Adhyaya 22

Verse 1

नारद उवाच । एवं विप्रकृता देवा महेंद्रसहितास्तदा । ययुः स्वायंभुवं दाम मर्करूपमुपाश्रिताः

నారదుడు పలికెను—ఇలా బాధింపబడి దిగజారిన దేవతలు, మహేంద్రునితో కలిసి, అప్పుడు స్వయంభూ ప్రభువు ధామానికి వెళ్లారు; మర్కటరూపాన్ని ఆశ్రయించి (వేషధారణతో)।

Verse 2

ततश्च विस्मितो ब्रह्मा प्राह तान्सुरपुंगवान् । स्वरूपेणेह तिष्ठध्वं नात्र वस्तारकाद्भयम्

అప్పుడు ఆశ్చర్యపడ్డ బ్రహ్మ దేవశ్రేష్ఠులను ఉద్దేశించి పలికెను— “మీ మీ స్వరూపములలోనే ఇక్కడ నిలిచియుండుడి; ఈ స్థలమున తారకుని భయం లేదు.”

Verse 3

ततो देवाः स्वरूपस्थाः प्रम्लानवदनांबुजाः । तुष्टुवुः प्रणताः सर्वे पितरं पुत्रका यथा

తదుపరి దేవతలు తమ తమ స్వరూపములలో స్థిరపడి, వారి కమలముఖములు ఇక మ్లానముగా లేకుండెను. అందరూ ప్రణమించి, కుమారులు తండ్రిని స్తుతించునట్లు, ఆయనను స్తుతించిరి.

Verse 4

नमो जगत्प्रसूत्यै ते हेतवे पालकाय च । संहर्त्रे च नमस्तुभ्यं तिस्रोऽवस्थास्तव प्रभो

జగదుత్పత్తికి కారణమైన నీకు నమస్కారం, పాలకరూపమైన నీకును నమస్కారం; సంహారకరూపమైన నీకును నమస్కారం. ఓ ప్రభో, ఈ మూడు అవస్థలు నీకే చెందును.

Verse 5

त्वमपः प्रथमं सृष्ट्वा तासु वीर्यमवासृजः । तदण्डमभवद्धैमं यस्मिल्लोकाश्चराचराः

నీవు మొదట జలములను సృష్టించి, వాటిలో నీ వీర్యశక్తిని ప్రవేశపెట్టితివి. దానివలన స్వర్ణమయ బ్రహ్మాండము ఏర్పడెను; అందులో చరాచర లోకములు నిలిచియున్నవి.

Verse 6

वेदेष्वाहुर्विराड्रूपं त्वामेकरूपमीदृशम् । पातालं पादमूलं च पार्ष्णिपादे रसातलम्

వేదములు నిన్ను ఇలాంటి ఏకైక విరాట్ మహారూపముగా ప్రకటించుచున్నవి. పాతాళము నీ పాదమూలముగా, రసాతలము నీ మడమ మరియు పాదప్రదేశముగా ఉన్నది.

Verse 7

महातलं चास्य गुल्फौ जंघे चापि तलातलम् । सुतलं जानुनी चास्य ऊरू च वितलातले

ఆయన గుల్ఫములలో మహాతలము, జంఘలలో తలాతలము; మోకాళ్లలో సుతలము, తొడలలో వితలము స్థితమైయున్నది.

Verse 8

महीतलं च जघनं नाभिश्चास्य नभस्तलम् । ज्योतिः पदमुरः स्थानं स्वर्लोको बाहुरुच्यते

ఆయన జఘనము మహీతలము, నాభి నభస్తలము; వక్షస్థలం జ్యోతిఃపదము, భుజము స్వర్గలోకమని చెప్పబడింది.

Verse 9

ग्रीवा महश्चवदनं जनलोकः प्रकीर्त्यते । ललाटं च तपोलोकः शीर्ष सत्यमुदाहृतम्

ఆయన గ్రీవ మహర్లోకము, ముఖము జనలోకమని ప్రఖ్యాతము; లలాటము తపోలోకము, శిరస్సు సత్యలోకమని ఉద్ఘాటించబడింది.

Verse 10

चन्द्रसूर्यौ च नयने दिशः श्रोत्रे नासिकाश्विनौ । आत्मानं ब्रह्मरंध्रस्थमाहुस्त्वां वेदवादिनः

చంద్రసూర్యులు నీ రెండు నేత్రాలు, దిశలు నీ శ్రోత్రాలు; అశ్వినీదేవతలు నీ నాసికలు. వేదవాదులు—నీవు బ్రహ్మరంధ్రస్థ ఆత్మవని ప్రకటిస్తారు.

Verse 11

एवं ये ते विराड्रूपं संस्मरंत उपासते । जन्मबन्धविनिर्मुक्ता यांति त्वां परमं पदम्

ఇలా నీ విరాట్రూపాన్ని స్మరించి ఉపాసించువారు జన్మబంధనమునుండి విముక్తులై నీ పరమపదమును చేరుదురు.

Verse 12

एवं स्थूलं प्राणिमध्यं च शूक्ष्मं भावेभावे भावितं त्वां गृणंति । सर्वत्रस्थं त्वामतः प्राहुर्वेदास्तस्मै तुभ्यं पदम्ज इद्विधेम

ఇలా వారు నిన్ను స్థూలరూపంగా, ప్రాణుల మధ్య అంతర్యామిగా, మరియు ప్రతి భావస్థితిలో ధ్యేయమైన సూక్ష్మరూపంగా స్తుతిస్తారు. అందుకే వేదాలు నిన్ను సర్వత్రస్థుడని ప్రకటిస్తాయి; హే పద్మాసనజా, నీకు ఈ భక్తిస్తవాన్ని సమర్పిస్తున్నాము.

Verse 13

एवं स्तुतो विरंचिस्तु कृपयाभिपरिप्लुतः । जानन्नपि तदा प्राह तेषामाश्वासहेतवे

ఇలా స్తుతింపబడిన విరంచి (బ్రహ్మ) కరుణతో నిండిపోయాడు. అన్నీ తెలిసినవాడైనా, వారిని ధైర్యపరచుటకై అప్పుడతడు పలికాడు.

Verse 14

सर्वे भवन्तो दुःखार्ताः परिम्लानमुखांबुजाः । भ्रष्टायुदास्तथाऽकस्माद्भ्रष्टा भरणवाससः

మీ అందరూ దుఃఖంతో బాధపడుతున్నారు; మీ కమలముఖాలు వాడిపోయాయి. మీ ఆయుధాలు జారిపోయాయి, అలాగే అకస్మాత్తుగా మీ ఆభరణాలు, వస్త్రాలు కూడా తొలగిపోయాయి.

Verse 15

ममैवयं कृतिर्देवा भवतां यद्वडम्बना । यद्वैराजशरीरे मे भवन्तो बाहुसंज्ञकाः

హే దేవతలారా, మీకు జరిగిన ఈ అవమానం నిజంగా నా కృతమే; ఎందుకంటే నా వైరాజ (విరాట్) శరీరంలో మీరు నా ‘బాహువులు’ అని పిలువబడుతారు.

Verse 16

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं धार्मिकं चोर्जितं महत् । तत्रासीद्बाहुनाशो मे बाहुस्थाने च ते मम

ఎక్కడెక్కడ విభూతిసంపన్నమైన, ధార్మికమైన, బలవంతమైన, మహత్తరమైన సత్త్వం ఉన్నదో, అక్కడ నా బాహువుల నాశనం జరిగింది; అలాగే నా బాహువుల స్థానంలో ఉన్న మీరు కూడా దెబ్బతిన్నారు.

Verse 17

तन्नूनं मम भग्नौ च बाहू तेन दुरात्मना । येन चोपहृतं देवास्तन्ममाख्यातु मर्हथ

నిశ్చయంగా ఆ దురాత్ముడు నా రెండు భుజాలను విరిచివేశాడు; దేవతలను కూడా అతడు పీడించాడు. అది ఎవరు చేసాడో నాకు చెప్పుట మీ కర్తవ్యము।

Verse 18

देवा ऊचुः । योऽसौ वज्रांगतनयस्त्वया दत्तवरः प्रभो । भृशं विप्रकृतास्तेन तत्त्वं जानासि तत्त्वतः

దేవతలు పలికిరి—ప్రభో! అతడు వజ్రాంగుని కుమారుడు; మీరు వరం ప్రసాదించినవాడే. అతని చేత మేము ఘోరంగా బాధింపబడ్డాము; అయినా మీరు తత్త్వాన్ని తత్త్వతః ఎరుగుదురు।

Verse 19

यत्तन्महीसमुद्रस्य तटं शार्विकतीर्थकम् । तदाक्रम्य कृतं तेन मरुभूमिसमं प्रभोः

ప్రభో! మహాసముద్ర తీరమందలి ‘శార్విక తీర్థం’ను అతడు ఆక్రమించి త్రొక్కి, ఎడారిలా మార్చివేశాడు।

Verse 20

ऋद्धयः सर्वदेवानां गृहीतास्तेन सर्वतः । महाभूतस्वरूपेण स एव च जगत्पतिः

అతడు అన్ని దిక్కుల నుండీ సమస్త దేవతల ఋద్ధి-సంపదలను హరించెను; మహాభూతస్వరూపం ధరించి, తానే జగత్పతిగా నిలిచెను।

Verse 21

चंद्रसूर्यौ ग्रहास्तारा यच्चान्यद्देवपक्षतः । तच्च सर्वं निराकृत्य स्थापितो दैत्यपक्षकः

చంద్రసూర్యులు, గ్రహతారలు మరియు దేవపక్షానికి చెందిన యావత్తును అతడు నిరాకరించి తొలగించి, దైత్యపక్షాధిపత్యాన్ని స్థాపించాడు।

Verse 22

वयं च विधृता स्तेन बहूपहसितास्तथा । प्रसादान्मुक्ताश्च कथंचिदिव कष्टतः

మేము కూడా అతనిచే పట్టుబడి పునఃపునః పరిహాసింపబడ్డాము; మీ ప్రసాదమువల్లనే ఏదో విధంగా, మహా కష్టంతో, విముక్తులమయ్యాము।

Verse 23

तद्वयं शरणं प्राप्ताः पीडिताः क्षुत्तृषार्दिताः । धर्मरक्षा कराश्चेति संचिंत्य त्रातुमर्हसि

అందుచేత మేము శరణు పొందాము—పీడితులమై, ఆకలి దాహాలతో బాధపడుతున్నాము. మీరు ధర్మరక్షకుడని భావించి, మమ్మల్ని రక్షించవలసినది మీకే తగును।

Verse 24

इत्युक्तः स्वात्मभूर्देवः सुरैर्दैत्यविचेष्टितम् । सुरानुवाच भगवानतः संचिंत्य तत्त्वतः

దేవతలు దైత్యుల దురాచారాన్ని నివేదించగా, స్వయంభూ భగవాన్ బ్రహ్మదేవుడు తత్త్వాన్ని యథార్థంగా విచారించి దేవతలతో పలికెను।

Verse 25

अवध्यस्तारको दैत्यः सर्वैरपि सुरासुरैः । यस्य वध्यश्च नाद्यापि स जातो भगवान्पुनः

తారక దైత్యుడు దేవాసురులందరికీ అవధ్యుడు; అయితే భగవాన్ మళ్లీ అవతరించాడు—అతడే తారకవధానికి నియతుడు, ఆ వధం ఇప్పటికీ జరగకపోయినా।

Verse 26

मया च वरदानेन च्छन्दयित्वा निवारितः

మరియు నేను వరం ఇచ్చి అతనిని సంతృప్తిపరచి నియంత్రించితిని।

Verse 27

तपसा स हिदीप्तोऽभूत्त्रैलोक्यदहनात्मकः । स च वव्रे वधं दैत्यः शिशतः सप्तवासरात्

తపస్సుతో అతడు దగ్ధజ్యోతిలా ప్రకాశించాడు; త్రిలోకదహనశక్తి కలవాడయ్యాడు. ఆ దైత్యుడు వరంగా—ఏడు రోజుల శిశువిచేతనే నా వధ కలగాలని కోరాడు.

Verse 28

स च सप्तदिनो बालः शंकराद्यो भविष्यति । तारकस्य च वीरस्य वधकर्ता भविष्यति

ఆ ఏడు రోజుల బాలుడు శంకరుని నుండి జన్మించి అగ్రగణ్యుడవుతాడు; వీరుడైన తారకుని వధించేవాడవుతాడు.

Verse 29

सतीनामा तु या देवी विनष्टा दक्षहेलया । सा भविष्यति कल्याणी हिमाचलशरीरजा

దక్షుని అవమానంతో నశించిన సతీదేవి, మళ్లీ కల్యాణీగా హిమాచలుని కుమార్తెగా జన్మిస్తుంది.

Verse 30

शंकरस्य च तस्याश्च यत्नः कार्यः समागमे । अहमप्यस्य कार्यस्य शेषं कर्ता न संशयः

శంకరుని మరియు ఆమె యొక్క సమాగమానికి తప్పక ప్రయత్నం చేయాలి. ఈ కార్యంలోని మిగిలిన భాగాన్ని నేనూ నిర్వర్తిస్తాను—సందేహం లేదు.

Verse 31

इत्युक्तास्त्रिदशास्तेन साक्षात्कलयोनिना । जग्मुर्मेरुं प्रणम्येशं मर्करूपेण संवृताः

యుగముల ఆదిస్రోతసైన సాక్షాత్ బ్రహ్మ ఆ విధంగా చెప్పగా దేవతలు మేరుపర్వతానికి బయలుదేరారు. ఈశ్వరునికి నమస్కరించి, వానరరూపం ధరించి గుప్తంగా వెళ్లారు.

Verse 32

ततो गतेषु देवेषु ब्रह्मा लोकपितामहः । निशां सस्मार भगवान्स्वां तनुं पूर्वसंभवाम्

దేవతలు వెళ్లిన తరువాత లోకపితామహుడైన భగవాన్ బ్రహ్మ, పూర్వకాలంలో ఉద్భవించిన తన స్వరూపమైన దేవి రాత్రిని స్మరించాడు।

Verse 33

ततो भगवती रात्रिरुपतस्थे पितामहम् । तां विविक्ते समालोक्य तथोवाच विभावरीम्

అప్పుడు భగవతీ దేవి రాత్రి పితామహుని సమీపానికి వచ్చింది. ఆమెను ఏకాంతంలో చూచి బ్రహ్మ విభావరీతో ఇలా పలికాడు।

Verse 34

विभावरि महाकार्यं विबुधानामुपस्थितम् । तत्कर्तव्यं त्वया देवि श्रृणु कार्यस्य निश्चयम्

హే విభావరీ! దేవతలకు సంబంధించిన మహత్తర కార్యం ఉద్భవించింది. హే దేవి, అది నీవే చేయవలెను—ఈ కార్యనిశ్చయాన్ని విను।

Verse 35

तारकोनाम दैत्येंद्रः सुरकेतुरनिर्ज्जितः । तस्याभावाय भगवाञ्जनयिष्यति यं शिवः

తారకుడు అనే దైత్యేంద్రుడు ఉన్నాడు; దేవశత్రువుల ధ్వజము, అజేయుడు. అతని సంహారార్థం భగవాన్ శివుడు ఒక (పుత్రుని) జనింపజేస్తాడు।

Verse 36

सुतः स भविता तस्य तारकस्यांतकारकः । अहं त्वादौ यदा जातस्तदापश्यं पुरःस्थितम्

ఆ పుత్రుడు తారకుని అంతానికి కారణమగును. నేను మొదట జన్మించినప్పుడు, (ఆ ప్రభువును) నా ముందే నిలిచినట్లు చూచితిని।

Verse 37

अर्धनारीश्वरं देवं व्याप्य विश्वमवस्थितम् । दृष्ट्वा तमब्रुवं देवं भजस्वेति च भक्तितः

విశ్వమంతటా వ్యాపించి అందులోనే నిలిచియున్న అర్ధనారీశ్వర దేవుని నేను దర్శించాను. ఆ ప్రభువును చూచి భక్తితో—“ఆయననే భజించండి” అని పలికాను.

Verse 38

ततो नारी पृथग्जाता पुरुषश्च तथा पृथक् । तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने स्मृताः

అనంతరం స్త్రీ వేరుగా జన్మించింది; అలాగే పురుషుడు కూడా వేరుగా జన్మించాడు. త్రిలోకాలలోని సమస్త స్త్రీలు ఆమె అంసమునుండే ఉద్భవించారని స్మృతులు చెబుతాయి.

Verse 39

एकादश च रुद्राश्च पुरुषास्तस्य चांशजाः । तां नारीमहामालोक्य पुत्रं दक्षमथा ब्रवम्

అతని అంసమునుండి ఏకాదశ రుద్రులు మరియు ఇతర పురుషగణములు జన్మించారు. ఆ మహానారిని దర్శించి నేను నా కుమారుడు దక్షునితో ఇలా పలికాను.

Verse 40

भजस्व पुत्रीं जगती ममापि च तवापि च । पुंदुःखनकात्त्रात्री पुत्री ते भाविनी त्वियम्

హే జగత్పతీ! ఈ కుమార్తెను భక్తితో గౌరవించి పోషించు; ఆమె నాదీ, నీదీ. ఆమె నీ కుమార్తెగా అవతరిస్తుంది; దేహధారుల దుఃఖసంతాపముల నుండి రక్షించే తారిణి అవుతుంది.

Verse 41

एवमुक्तो मया दक्षः पुत्रीत्वे परि कल्पिताम् । रुद्राय दत्तवान्भक्त्या नाम दत्त्वा सतीति यत्

నేను ఇలా చెప్పగా దక్షుడు ఆమెను కుమార్తెగా స్వీకరించాడు. తరువాత భక్తితో ఆమెను రుద్రునికి సమర్పించి, ఆమెకు ‘సతీ’ అనే నామం పెట్టాడు.

Verse 42

ततः काले चं कस्मिंश्चिदवमेने च तां पिता । मुमूर्षुः पापसंकल्पो दुरात्मा कुलकज्जलः

తర్వాత కొంతకాలానికి ఆమె తండ్రి ఆమెను అవమానించాడు. పాపసంకల్పంతో, దుర్బుద్ధితో, వంశానికి మచ్చగా నిలిచి తిరస్కారంగా ప్రవర్తించాడు.

Verse 43

ये रुद्रं नैव मन्यंते ते स्फुटं कुलकज्जलाः । पिशाचास्ते दुरात्मानो भवंति ब्रह्मराक्षसाः

రుద్రుని అంగీకరించని వారు స్పష్టంగా వంశానికి మచ్చ. అటువంటి దురాత్ములు పిశాచులై, తరువాత బ్రహ్మరాక్షసులవుతారు.

Verse 44

अवमानेन तस्यापि यथा देवी जहौ तनुम् । यथा यज्ञः स च ध्वस्तो भवेन विदितं हि ते

అతని అవమానంతో దేవి ఎలా తన దేహాన్ని విడిచిందో, అలాగే ఆ యజ్ఞమూ భవుడు (శివుడు) చేత ధ్వంసమైంది—ఇది నీకు బాగా తెలిసినదే.

Verse 45

अधुना हिमशैलस्य भवित्री दुहिता च सा । महेश्वरं पतिं सा च पुनः प्राप्स्यति निश्चितम्

ఇప్పుడు ఆమె హిమశైలుని కుమార్తెగా జన్మిస్తుంది; మరియు ఆమె నిశ్చయంగా మళ్లీ మహేశ్వరుని భర్తగా పొందుతుంది.

Verse 46

तदिदं च त्वया कार्यं मेनागर्भे प्रविश्य च । तस्याश्छविं कुरु कृष्णां यथा काली भवेत्तु सा

కాబట్టి నీవు ఇది చేయాలి—మేనా గర్భంలో ప్రవేశించి ఆమె కాంతిని కృష్ణవర్ణంగా చేయి, అప్పుడు ఆమె కాళీగా అవుతుంది.

Verse 47

यदा रुद्रोपहसिता तपस्तप्स्यति सा महत् । समाप्तनियमा देवी यदा चोग्रा भविष्यति

రుద్రుని విషయమై పరిహాసం చేయబడినప్పుడు ప్రేరితమై ఆ మహాదేవి మహత్తర తపస్సు ఆరంభిస్తుంది—దేవి నియమవ్రతాలను పూర్తిచేసి ఉగ్ర సంకల్పంతో నిలిచినప్పుడు…

Verse 48

स्वयमेव यदा रूपं सुगौरं प्रतिपत्स्यते । विरहेण हरश्चास्या मत्वा शून्यं जगत्त्रयम्

ఆమె స్వయంగా అత్యంత గౌరవర్ణమైన, పరమ సుందర రూపాన్ని తిరిగి పొందినప్పుడు, ఆమె వియోగంతో హరుడు కూడా త్రిలోకాన్ని శూన్యమని భావిస్తాడు।

Verse 49

तस्यैव हिमशैलस्य कंदरे सिद्धसेविते । प्रतीक्षमाणस्तां देवीमुग्रं संतप्स्यते तपः

అదే హిమశైలంలోని సిద్ధులు సేవించే గుహలో దేవిని ఎదురుచూస్తూ అతడు ఉగ్ర తపస్సు ఆచరిస్తాడు।

Verse 50

तयोः सुतप्ततपसोर्भविता यो महान्सुतः । भविष्यति स दैत्यस्य तारकस्य निवारकः

ఆ ఇద్దరి తీవ్ర తపస్సు ఫలంగా ఒక మహానుభావుడు కుమారుడు జన్మిస్తాడు; అతడే దైత్యుడు తారకుని నిరోధించి సంహరించేవాడు అవుతాడు।

Verse 51

तपसो हि विना नास्ति सिद्धिः कुत्रापि शोभने । सर्वासां कर्मसिद्धीनां मूलं हि तप उच्यते

హే శుభాంగి! తపస్సు లేక ఎక్కడా సిద్ధి లేదు; సమస్త కర్మసిద్ధులకు మూలం తపస్సే అని చెప్పబడింది।

Verse 52

त्वयापि दानवो देवि देहनिर्गतया तदा । चंडमुंडपुरोगाश्च हंतव्या लोकदुर्जयाः

హే దేవీ, అప్పుడు నీవు కూడా దేహమునుండి ప్రాకట్యమై, చండముండుల నేతృత్వమున్న, లోకములకు దుర్జయులైన దానవులను సంహరించవలెను.

Verse 53

यस्माच्चंडं च मुंडं च त्वं देवि निहनिष्यसि । चामुंडेति ततो लोके ख्याता देवि भविष्यसि

హే దేవీ, నీవు చండుని మరియు ముండుని ఇద్దరినీ సంహరించునందున, లోకంలో నీవు ‘చాముండా’ అనే నామంతో ఖ్యాతి పొందుదువు.

Verse 54

ततस्त्वां वरदे देवी लोकः संपूजयिष्यति । भेदेर्बहुविधाकारैः सर्वगां कामसाधनीम्

తదనంతరం, వరదాయినీ దేవీ, లోకము నిన్ను సంపూర్ణంగా పూజించును—అనేక భేదరూపములతో—సర్వత్ర వ్యాపించి, కోరికలను సిద్ధిచేయునదిగా.

Verse 55

ओंकारवक्त्रां गायत्रीं त्वामर्चंति द्विजोत्तमाः । ऊर्जितां बलदां पापि राजानः सुमहाबलाः

ద్విజోత్తములు నిన్ను ఓంకారముఖి గాయత్రీగా అర్చింతురు; మహాబలవంతులైన రాజులు నిన్ను తేజస్వినిగా, బలదాయినిగా, పాపనాశినిగా పూజింతురు.

Verse 56

वैश्याश्च भूतिमित्येव शिवां शूद्रास्तथा शुभे । क्षांतिर्मुनीनामक्षोभ्या दया नियमिनामपि

వైశ్యులు నిన్ను ‘భూతి’ (సంపద) అని పూజింతురు, శూద్రులు ‘శివా’ అని, హే శుభే; నీవు మునుల అక్షోభ్య క్షమ, నియమపరుల దయ కూడా.

Verse 57

त्वं महोपाय सन्दोहा नीतिर्नयविसर्पिणाम् । परिस्थितिस्त्वमर्थानां त्वमहो प्राणिका मता

నీవు మహోపాయాల సమూహభాండారం, నయనీతిలో నిపుణులకు మార్గదర్శిని. వ్యవహారాల సరైన పరిష్కారం నీవే—ప్రాణులలో ప్రాణశక్తిగా నీవే గణింపబడుతున్నావు.

Verse 58

त्वं युक्तिः सर्वभूतानां त्वं गतिः सर्वदेहिनाम् । रतिस्त्वं रतिचित्तानां प्रीतिस्त्वं हृद्यदर्शिनाम्

నీవు సమస్త భూతాలకు యుక్తి, సమస్త దేహులకు గతి-శరణం. రతిచిత్తులకై నీవే రతి, హృద్యమైనదాన్ని దర్శించువారికి నీవే ప్రీతి.

Verse 59

त्वं कांतिः शुभरूपाणां त्वं शांति शुभकर्मिणाम् । त्वं भ्रांतिर्मूढचित्तानां त्वं फलं क्रतुयाजिनाम्

నీవు శుభరూపుల కాంతి, శుభకర్ముల శాంతి. మూఢచిత్తుల భ్రాంతి కూడా నీవే, క్రతుయాగం చేసేవారికి లభించే ఫలమూ నీవే.

Verse 60

जलधीनां महावेला त्वं च लीला विलासिनाम् । संभूतिस्त्वं पदार्थानां स्थितिस्त्वं लोकपालिनी

నీవు సముద్రాల మహావేళ (మహాతీరం), లీలావిలాసుల లీలా-ఆనందం. సమస్త పదార్థాల సంభూతి నీవే, వాటి స్థితి కూడా నీవే—హే లోకపాలిని.

Verse 61

त्वं कालरात्रिर्निःशेष भुवनावलिनाशिनी । प्रियकंठग्रहानन्ददायिनी त्वं विभावरी

నీవు కాలరాత్రి, సమస్త భువనావళిని లయపరచు శక్తి. ప్రియుని కంఠాలింగనంతో ఆనందమిచ్చేది నీవే—హే విభావరీ, ప్రకాశమయ రాత్రి.

Verse 62

प्रसीद प्रणतानस्मान्सौम्यदृष्ट्या विलोकय

ప్రసన్నురాలవు; నమస్కరించి ఉన్న మమ్మల్ని నీ సౌమ్యమైన, మంగళకర దృష్టితో వీక్షించు।

Verse 63

इति स्तुवंतो ये देवि पूजयिष्यंति त्वां शुभे । ते सर्वकामानाप्स्यंति नियता नात्र संशयः

ఓ దేవీ, ఓ శుభే! ఈ విధంగా స్తుతించి నిన్ను పూజించేవారు నిశ్చయంగా సమస్త కోరికల ఫలాలను పొందుతారు; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 64

इत्युक्ता तु निशादेवी तथेत्युक्त्वा कृताञ्जलिः । जगाम त्वरिता पूर्वं गृहं हिमगिरेर्महत्

ఇలా చెప్పబడిన నిశాదేవి ‘తథాస్తు’ అని చెప్పి అంజలి ఘటించి, వేగంగా ముందుగా హిమగిరి మహాగృహానికి వెళ్లింది।

Verse 65

तत्राऽसीनां महाहर्म्ये रत्नभित्तिसमाश्रये । ददर्श मेनामापांडुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्

అక్కడ ఆమె రత్నభిత్తులను ఆశ్రయించి మహాప్రాసాదంలో ఆసీనమైన మేనాను చూసింది—ఆమె పద్మముఖం పాండుర్యమైన కాంతితో ప్రకాశించింది।

Verse 66

किंचिच्छयाममुखोदग्रस्तनभागावनामिताम् । महौषधिगणबद्धमंत्रराजनिषेविताम्

ఆమె ముఖం కొద్దిగా శ్యామవర్ణంగా ఉండి, స్తనభారపు పూర్ణత వల్ల స్వల్పంగా వంగి ఉండింది; మహౌషధుల సమూహం ఆమెకు సేవచేసి, బలమైన మంత్రరాజాలు జపించబడుతున్నాయి।

Verse 67

ततः किंचित्प्रमिलिते मेनानेत्रांबुजद्वये । आविवेशमुखं रात्रिर्ब्रह्मणो वचनात्तदा

అనంతరం మేనాదేవి రెండు పద్మనేత్రాలు స్వల్పంగా మూసుకున్నప్పుడు, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞానుసారం ఆ సమయంలో రాత్రి ఆమె ముఖంలో ప్రవేశించింది।

Verse 68

जन्मदाया जगन्मातुः क्रमेण जठरांतरम् । अरंजयच्छविं देव्या गुहमातुर्विभावरी

జగన్మాతకు జన్మదాత్రి కావడానికి విభావరీ క్రమంగా గర్భాంతరంలో ప్రవేశించి, ఆ దేవి—గుహుని భవిష్యత్ మాత—యొక్క కాంతి, తేజస్సును మరింత పెంచింది।

Verse 69

ततो जगन्मं गलदा मेना हिमगिरेः प्रिया । ब्राह्मे मुहूर्ते सुभगे प्रासूयत शुभाननाम्

అనంతరం జగత్తుకు మంగళకారిణి, హిమగిరి ప్రియురాలైన మేనా దేవి శుభ బ్రాహ్మముహూర్తంలో సుందరముఖి అయిన కుమార్తెను ప్రసవించింది।

Verse 70

तस्यां तु जायमानायां जंतवः स्थाणुजंगमाः । अभवन्सुखिनः सर्वे सर्वलोकनिवासिनः

ఆమె జన్మించుచుండగా స్థావర-జంగమ సమస్త జీవులు సుఖించారు; నిజంగా అన్ని లోకాల నివాసులందరూ క్షేమంతో నిండిపోయారు।

Verse 71

अभवत्क्रूरसत्त्वानां चेतः शांतं च देहिनाम् । ज्योतिषामपि तेजस्त्वमभवत्सुतरां तदा

అప్పుడు క్రూరసత్వుల మనస్సులు కూడా శాంతించాయి, దేహధారులందరిలో ప్రశాంతత ఏర్పడింది; ఆ సమయంలో జ్యోతుల తేజస్సు మరింతగా విరాజిల్లింది।

Verse 72

वनाश्रिताश्चौषधयः स्वादवंति फलानि च । गंधवंति च माल्यानि विमलं च नभोऽभवत्

వనాశ్రిత ఔషధులు మరింత గుణవంతమయ్యాయి, ఫలాలు మరింత మధురమయ్యాయి. మాల్యాలు మరింత సుగంధభరితమయ్యాయి, ఆకాశం నిర్మలంగా నిష్కలంకంగా మారింది।

Verse 73

मारुतश्च सुखस्पर्शो दिशश्च सुमनोहराः । विस्मृता नि च शास्त्राणि प्रादुर्भावं प्रपेदिरे

గాలి స్పర్శ సుఖదాయకమైంది, దిక్కులు అత్యంత మనోహరంగా కనిపించాయి. మరచిపోయిన శాస్త్రాలు కూడా మళ్లీ ప్రాదుర్భవించి వెలుగులోకి వచ్చాయి।

Verse 74

प्रभावस्तीर्थमुख्यानां तदा पुण्यतमोऽभवत् । सत्ये धर्मे चाध्ययने यज्ञे दाने तपस्यपि

అప్పుడు ప్రధాన తీర్థాల ప్రభావం పరమ పుణ్యప్రదమైంది. సత్యం, ధర్మం, స్వాధ్యాయం, యజ్ఞం, దానం, తపస్సు—ఇవన్నింటిలోనూ పుణ్యవృద్ధి అత్యధికంగా జరిగింది।

Verse 75

सर्वेषामभवच्छ्रद्धा जन्मकाले गुहारणेः । अंतरिक्षेमराश्चापि प्रहर्षोत्फुल्ललोचनाः

గుహారణి (స్కందుడు) జన్మకాలంలో అందరిలోనూ శ్రద్ధ ఉద్భవించింది. అంతరిక్షంలోని దేవగణాలు కూడా హర్షంతో వికసించిన నేత్రాలతో ఆనందించారు।

Verse 76

हरिब्रह्ममहेंद्रार्कवायुवह्निपुरोगमाः । पुष्पवृष्टिं प्रमुमुचुस्तस्मिन्मेनागृहे शुभे

హరి, బ్రహ్మ, మహేంద్ర, సూర్య, వాయు, అగ్ని ముందుండగా దేవగణాలు మేనాదేవి యొక్క ఆ శుభగృహంపై పుష్పవృష్టిని కురిపించారు।

Verse 77

मेरुप्रभृतयश्चापि मूर्तिमंतो महानगाः । तस्मिन्महोत्सवे प्राप्ता वीरकांस्योपशोभिताः

మేరు మొదలైన మహా పర్వతాలు కూడా మూర్తిమంతులైనట్లుగా ఆ మహోత్సవానికి వచ్చి, వీరుల కాంస్యకాంతి అలంకారాలతో విరాజిల్లాయి।

Verse 78

सागराः सरितश्चैव समाजग्मुश्च सर्वशः

అన్ని దిక్కుల నుంచీ సముద్రాలు మరియు నదులు కూడా అక్కడ సమవేశమయ్యాయి।

Verse 79

हिमशैलोऽभवल्लोके तदा सर्वैश्चराचरैः । सेव्यश्चाप्यभिगम्यश्च पूजनीयश्च भारत

ఓ భారతా! ఆ సమయంలో లోకంలో హిమశైలం సమస్త చరాచర జీవులకు సేవ్యమై, సమీపించదగినదై, పూజనీయమై నిలిచింది।

Verse 80

अनुभूयोत्सवं ते च जग्मुः स्वानालयांस्तदा

ఆ పవిత్రోత్సవాన్ని అనుభవించిన తరువాత వారు తమ తమ నివాసస్థానాలకు వెళ్లిపోయారు।