని కుమారుడు జన్మించినప్పుడు అతడు మహాబలవంతుడు అవుతాడు.”

Verse 42

युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः । येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः

“మరియు యుద్ధంలో అతడు తారకుణ్ని నిస్సందేహంగా వధిస్తాడు. ఏ ఉపాయంతో సర్వ హృదయ-గుహల్లో నివసించే భగవాన్ శంభువు (ఆరాధ్యుడు/ప్రాప్త్యుడు) అవుతాడో…”

Verse 43

दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् । क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः

ఓ దేవతలారా, శివుడు దారపరిగ్రాహి (పత్నిని స్వీకరించువాడు) కావలెనని విధానము నిర్ణయించుడి. మీరు పరమ ప్రయత్నము చేయుడి; నా వాక్యము ఇతరథా కాదు.

Verse 44

यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् । परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्

“మీరు దేవతలారా గ్రహించుడి (అనుగుణంగా కార్యము చేయుడి),” అని అశరీరవాణి పలికెను. మహా ఆశ్చర్యమున పడి దేవతలు పరస్పరం పలికిరి.

Verse 45

श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्

ఆకాశమునుండి వచ్చిన దివ్యవాణిని విని వారు హిమాలయమునకు వెళ్లిరి. బృహస్పతిని ముందుంచి సమస్త దేవతలు తమ వినతిని పలికిరి.

Verse 46

हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् । हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः

కార్యగౌరవముచేత సమస్త మహాభాగులు హిమాలయమునకు చేరి పలికిరి—“ఓ మహాభాగ హిమాలయా, ఇప్పుడు మా మాట వినుము.”

Verse 47

तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु । त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् । तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो

తారకుడు మమ్మల్ని భయపెడుతున్నాడు; అతని వధకు సహాయము చేయుము. మాకు మరియు సమస్త తపస్వులకు నీవే శరణ్యుడవు కావుము. అందుకే మేమందరం మహేంద్రుడు (ఇంద్రుడు) సహితంగా వచ్చాము, ఓ విభో.

Verse 48

लोमश उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः

లోమశుడు పలికెను—దేవతలచే ఈ విధంగా ప్రార్థింపబడిన గిరిశ్రేష్ఠుడు హిమవాన్, చిరునవ్వుతో దేవులను ఉద్దేశించి వాక్యమును పలికెను; వాక్కులో నిపుణులలో అతడే శ్రేష్ఠుడు.

Verse 49

महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः । अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः

అప్పుడు మహేంద్రుడు (ఇంద్రుడు) వైపు చూచి సౌమ్య పరిహాసంతో అతడు పలికెను—“మేము సమస్త దేవతలము అశక్తులమయ్యాము; మహేంద్రుడే మమ్మల్ని అలా చేశాడు.”

Verse 50

किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति । पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः

“దేవకార్యం—అంటే తారకవధ—గురించి మేమేమి చేయగలం? మేమంతా దేవోత్తములమని చెప్పుకున్నా, పక్షబలం లేకపోతే ఎలా?”

Verse 51

तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः । अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व

“మాకు తగిన పక్షబలం ఉంటే తారకుణ్ణి అతని బంధువులతో సహా సంహరించేవాళ్లం. కానీ నేను అచలమైన పర్వతం, (ఈ విషయంలో) విపక్షస్థుడను; నేను ఏ కార్యం చేయగలను?”

Verse 52

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् । सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति । तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्

ఆ మాటలు విని సమస్త దేవతలు పలికిరి—“మహాభాగ! తారకవధ విషయంలో మీరు గానీ మేముగానీ సమర్థులం కాము. కనుక ఈ కార్యానికి ఉపాయం బాగా విచారించబడాలి.”

Verse 53

येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः । तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति

“మహాబలశాలి శత్రువు తారకుని ఏ ఉపాయంతో సంహరించగలం?” అని అడిగి, మహాతేజస్సు గల హిమవాన్ దేవతలతో పలికెను।

Verse 54

केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ । कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि

“ఓ దేవతలారా, ఏ ఉపాయంతో మీరు తారకుని వధించదలచుకున్నారు? త్వరగా చెప్పండి; ఈ కార్యాన్ని నేను వెంటనే గ్రహించాలి.”

Verse 55

तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः । श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत हिमवान्पर्वतो हि

అప్పుడు దేవతలు ఈ సంగతులన్నిటిని వివరించారు; దేవకార్యార్థం పూర్వం వాణి (సరస్వతి) చెప్పిన మాటలనూ తెలిపారు. ఆ మాటలను పర్వతరాజు హిమవాన్ వినెను।

Verse 56

शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा । तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च

బుద్ధిమంతుడైన శివపుత్రుడు మహాత్మ దైత్యుడు తారకుని వధించినప్పుడు, దేవతల సమస్త కార్యాలు శుభప్రదమవుతాయి. వాణి చెప్పినది సత్యమే—అదే జరుగును।

Verse 57

तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् । कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्

కాబట్టి మీరు ఈ కార్యాన్ని చేయండి—మహేశ్వరుడు వివాహ పరిగ్రహం చేయునట్లు ఏర్పాటుచేయండి. దేవతలు ఇప్పుడే త్వరగా శివునికి యోగ్యమైన కన్యను వెదకండి।

Verse 58

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा । जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये

ఆ మాటలు విని దేవతలు అప్పుడే చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నారు—“శివార్థం, కార్యసిద్ధి కోసం నీకు ఒక కన్య జన్మించాలి.”

Verse 59

सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते । आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः

ఓ మహామతిగల పర్వతరాజా! దేవతల వాక్యాన్ని త్వరగా నెరవేర్చు. నీవు దేవులకు ఆధారమవుతావు—సందేహం లేదు.

Verse 60

इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् । पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्

దేవతలు ఇలా చెప్పగా పర్వతరాజు తన నివాసంలో ప్రవేశించి భార్య మేనాను అడిగాడు—“ఈ శుభకార్యం ఎలా సమాగమైంది?”

Verse 61

जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये । देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्

దేవకార్యసిద్ధి కోసం ఒక సుకన్య జన్మించాలి; దేవులు, ఋషులు మరియు తపస్వుల హితార్థముగాను అదే.

Verse 62

प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च । तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने

స్త్రీలకు సాధారణంగా కన్యను కనడం, పెంచడం ఇష్టంగా ఉండదు; అయినా, ఓ సుందరముఖీ! ఒక కన్య తప్పక జన్మించాలి.

Verse 63

प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् । यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना

నవ్వుతూ మేనా తన భర్త హిమాలయునితో పలికింది—“మీరు పలికిన వాక్యమును గూర్చి ఇప్పుడు నా మాట వినండి।”

Verse 64

कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते । तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्

“హే నరపతీ, కన్య సదా దుఃఖకారిణి; హే మహామతీ, స్త్రీలకు కూడా ఆమె శోకకారణమగును. కనుక హే శైలపతీ, స్వబుద్ధితో దీర్ఘంగా విచారించి యథాహితం పలుకుము।”

Verse 65

हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा । उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्

ప్రియురాలి వాక్యము విని హిమవాన్ అప్పుడు—మేధావి, పరహితాభిప్రాయంతో కూడి—వాక్యము పలికెను।

Verse 66

येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् । भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि

ఏ ఏ విధమున ఇతరుల జీవనాధారం కలుగునో, ఆ కార్యమునే జ్ఞానవంతుడు నిశ్చయంగా చేయవలెను।

Verse 67

स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् । एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा । दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा

పరోపకారముతో కూడిన ఆ కర్తవ్యము స్త్రీయు చేయవలెను. ఈ విధంగా గిరిరాజు (హిమవాన్) ప్రేరేపించగా, అతని మహిషి భాగ్యవతీ మేనా అప్పుడు గర్భమున కన్యను ధరించెను।

Verse 68

महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी । रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा

ఆమె మహావిద్య, మహామాయ, పరమ మేధస్స్వరూపిణి; ఆమెనే రుద్రకాళీ, ఆమెనే అంబా—పరమ సతీ దాక్షాయణీ.

Verse 69

तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती । बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना

ఆ పరమ విభూతిని—పరమ సతీని—విశాలాక్షి, చారునేత్రి మహాభాగ్యవతి మేనా తన గర్భంలో ధరించింది.

Verse 70

स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः । मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः

అప్పుడు దేవులు, ఋషులు, యక్ష-కిన్నరులు స్తుతి చేశారు—మేనా యొక్క అపార భాగ్యానికీ, హిమవాన్ పర్వతానికీ.

Verse 71

एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः । प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा

ఇంతలో దేవి ప్రాదుర్భవించి జన్మించింది; నామతః ఆమె ‘గిరిజా’ అని పిలువబడింది. దేవి అవతరించగానే ఆమె సమస్తులకు సుఖప్రదాయిని అయింది.

Verse 72

देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः

దేవదుందుభులు మ్రోగాయి; అప్సరాగణాలు నర్తించాయి. గంధర్వనాయకులు గానం చేశారు, మరల అప్సరాగణాలు నృత్యం చేశాయి.

Verse 73

पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा । तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च

దేవతలు మహత్తర పుష్పవర్షాన్ని కురిపించారు. అప్పుడు సమస్త త్రిలోకం ప్రసన్నమై ఆనందభరితమైంది.

Verse 74

यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते । प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव

మహాసతి గిరిజ అవతరించిన క్షణమే దైత్యులు భయంతో కుదేలయ్యారు; దేవగణాలు, మహర్షులు, చారణులు మరియు సిద్ధగణాలు ఆనందంతో పరవశించాయి.