Adhyaya 46

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कृप्णद्वैपायनः स्कंद शंभुभक्तिपरो यदि । यदि क्षेत्ररहस्यज्ञः क्षेत्रसंन्यासकृद्यदि

అగస్త్యుడు పలికెను—ఓ స్కందా! కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) శంభుభక్తిలో పరుడై ఉంటే, క్షేత్రరహస్యాన్ని తెలిసినవాడై ఉంటే, క్షేత్రసంబంధ సన్న్యాసాన్ని స్థాపించేవాడై ఉంటే—

Verse 2

तथा दृष्टप्रभावश्चेत्तथा चेज्ज्ञानिनां वरः । पुरीं वाराणसीं श्रेष्ठां कथं किल शपिष्यति

మరియు ఆయన ప్రభావం ప్రత్యక్షంగా దర్శించబడినదైతే, ఆయన నిజంగా జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైతే—అయితే శ్రేష్ఠ నగరమైన వారాణసీని ఆయన ఎలా శపించగలడు?

Verse 3

स्कंद उवाच । सत्यमेतत्त्वया पृच्छि कथयामि मुने शृणु । तस्य व्यासस्य चरितं भविष्यं त्वयि पृच्छति

స్కందుడు పలికెను—నీవు అడిగినది సత్యమూ యుక్తమూ. ఓ మునీ, విను—నేను వివరిస్తాను; నీ ప్రశ్నానుసారంగా వ్యాసుని చరిత్రను చెప్పుదును।

Verse 4

यदारभ्य मुनेस्तस्य नंदी स्तंभितवान्भुजम् । तदारभ्य महेशानं संस्तौति परमादृतः

నంది ఆ ముని భుజాన్ని స్థంభింపజేసిన నాటి నుంచే, అతడు పరమాదరంతో మహేశానుని నిరంతరం స్తుతించుచున్నాడు।

Verse 5

काश्यां तीर्थान्यनेकानि काश्यां लिगान्यनेकशः । तथापि सेव्यो विश्वेशः स्नातव्या मणिकर्णिका

కాశీలో అనేక తీర్థాలు ఉన్నాయి, కాశీలో అనేక లింగాలు కూడా ఉన్నాయి; అయినా విశ్వేశ్వరుని సేవించి ఆరాధించాలి, మణికర్ణికలో స్నానం చేయాలి।

Verse 6

लिंगेष्वेको हि विश्वेशस्तीर्थेषु मणिकर्णिका । इति संव्याहरन्व्यासस्तद्द्वयं बहु मन्यते

‘లింగాలలో విశ్వేశుడు ఒక్కడే, తీర్థాలలో మణికర్ణిక’—ఇలా పలుకుతూ వ్యాసుడు ఆ రెండింటిని అత్యంత గౌరవిస్తాడు।

Verse 7

त्यक्त्वा स बहु वाग्जालं प्रातः स्नात्वा दिनेदिने । निर्वाणमंडपे वक्ति महिमानं महेशितुः

అతడు అధిక వాదవివాదాల జాలాన్ని విడిచి, ప్రతిదినం ప్రాతఃస్నానం చేసి; నిర్వాణమండపంలో మహేశ్వరుని మహిమను ప్రకటించుచున్నాడు।

Verse 8

शिष्याणां पुरतो नित्यं क्षेत्रस्य महिमा महान् । व्याख्यायते मुदा तेन व्यासेन परमर्षिणा

శిష్యుల సమక్షంలో ప్రతిదినం, పరమర్షి వ్యాసుడు ఆనందంతో క్షేత్ర మహిమను మహత్తుగా వివరిస్తాడు।

Verse 9

अत्र यत्क्रियते क्षेत्रे शुभं वाऽशुभमेव वा । संवर्तेपि न तस्यांतस्तस्माच्छ्रेयः समाचरेत्

ఈ కాశీక్షేత్రంలో ఏ కార్యం చేసినా—శుభమైన్నా అశుభమైన్నా—దాని ఫలం ప్రళయకాలంలో కూడా అంతమవదు. కాబట్టి ఇక్కడ శ్రేయస్కరమైన ధర్మకర్మను శ్రద్ధగా ఆచరించాలి।

Verse 10

क्षेत्रसिद्धिं समीहंते ये चात्र कृतिनो जनाः । यावज्जीवं न तैस्त्याज्या सुधीभिर्मणिकर्णिका

ఈ క్షేత్రసిద్ధిని కోరే కృతార్థులైన జనులు, ఆ సుధీులు జీవితం ఉన్నంతవరకు మణికర్ణికను విడిచిపెట్టకూడదు।

Verse 11

चक्रपुष्करिणी तीर्थे स्नातव्यं प्रतिवासरम् । पुष्पैः पत्रैः फलैस्तोयैरर्च्यो विश्वेश्वरः सदा

చక్రపుష్కరిణీ తీర్థంలో ప్రతిరోజు స్నానం చేయాలి; పుష్పాలు, పత్రాలు, ఫలాలు, జలంతో విశ్వేశ్వరుని నిత్యం అర్చించాలి।

Verse 12

स्ववर्णाश्रमधर्मश्च त्यक्तव्यो न मनागपि । प्रत्यहं क्षेत्रमहिमा श्रोतव्यः श्रद्धया सकृत्

స్వవర్ణాశ్రమధర్మాన్ని కించిత్తు కూడా విడిచిపెట్టకూడదు; ప్రతిరోజు శ్రద్ధతో కనీసం ఒక్కసారి క్షేత్రమహిమను శ్రవణం చేయాలి।

Verse 13

यथाशक्ति च देयानि दानान्यत्र सुगुप्तवत् । अन्नान्यपि च देयानि विघ्नान्परिजिहीर्षुणा

ఇక్కడ యథాశక్తి దానాలు ఇవ్వాలి, గుప్తంగా ప్రదర్శన లేకుండా; మరియు విఘ్నాలను తొలగించదలచినవాడు అన్నదానమును కూడా తప్పక ఇవ్వాలి।

Verse 14

परोपकरणं चात्र कर्तव्यं सुधिया सदा । पर्वस्वपि विशेषेण स्नानदानादिकाः क्रियाः

ఇక్కడ సదా సుబుద్ధితో పరోపకారం చేయవలెను. ప్రత్యేకంగా పర్వదినములలో స్నానము, దానము మొదలైన కర్మలను ఆచరించవలెను.

Verse 15

सरस्वती सरिद्रूपा ह्यतः शास्त्रनिकेतनम् । आनंदकाननं सर्वं धर्मशास्त्रकृतालयम्

అందుచేత ఇక్కడ సరస్వతి నదిరూపంగా విరాజిల్లుచున్నది; ఇది శాస్త్రవిద్యా-నికేతనం. సమస్త ఆనందకాననం ధర్మశాస్త్రములచే నిర్మిత ఆలయం.

Verse 16

अत्र मर्म न वक्तव्यं सुधियां कस्यचित्क्वचित् । परदार परद्रव्य परापकरणं त्यजेत्

ఇక్కడ జ్ఞాని ఎవరి రహస్యమును ఎక్కడా చెప్పకూడదు. పరస్త్రీ, పరధనం, పరులకు హాని చేయుట—ఇవన్నీ త్యజించవలెను.

Verse 17

परापवादो नो वाच्यः परेर्ष्यां न च कारयेत् । असत्यं नैव वक्तव्यं प्राणैः कंठगतैरपि

ఇతరులపై అపవాదు పలకకూడదు; ఇతరులపై ఈర్ష్యను కలిగించకూడదు. ప్రాణము గొంతుకు వచ్చినా అసత్యము పలకరాదు.

Verse 18

अत्रत्य जंतुरक्षार्थमसत्यमपि भाषयेत् । येनकेनप्रकारेण शुभेनाप्यशुभेन वा

ఇక్కడ జీవరక్షణార్థం అవసరమైతే అసత్యమును కూడా పలుకవచ్చు—ఏ విధమైనా, శుభమైనా అశుభమైనా, రక్షణ సిద్ధిస్తే.

Verse 19

अत्रत्यः प्राणिमात्रोपि रक्षणीयः प्रयत्नतः । एकस्मिन्रक्षिते जंतावत्र काश्यां प्रयत्नतः । त्रैलोक्यरक्षणात्पुण्यं यत्स्यात्तत्स्यान्न संशयः

ఇక్కడ కాశీలో అతి చిన్న ప్రాణి అయినా సమస్త ప్రయత్నంతో రక్షించవలెను. కాశీలో నిజమైన యత్నంతో ఒక్క జీవిని కాపాడిన పుణ్యం, త్రిలోక రక్షణవల్ల కలిగే పుణ్యంతో సమానం—సందేహం లేదు।

Verse 20

ये वसंति सदा काश्यां क्षेत्रसंन्यासकारिणः । त एव रुद्रा मंतव्या जीवन्मुक्ता न संशयः

ఎవరు సదా కాశీలో నివసిస్తూ క్షేత్ర-సంన్యాసాన్ని ఆచరిస్తారో, వారు రుద్రులే అని భావించవలెను. వారు జీవన్ముక్తులు—సందేహం లేదు।

Verse 21

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्ते संतोष्याः प्रयत्नतः । तेषु वै परितुष्टेषु तुष्येद्विश्वेश्वरः स्वयम्

వారు పూజ్యులు, వారు నమస్కారార్హులు, వారిని యత్నపూర్వకంగా సంతోషపెట్టాలి. వారు పరితుష్టులైతే స్వయంగా విశ్వేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడు।

Verse 22

काश्यां वसंति ये मर्त्या दूरस्थैरपि सन्नरैः । योगक्षेमो विधातव्यस्तेषां विश्वेशितुर्मुदे

కాశీలో నివసించే ఆ మానవుల యోగక్షేమాన్ని దూరంలో ఉన్న సజ్జనులైనా సమకూర్చాలి, విశ్వేశ్వరుడు ఆనందించునట్లు।

Verse 23

प्रसरस्त्विंद्रियाणां च निवार्योत्र निवासिभिः । मनसोपि हि चांचल्यमिह वार्यं प्रयत्नतः

ఇక్కడ (కాశీలో) నివసించువారు ఇంద్రియాల బాహ్యప్రసరణను నియంత్రించాలి. నిజంగా, మనస్సు చంచలతను కూడా ఇక్కడ యత్నపూర్వకంగా ఆపాలి।

Verse 24

मरणं नाभिकांक्षेद्धि कांक्ष्यो मोक्षोऽपिनो पुनः । शरीरशोषणोपायः कर्तव्यः सुधिया नहि

మరణాన్ని కోరకూడదు; అలాగే లోభంతో మోక్షాన్నికూడా ఆశించకూడదు. శరీరాన్ని క్షీణింపజేసే లేదా బాధించే ఉపాయాలను బుద్ధిమంతుడు చేయరాదు।

Verse 25

आत्मरक्षात्र कर्तव्या महाश्रेयोभिवृद्धये । अत्रात्म त्यजनोपायं मनसापि न चिंतयेत्

ఇక్కడ (కాశీలో) మహాశ్రేయస్సు వృద్ధి కోసం స్వరక్షణ చేయాలి. ఇక్కడ దేహత్యాగం (ఆత్మహత్య) చేసే ఉపాయాన్ని మనసులోనైనా ఆలోచించకూడదు।

Verse 26

गर्वः परोत्र विद्यानां धनगर्वोत्र वै महान् । मुक्तिगर्वेण नो भिक्षां प्रयच्छंत्यत्र वासिनः

ఇక్కడ విద్యాగర్వం గొప్ప అడ్డంకి; ఇక్కడ ధనగర్వం కూడా మహత్తరమే. అలాగే ‘ముక్తి’ గర్వంతో ఇక్కడి వాసులు భిక్షను ఇవ్వరు।

Verse 27

एकस्मिन्नपि यच्चाह्नि काश्यां श्रेयोभिलभ्यते । न तु वर्षशतेनापि तदन्यत्राप्यते क्वचित्

కాశీలో ఒక్క రోజులో లభించే పరమ శ్రేయస్సు, ఇతరత్ర ఎక్కడైనా వంద సంవత్సరాలైనా లభించదు।

Verse 28

अन्यत्र योगाभ्यसनाद्यावज्जन्म यदर्ज्यते । वाराणस्यां तदेकेन प्राणायामेन लभ्यते

ఇతరత్ర జన్మాంతం యోగాభ్యాసంతో సంపాదించేది, వారాణసీలో ఒక్క ప్రాణాయామంతోనే లభిస్తుంది।

Verse 29

सर्वतीर्थावगाहाच्च यावज्जन्म यदर्ज्यते । तदानंदवने प्राप्यं मणिकर्ण्येकमज्जनात्

అన్ని తీర్థాలలో జన్మాంతం స్నానముచే పొందే పుణ్యము, అదే ఆనందవనము (కాశీ)లో మణికర్ణికలో ఒక్కసారి మునిగినంత మాత్రాన లభించును.

Verse 30

सर्वलिंगार्चनात्पुण्यं यावज्जन्म यदर्ज्यते । सकृद्विश्वेशमभ्यर्च्य श्रद्धया तदवाप्यते

అన్ని లింగముల ఆరాధనచే జన్మాంతం పొందే పుణ్యము, శ్రద్ధతో ఒక్కసారి విశ్వేశ్వరుని అర్చించినచో అదే పుణ్యము లభించును.

Verse 31

गृहिण्युवाच । भगवन्भिक्षुकास्तावदद्य दृष्टा न कुत्रचित् । असत्कृत्यातिथिं नाथो न मे भोक्ष्यति कर्हिचित्

గృహిణి పలికెను— భగవన్, నేడు ఎక్కడా భిక్షుకులు కనబడలేదు. అతిథిని సత్కరించకపోతే నా నాథుడు ఎప్పటికీ నా అన్నం భుజించడు.

Verse 32

गवां कोटि प्रदानेन सम्यग्दत्तेन यत्फलम । तत्फलं सम्यगाप्येत विश्वेश्वर विलोकनात्

కోటిగోవులను సమ్యక్గా దానమిచ్చిన ఫలము ఏదో, అదే ఫలము విశ్వేశ్వరుని దర్శనమాత్రముచే సంపూర్ణంగా లభించును.

Verse 33

यत्षोडशमहादानैः पुण्यं प्रोक्तं महर्षिभिः । तत्पुण्यं जायते पुंसां विश्वेशे पुष्पदानतः

మహర్షులు షోడశ మహాదానములచే కలుగు పుణ్యమని చెప్పినదే, విశ్వేశ్వరునికి పుష్పదానము చేయుటవలన మనుష్యులకు కలుగును.

Verse 34

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्यत्फलं प्राप्यतेखिलैः । पंचामृतानां स्नपनाद्विश्वेशे तदवाप्यते

అశ్వమేధాది సమస్త యజ్ఞాలవలన లభించే ఫలము, విశ్వేశ్వరునికి పంచామృతస్నానము చేయుటవలననే పొందబడును।

Verse 35

विशेषपूजा कर्तव्या सुमहोत्सवपूर्वकम । कार्यास्तथाधिका यात्राः समर्च्याः क्षेत्रदेवताः

మహోత్సవమునకు ముందుగా విశేషపూజ చేయవలెను; అలాగే అధిక యాత్రలు నిర్వహించి, క్షేత్రదేవతలను యథావిధిగా సమర్చించవలెను।

Verse 36

मन्ये धर्ममयी मूर्तिः कापि त्वं शुचिमानसा । त्वद्दर्शनात्परां प्रीतिं संप्राप्तानींद्रियाणि मे

శుచిమనస్సుతో నీవు ధర్మమయమైన ఏదో మూర్తివని నేను భావిస్తున్నాను; నీ దర్శనముతో నా ఇంద్రియములు పరమ ప్రీతిని పొందినవి।

Verse 37

महापूजोपकरणं योर्पयेद्विश्वभर्तरि । न तं संपत्तिसंभारा विमुंचंतीह कुत्रचित्

విశ్వాన్ని పోషించే ప్రభువుకు మహాపూజా సామగ్రిని అర్పించువాడిని, ఈ లోకమందెక్కడా సంపదాసమృద్ధి విడిచిపెట్టదు।

Verse 38

सर्वर्तुकुसुमाढ्यां च यः कुर्यात्पुष्पवाटिकाम् । तदंगणे कल्पवृक्षाश्छायां कुर्वंति शीतलाम्

యెవడు ప్రతి ఋతువులో పుష్పాలతో సమృద్ధమైన పుష్పవాటికను ఏర్పరచునో, అతని ఆవరణలో కల్పవృక్షములు శీతల ఛాయను ప్రసాదించును।

Verse 39

यः क्षीरस्नपनार्थं वै विश्वेशे धेनुमर्पयेत् । क्षीरार्णवतटे तस्य निवसेयुः पितामहाः

ఎవడు క్షీరాభిషేకార్థం శ్రీ విశ్వేశ్వరునికి ఆవును అర్పించునో, అతని పితృదేవతలు క్షీరసాగర తీరమున నివసింతురు।

Verse 40

विश्वेशराजसदने यः सुधां चित्रमेव वा । कारयेत्तस्य भवनं कैलासचित्रितं भवेत्

ఎవడు విశ్వేశ్వరుని రాజసదనములో (మందిర ప్రాంగణములో) సున్నపు పూత గాని చిత్రకళ గాని చేయించునో, అతని గృహం కైలాసమువలె అలంకృతమగును।

Verse 41

ब्राह्मणान्यतिनो वापि तथैव शिवयोगिनः । भोजयेद्योत्र वै काश्यामेकैक गणना क्रमात्

ఎవడు కాశీలో బ్రాహ్మణులను, యతులను, అలాగే శివయోగులను క్రమంగా ఒక్కొక్కరిని లెక్కించి గౌరవంతో భోజనం పెట్టునో, అతడు మహాపుణ్యము పొందును।

Verse 42

कोटिभोज्यफलं तस्य श्रद्धया नात्र संशयः । तपस्त्वत्र प्रकर्तव्यं दानमत्र प्रदापयेत्

శ్రద్ధతో అతడు కోట్ల మందికి భోజనం పెట్టిన ఫలమును నిశ్చయంగా పొందును—ఇందులో సందేహము లేదు; కనుక ఇక్కడ తపస్సు చేయవలెను, ఇక్కడే దానము ఇవ్వవలెను।

Verse 43

विश्वेशस्तोषणीयोत्र स्नानहोमजपादिभिः । अन्यत्र कोटिजप्येन यत्फलं प्राप्यते नरैः । अष्टोत्तरशतं जप्त्वा तदत्र समवाप्यते

ఇక్కడ కాశీలో స్నానము, హోమము, జపము మొదలైనవాటితో విశ్వేశ్వరుని ప్రసన్నం చేయవలెను; ఇతరత్ర కోటి జపముతో లభించే ఫలము, ఇక్కడ కేవలం అష్టోత్తరశత (108) జపముతోనే లభించును।

Verse 44

कोटिहोमेन यत्प्रोक्तं फलमन्यत्र सूरिभिः । अष्टोत्तराहुतिशतात्तदत्रानंदकानने

ఇతరత్ర సూరులు కోటి హోమముల ఫలమని చెప్పినదే, ఇక్కడ ఆనందకాననములో కేవలం నూట ఎనిమిది ఆహుతులతోనే లభించును।

Verse 45

यो जपेद्रुद्रसूक्तानि काश्यां विश्वेशसन्निधौ । पारायणेन वेदानां सर्वेषां फलमाप्यते

కాశీలో విశ్వేశ్వర సన్నిధానంలో రుద్రసూక్తములను జపించువాడు, సమస్త వేదముల సంపూర్ణ పారాయణఫలమును పొందును।

Verse 46

तस्य पुण्यं न जानामि चिंतिते चाक्षरे परे । काश्यां नित्यं प्रवस्तव्यं सेव्योत्तरवहा सदा

పరమ అక్షరాన్ని చింతించువాని పుణ్యాన్ని నేను కొలవలేను। కాశీలో నిత్యం నివసించవలెను; ఉత్తరవాహినీ (గంగ)ను సదా సేవించవలెను।

Verse 47

आपद्यपि हि घोरायां काशी त्याज्या न कुत्रचित् । यतः सर्वापदांहर्ता त्राता विश्वपतिः प्रभुः

ఘోరమైన ఆపద వచ్చినా కాశీని ఎక్కడా విడువకూడదు; ఎందుకంటే విశ్వపతి ప్రభువు సమస్త ఆపదలను హరించువాడు, నిజమైన త్రాత.

Verse 48

अवंध्यं दिवसं कुर्यात्स्नानदानजपादिभिः । यतः काश्यां कृतं कर्म महत्त्वाय प्रकल्पते

స్నానము, దానము, జపము మొదలైనవాటితో దినమును సఫలముగా చేయవలెను; ఎందుకంటే కాశీలో చేసిన కర్మ మహత్త్వానికి కారణమగును।

Verse 49

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । तथेंद्रियविकाराश्च न बाधंतेत्र कर्हिचित्

కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణాది వ్రతాలను యత్నపూర్వకంగా ఆచరించాలి. అప్పుడు ఇంద్రియవికారాలు, చంచలతలు ఇక్కడ ఎప్పుడూ అడ్డంకి కావు.

Verse 50

यदींद्रियाणि कुर्वंति विक्रियामिह देहिनाम् । तदात्रवाससं सिद्धिर्विघ्नेभ्यो नैव लभ्यते

ఇక్కడ దేహధారుల ఇంద్రియాలు వికారం కలిగిస్తే, అభిప్రేత సాధనాసిద్ధి లభించదు; ఎందుకంటే అది విఘ్నాలతో కప్పబడుతుంది.

Verse 51

अगस्त्य उवाच । कृच्छ्र चांद्रायणादीनि व्यासो वक्ष्यति यानि वै । तेषां स्वरूपमाख्याहि स्कंदेंद्रिय विशुद्धये

అగస్త్యుడు అన్నాడు—కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణాది వాటిని వ్యాసుడు కూడా వివరిస్తాడు; ఓ స్కందా! ఇంద్రియశుద్ధి కోసం వాటి నిజ స్వరూపాన్ని నాకు చెప్పుము.

Verse 52

स्कंद उवाच । कथयामि महाबुद्धे कृच्छ्रादीनि तवाग्रतः । यानि कृत्वात्र मनुजो देहशुद्धिं लभेत्पराम्

స్కందుడు అన్నాడు—ఓ మహాబుద్ధిమంతుడా! నీ ముందర కృచ్ఛ్రాది వ్రతాలను వివరిస్తాను; వాటిని ఆచరించిన మనిషి ఇక్కడ పరమ దేహశుద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 53

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन चैकेन पादकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

రోజుకు ఒక్కసారి భోజనం చేయడం, రాత్రివేళ మాత్రమే భోజనం చేయడం, అడగకుండా లభించిన అన్నంతో జీవించడం, అలాగే ఒక రోజు ఉపవాసం—ఇదే ‘పాద-కృచ్ఛ్ర’ వ్రతమని ప్రకటించబడింది.

Verse 54

वटोदुंबरराजीव बिल्वपत्रकुशोदकम् । प्रत्येकं प्रत्यहं पीतं पर्णकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

వట, ఉదుంబర, పద్మ, బిల్వపత్ర, కుశములతో సంస్కరించిన జలాన్ని ఒక్కొక్కటిగా, ప్రతిరోజు క్రమంగా పానము చేయుట—ఇదే ‘పర్ణకృచ్ఛ్ర’ వ్రతమని ప్రకటించబడింది.

Verse 55

पिण्याकघृततक्रांबु सक्तूनां प्रतिवासरम् । एकैकमुपवासश्च कृच्छ्रः सौम्यः प्रकीर्तितः

ప్రతిరోజు క్రమంగా పిణ్యాకము, నెయ్యి, మజ్జిగ, నీరు, సత్తు (వేయించిన యవపిండి) — వీటిలో ఒక్కొక్కటిని తీసుకొని, విధిపూర్వక ఉపవాసంతో ఉండుట ‘సౌమ్య కృచ్ఛ్ర’మని కీర్తించబడింది.

Verse 56

हविषा प्रातरश्नीत हविषा सायमेव च । हविषा याचितं त्रींस्तु सोपवासस्त्रयहं वसेत्

ప్రాతఃకాలంలో హవిష్యాన్నం భుజించి, సాయంకాలంలో కూడా హవిష్యాన్నమే భుజించాలి; మూడు రోజులు భిక్షగా లభించిన హవిష్యాన్నమే తీసుకొని, తరువాత ఉపవాసంతో మూడు రోజులు నివసించాలి.

Verse 57

एकैकग्रासमश्नीयादहानि त्रीणि पूर्ववत् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यमतिकृच्छ्रं चरन्द्विजः

మునుపటి నియమం ప్రకారం మూడు రోజులు ప్రతిరోజు ఒక్కొక్క ముద్ద మాత్రమే భుజించాలి; చివరలో మూడు రోజులు ఉపవాసం చేయాలి—ఇదే ద్విజుని ‘అతికృచ్ఛ్ర’ ఆచారమని చెప్పబడింది.

Verse 58

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिः । द्वादशाहोपवासेन पराकः परिकीर्तितः

‘కృచ్ఛ్రాతికృచ్ఛ్ర’ను ఇరవై ఒక రోజులు పాలు మాత్రమే తీసుకుంటూ ఆచరించాలి; పన్నెండు రోజుల ఉపవాసంతో ‘పరాక’మని ప్రకటించబడింది.

Verse 59

त्र्यहं प्रातस्त्रयहं सायं त्र्यहमद्यादयाचितम् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यं प्राजापत्यं चरन्द्विजः

ద్విజుడు ప్రాజాపత్య వ్రతాన్ని ఇలా ఆచరించాలి—మూడు రోజులు ఉదయమే భోజనం, మూడు రోజులు సాయంకాలమే; మూడు రోజులు అడగకుండా దొరికిన దానినే స్వీకరించాలి; చివరి మూడు రోజులు ఉపవాసం చేయాలి।

Verse 60

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधिसर्पिः कुशोदकम् । एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रः सांतपनः स्मृतः

గోమూత్రం, గోమయం, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, కుశజలం—ఇవన్నీ సేవించి ఒక రాత్రి ఉపవాసంతో కూడిన ప్రాయశ్చిత్తం ‘సాంతపన కృచ్ఛ్ర’ అని చెప్పబడింది।

Verse 61

पृथक्सांतपनद्रव्यैः षडहः सोपवासकः । सप्ताहेन तु कृच्छ्रोयं महासांतपनः स्मृतः

సాంతపన ద్రవ్యాలను విడివిడిగా ఆరు రోజులు ఉపవాసంతో సేవిస్తే, ఈ కృచ్ఛ్రం ఒక వారంలో పూర్తయినప్పుడు ‘మహాసాంతపన’ అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 62

तप्तकृच्छ्रं चरन्विप्रो जलक्षीरघृतानिलान् । एतांस्त्र्यहं पिबेदुष्णान्सकृत्स्नायी समाहितः

తప్త-కృచ్ఛ్రాన్ని ఆచరిస్తూ బ్రాహ్మణుడు మూడు మూడు రోజులు వేడి నీరు, వేడి పాలు, వేడి నెయ్యి త్రాగాలి; తరువాత మూడు రోజులు వాయుభక్షణమే చేయాలి. రోజుకు ఒక్కసారి స్నానం చేసి సమాహితుడై ఉండాలి।

Verse 63

त्र्यहमुष्णाः पिबेदापस्त्र्यहमुष्णं पयः पिबेत् । त्र्यहमुष्णघृतं प्राश्य वायुभक्षो दिनत्रयम्

మూడు రోజులు వేడి నీరు త్రాగాలి, మూడు రోజులు వేడి పాలు త్రాగాలి; మూడు రోజులు వేడి నెయ్యి తీసుకొని, మూడు రోజులు కేవలం వాయుభక్షణంగా ఉండాలి।

Verse 64

पलमेकं पयः पीत्वा सर्पिषश्च पलद्वयम् । पलमेकं तु तोयस्य तप्तकृच्छ्र उदाहृतः

ఒక పల పాలు త్రాగి, రెండు పల నెయ్యి మరియు ఒక పల నీరు తీసుకోవడం—ఇదే ‘తప్తకృచ్ఛ్ర’మని చెప్పబడింది।

Verse 65

गोमूत्रेण समायुक्तं यावकं यः प्रयोजयेत् । कृच्छ्रमेकाह्न्किं प्रोक्तं शरीरस्य विशोधनम्

గోమూత్రంతో కలిపిన యావకము (యవగంజి) ఎవడు సేవిస్తాడో—అది ఒకదిన కృచ్ఛ్రమని, శరీర శుద్ధికరమని చెప్పబడింది।

Verse 66

हस्तावुत्तानतः कृत्वा दिवसं मारुताशनः । रात्रौ जले स्थितो व्युष्टः प्राजापत्येन तत्समम्

చేతులను చాపి ఉంచి, పగలంతా వాయువే ఆహారంగా ఉండి, రాత్రి నీటిలో నిలిచి ఉదయం వరకు జాగరించడం—ఇది ప్రాజాపత్య ప్రాయశ్చిత్తానికి సమమని చెప్పబడింది।

Verse 67

एकैकं ह्रासयेद्ग्रासं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत् । उपस्पृशं स्त्रिषवणमेतच्चांद्रायणं स्मृतम्

కృష్ణపక్షంలో ప్రతిరోజు ఒక్కొక్క ముద్ద తగ్గించి, శుక్లపక్షంలో ప్రతిరోజు ఒక్కొక్క ముద్ద పెంచాలి; మూడు సంధ్యల్లో ఆచమనం చేయాలి—ఇదే ‘చాంద్రాయణ’ వ్రతమని స్మృతిలో చెప్పబడింది।

Verse 68

एकैकं वर्धयेद्ग्रासं शुक्ले कृष्णे च ह्रासयेत् । भुंजीत दर्शे नो किंचिदेष चांद्रायणो विधिः

శుక్లపక్షంలో ప్రతిరోజు ఒక్కొక్క ముద్ద పెంచి, కృష్ణపక్షంలో ప్రతిరోజు ఒక్కొక్క ముద్ద తగ్గించాలి; అమావాస్య రోజున ఏమీ భుజించకూడదు—ఇదే చాంద్రాయణ విధి.

Verse 69

चतुरः प्रातरश्नीयात्पिंडान्विप्रः समाहितः । चतुरोस्तमिते सूर्ये शिशुचांद्रायणं स्मृतम्

సమాహితుడైన బ్రాహ్మణుడు ఉదయాన నాలుగు గ్రాసాలు, సూర్యాస్తమయాన నాలుగు గ్రాసాలు భుజించాలి. ఈ నియమం ‘శిశు-చాంద్రాయణం’గా స్మరించబడుతుంది.

Verse 70

अष्टावष्टौ समश्नीयात्पिंडान्मध्यंदिने स्थिते । नियतात्मा हविष्यस्य यतिचांद्रायणं स्मृतम्

మధ్యాహ్నం వచ్చినప్పుడు నియతాత్ముడైనవాడు హవిష్యాహారాన్ని ఎనిమిది మరియు ఎనిమిది గ్రాసాలుగా భుజించాలి. ఇది ‘యతి-చాంద్రాయణం’గా స్మృతం.

Verse 71

यथाकथंचित्पिंडानां तिस्रोशीतीः समाहितः । मासेनाश्नन्हविष्यस्य चंद्रस्यैति सलोकताम्

ఎలాగైనా సమాహితుడై త్ర్యశీతి (ఎనభైమూడు) గ్రాసాల ప్రమాణాన్ని పాటించి, ఒక నెల పాటు హవిష్యాహారం భుజిస్తే, అతడు చంద్రలోక నివాసాన్ని పొందుతాడు.

Verse 72

अद्भिर्गात्राणि शुध्यंति मनः सत्येन शुद्ध्यति । विद्या तपोभ्यां भूतात्मा बुद्धिर्ज्ञानेन शुद्ध्यति

నీటితో శరీరం శుద్ధి అవుతుంది; సత్యంతో మనస్సు శుద్ధి అవుతుంది. విద్యా-తపస్సులతో జీవాత్మ శుద్ధి అవుతుంది; జ్ఞానంతో బుద్ధి శుద్ధి అవుతుంది.

Verse 73

तच्च ज्ञानं भवेत्पुंसां सम्यक्काशीनिषेवणात् । काशीनिषेवणेन स्याद्विश्वेशकरुणोदयः

ఆ సత్యజ్ఞానం మనుష్యులకు కాశీని సమ్యక్‌గా సేవించడం—భక్తితో నివసించడం—వల్ల కలుగుతుంది. కాశీ సేవచేత విశ్వేశ్వరుని కరుణోదయం జరుగుతుంది.

Verse 74

ततो महोदयावाप्तिः कर्मनिर्मूलनक्षमा । अतः काश्यां प्रयत्नेन स्नान दान तपो जपः

దానివలన మహోన్నత ఆధ్యాత్మిక సంపద లభిస్తుంది; అది కర్మమూలాన్ని నిర్మూలించగలదు. కనుక కాశీలో శ్రద్ధతో స్నానం, దానం, తపస్సు, జపం చేయవలెను।

Verse 75

व्रतं पुराणश्रवणं स्मृत्युक्ताध्व निषेवणम् । प्रतिक्षणे प्रतिदिनं विश्वेश पदचिंतनम्

వ్రతాచరణ, పురాణశ్రవణం, స్మృతుల్లో చెప్పిన మార్గానుసరణం, మరియు ప్రతి క్షణం—ప్రతి దినం—విశ్వేశ్వరుని పాదచింతనం; ఇదే (కాశీలో) జీవనరీతి।

Verse 76

लिंगार्चनं त्रिकालं च लिंगस्यापि प्रतिष्ठितिः । साधुभिः सह संलापो जल्पः शिवशिवेति च

త్రికాల లింగార్చన, లింగప్రతిష్ఠ కూడా, సాధువులతో సత్సంభాషణ, మరియు పునఃపునః ‘శివ, శివ’ అని ఉచ్చారణ—(ఇవి కాశీలో) ప్రశంసిత ఆచారాలు।

Verse 77

अतिथेश्चापि सत्कारो मैत्रीतीर्थनिवासिभिः । आस्तिक्यबुद्धिर्विनयो मानामान समानधीः

అతిథి సత్కారం, తీర్థనివాసులతో మైత్రీ, ఆస్తిక బుద్ధి, వినయం, మరియు మానాపమానాలలో సమదృష్టి—(ఇవి కాశీలో) ప్రశంసిత గుణాలు।

Verse 78

अकामिता त्वनौद्धत्यमरागित्वमहिंसनम् । अप्रतिग्रहवृत्तिश्च मतिश्चानुग्रहात्मिका

నిష్కామత, అనౌద్ధత్యం (అహంకారరాహిత్యం), వైరాగ్యం, అహింస, అనుచిత ప్రతిగ్రహం స్వీకరించని జీవనవృత్తి, మరియు అనుగ్రహభావంతో కూడిన కరుణామయ బుద్ధి—(ఇవి కాశీసేవకునికి) ప్రశంసిత లక్షణాలు।

Verse 79

अदंभितात्वमात्सर्यमप्रार्थितधनागमः । अलोभित्वमनालस्यमपारुष्यमदीनता

దంభరాహిత్యం, అసూయలేమి, అడగకుండానే ధనప్రాప్తి, లోభరాహిత్యం, ఆలస్యరాహిత్యమైన శ్రమ, మృదుత్వం, అఖండ ఆత్మగౌరవం—ఇవి కాశీక్షేత్రవాసి పెంపొందించవలసిన గుణాలు।

Verse 80

इत्यादि सत्प्रवृत्तिश्च कर्तव्या क्षेत्रवासिना । प्रत्यहं चेति शिष्येभ्यः सधर्ममुपदेक्ष्यति

ఇలాంటి సత్ప్రవర్తనలను క్షేత్రవాసి ఆచరించాలి; అలాగే ప్రతిరోజూ శిష్యులకు ఆ ధర్మమయ జీవనమార్గాన్ని ఉపదేశించాలి।

Verse 81

नित्यं त्रिषवणस्नायी नित्यं भिक्षाकृताशनः । लिंगपूजार्चको नित्यमित्थं व्यासो वसेत्पुरा

నిత్యం మూడు సంధ్యాకాలాల్లో స్నానం చేసి, భిక్షగా లభించిన ఆహారమే స్వీకరించి, ప్రతిరోజూ శివలింగాన్ని పూజిస్తూ—ఇలా వ్యాసుడు కాశీపురంలో నివసించెను।

Verse 82

एकदा तस्य जिज्ञासां कर्तुं देवीं हरोवदत् । अद्य भिक्षाटनं प्राप्ते व्यासे परमधार्मिके

ఒకసారి అతనిని పరీక్షించాలనే ఉద్దేశంతో హరుడు దేవిని ఇలా అన్నాడు—“ఈ రోజు పరమధార్మికుడైన వ్యాసుడు భిక్ష కోసం వచ్చినప్పుడు…।”

Verse 83

अपि सर्वगते क्वापि भिक्षां मा यच्छ सुंदरि । तथेत्युक्ता भवानी सा भवं भवनिवारणम्

“సుందరీ! అతడు ఎక్కడెక్కడికి వెళ్లినా ఎక్కడా భిక్ష ఇవ్వకుము.” అని చెప్పగా, భవబంధన నివారిణి భవానీ “తథాస్తు” అంది।

Verse 84

नमस्कृत्य प्रतिगृहं तस्य भिक्षां न्यषेधयत् । स मुनिः सहितः शिष्यैर्भिक्षामप्राप्य दूनवत्

ప్రతి ఇంటా నమస్కారం పొందినప్పటికీ ఆయన భిక్షను నిరాకరించారు. శిష్యులతో కూడిన ఆ ముని అన్నం లభించక దుఃఖితుడయ్యాడు.

Verse 85

वेलातिक्रममालोक्य पुनर्बभ्राम तां पुरीम् । गृहेगृहे परिप्राप्ता भिक्षान्यैः सर्वभिक्षुकैः

సమయం దాటిపోయిందని చూసి ఆయన మళ్లీ ఆ నగరంలో తిరిగాడు. కానీ ఇంటింటా భిక్ష ఇతర భిక్షుకులకే లభించింది.

Verse 86

तदह्निनालभद्भिक्षां सशिष्यः स मुनिः क्वचित् । अथ सायंतनं कर्म कृत्वा छात्रैः समन्वितः

ఆ రోజున శిష్యులతో కూడిన ఆ మునికి ఎక్కడా భిక్ష లభించలేదు. తరువాత విద్యార్థులతో కలిసి సాయంకాల నిత్యకర్మను ఆచరించాడు.

Verse 87

उपोषणपरो भूत्वा तथैवासीदहर्निशम् । अथान्येद्युर्मुनिर्व्यासः कृत्वा माध्याह्निकं विधिम्

ఉపవాసనిశ్చయంతో ఆయన పగలు-రాత్రి అలాగే ఉన్నాడు. మరుసటి రోజు ముని వ్యాసుడు మాధ్యాహ్నిక విధిని నిర్వహించాడు.

Verse 88

ययौ भिक्षाटनं कर्तुं सशिष्यः परितः पुरीम् । सर्वत्र स परिभ्रांतः प्रतिसौधं मुहुर्मुहुः

శిష్యులతో కూడిన ఆ ముని నగరమంతా చుట్టూ భిక్షాటన చేయడానికి బయలుదేరాడు. అతడు ఎక్కడికక్కడ తిరుగుతూ—మళ్లీ మళ్లీ—ప్రతి భవనం, ప్రతి ఇంటికి వెళ్లాడు.

Verse 89

न क्वापि लब्धवान्भिक्षां भाग्यहीनो धनं यथा । अथ चिंतितवान्व्यासः परिश्रांतः परिभ्रमन्

అటూ ఇటూ తిరుగుతూ అలసిపోయిన వ్యాసునికి ఎక్కడా భిక్ష లభించలేదు; భాగ్యహీనునికి ధనం దొరకనట్లే. అప్పుడు వ్యాసుడు ఆలోచనలో పడ్డాడు.

Verse 90

को हेतुर्यन्न लभ्येत भिक्षा यत्नेन रक्षिता । अंतेवासिन आहूय व्यासः पप्रच्छ चाखिलान्

“జాగ్రత్తగా ప్రయత్నించినా భిక్ష ఎందుకు లభించడం లేదు?” అని ఆలోచిస్తూ వ్యాసుడు ఆశ్రమవాసి శిష్యులను పిలిచి అందరినీ ప్రశ్నించాడు.

Verse 91

भवद्भिरपि नो भिक्षा परिप्राप्तेति गम्यते । किमत्र पुरि संवृत्तं द्वित्रा यात ममाज्ञया

“మీకు కూడా భిక్ష లభించలేదని తెలుస్తోంది. ఈ నగరంలో ఏమి జరిగింది? నా ఆజ్ఞతో మీలో ఇద్దరు ముగ్గురు వెళ్లి తెలుసుకోండి.”

Verse 92

द्वितीयेह्न्यपि यद्भिक्षा न लभ्येतातियत्नतः । अनिष्टं किंचिदत्रासीन्महागुरुनिपातजम्

“రెండో రోజున కూడా మహా ప్రయత్నంతో భిక్ష లభించకపోతే, ఇక్కడ ఏదో అనిష్టం జరిగింది—మహాగురువు పతనంవల్ల కలిగినదిలా.”

Verse 93

अन्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामभवत्क्षणात् । राजदंडोथ युगपज्जातः सर्वपुरौकसाम्

“లేదా సమస్త నగరంలో క్షణంలోనే అన్నక్షయం ఏర్పడింది; లేక ఒకేసారి నగరవాసులందరిపై రాజదండం పడింది.”

Verse 94

अथवा वारिता भिक्षा केनाप्यस्मासु चेर्ष्यया । पुरौकसोभवन्दुस्थास्तूपसर्गेण केनचित्

లేదా మా పట్ల ఈర్ష్యతో ఎవరో భిక్షాదానాన్ని ఆపివేసి ఉండవచ్చు; లేక ఏదో ఉపసర్గం వల్ల పట్టణవాసులు దుఃఖితులై ఉండవచ్చు।

Verse 95

किमेतदखिलमज्ञात्वा समागच्छत सत्वरम् । द्वित्राः पवित्रचरणात्प्राप्यानुज्ञां गुरोरथ । समाचख्युः समागम्य दृष्ट्वर्द्धि तत्पुरौकसाम्

ఇది అంతా ఏమిటో తెలియకుండానే త్వరగా తిరిగి రండి. అప్పుడు ఇద్దరు ముగ్గురు శిష్యులు పవిత్రపాద గురువరి అనుమతి పొందీ వెళ్లి తిరిగి వచ్చి, పట్టణవాసుల ఐశ్వర్యాన్ని చూసి తాము చూచినదాన్ని వివరించారు।

Verse 96

शिष्या ऊचुः । शृण्वंत्वाराध्यचरणा नोपसर्गोत्र कश्चन । नान्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामिह कुत्रचित्

శిష్యులు అన్నారు—ఆరాధ్యపాదులారా, వినండి; ఇక్కడ ఎలాంటి ఉపసర్గమూ లేదు, ఈ సమస్త నగరంలో ఎక్కడా అన్నక్షామం లేదు।

Verse 97

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्राऽमरधुनी स्वयम् । त्वादृशा यत्र मुनयः क्व भीस्तत्रोपसर्गजा

ఎక్కడ సాక్షాత్తు విశ్వేశ్వరుడు ఉన్నాడో, ఎక్కడ స్వయంగా అమరధుని (గంగా) ఉన్నదో, ఎక్కడ మీలాంటి మునులు నివసిస్తారో—అక్కడ ఉపసర్గజన్య భయం ఎలా ఉంటుంది?

Verse 98

समृद्धिर्या गृहस्थानामिह विश्वेशितुः पुरि । न सर्द्धिरस्ति वैकुंठे स्वल्पास्ता अलकादयः

విశ్వేశ్వరుని ఈ పురిలో గృహస్థులకు లభించే సమృద్ధి వైకుంఠంలో కూడా లేదు; దాని ఎదుట అలకా మొదలైన లోకాలు స్వల్పమైనవే।

Verse 99

रत्नाकरेषु रत्नानि न तावंति महामुने । यावंति संति विश्वेशनिर्माल्योपभुजां गृहे

మహామునీ, రత్నాకరాలలో ఉన్న రత్నాలు అంతగా లేవు; కాశీలో విశ్వేశ్వరుని నిర్మాల్య-ప్రసాదాన్ని స్వీకరించువారి గృహాలలో ఉన్న నిధులు అంతకన్నా అధికం।

Verse 100

गृहेगृहेत्र धान्यानां राशयो यादृशः पुनः । न तादृशः कल्पवृक्षदत्ता ऐंद्रे पुरे क्वचित्

ఇక్కడ ప్రతి ఇంటిలో ఉన్న ధాన్యరాశులు వంటి రాశులు ఎక్కడా లేవు—ఇంద్రపురిలో కూడా లేవు, కల్పవృక్షం ఇచ్చే దానంగా కూడా లేవు।

Verse 110

श्रीकंठाः सर्व एवात्र सर्वे मृत्युंजया ध्रुवम् । मोक्षश्री श्रितवर्ष्माणस्त्वर्धनारीश्वरायतः

ఇక్కడ అందరూ శ్రీకంఠులే; నిశ్చయంగా అందరూ మృత్యుంజయులే. వారి దేహాలు మోక్షశ్రీతో ప్రకాశిస్తాయి, ఎందుకంటే అర్ధనారీశ్వరుని అనుగ్రహంతో వారు తదాకారులై ఉన్నారు।

Verse 120

सर्वे सुरनिकायाश्च सर्व एव महर्षयः । योगिनः सर्व एवात्र काशीनाथमुपासते

ఇక్కడ దేవగణాలన్నీ, మహర్షులందరూ, యోగులందరూ—అందరూ కాశీనాథుని ఉపాసిస్తారు।

Verse 130

अथ गच्छन्महादेव्या गृहद्वारि निषण्णया । प्राकृतस्त्रीस्वरूपिण्या भिक्षायै प्रार्थितोतिथिः

అప్పుడు వెళ్లుచున్న అతిథిని, ఇంటి ద్వారమున కూర్చున్న మహాదేవి సాధారణ స్త్రీరూపం ధరించి భిక్షను ప్రార్థించింది।

Verse 140

किंवा नु करुणामूर्तिरिह काशिनिवासिनाम् । सर्वदुःखौघहरिणी परानंदप्रदायिनी

ఆమె కాశీ నివాసుల పట్ల కరుణామూర్తి కాదా? ఆమె సమస్త దుఃఖప్రవాహాన్ని హరించి పరమానందాన్ని ప్రసాదించేది.

Verse 150

अत्रत्यस्यैव हि मुने गृहिणी गृहमेधिनः । नित्यं वीक्षे चरंतं त्वां भिक्षां शिष्यगणैर्वृतम्

ఓ మునీ, నేను ఈ స్థలంలోని ఒక గృహస్థుని భార్యను. ప్రతిదినం శిష్యగణాలతో చుట్టుముట్టబడి మీరు భిక్షార్థం సంచరిస్తూ ఉండటం చూస్తాను.

Verse 160

यावतार्थिजनस्तृप्तिमेति सर्वोपि सर्वशः । वयं न तादृङ्महिला भर्तृसंदेहकारिकाः

ప్రతి అవసరార్థి అన్ని విధాలా తృప్తి పొందే వరకు (మేము సేవ చేస్తాము). భర్తకు సందేహం కలిగించే రకమైన స్త్రీలు మేము కాము.

Verse 170

अतितृप्तिं समापन्नास्ते तदन्ननिषेवणात् । आचांताश्चंदनैः स्रग्भिरंबरैः परिभूषिताः

ఆ ఆహారాన్ని సేవించడంతో వారు అత్యంత తృప్తి పొందారు; ఆచమనం చేసి చందనం, మాలలు, వస్త్రాలతో అలంకరింపబడి సత్కరింపబడ్డారు.

Verse 180

विचार्य कारिता नित्यं स्वधिष्ण्योदय चिंतनम् । गृहस्थ उवाच । एषु धर्मेषु भो विद्वंस्त्वयि कोस्तीह तद्वद

ఆలోచించి అతడు నిత్యం తన స్వధర్మ-ధిష్ణ్యోదయాన్ని ధ్యానిస్తూ ఉండెను. అప్పుడు గృహస్థుడు అన్నాడు—‘ఓ విద్వాన్, ఈ ధర్మాలలో ఇక్కడ నీలో ఏది ఉంది? అది చెప్పుము.’

Verse 190

अद्य प्रभृति न क्षेत्रे मदीये शापवर्जिते । आवस क्रोधन मुने न वासे योग्यतात्र ते

ఈ రోజు నుండే, ఓ క్రోధముని, శాపరహితమైన నా పవిత్ర క్షేత్రంలో నీవు నివసించకూడదు; ఈ ధామంలో నివసించుటకు నీకు యోగ్యత లేదు।

Verse 200

अहोरात्रं स पश्यन्वै क्षेत्रं दृष्टेरदूरगम् । प्राप्याष्टमीं च भूतां च मध्ये क्षेत्रं सदा विशेत्

పగలు-రాత్రి అంతా దృష్టికి దూరం కాని ఆ పవిత్ర క్షేత్రాన్ని దర్శిస్తూ ఉండాలి; అష్టమి వచ్చినప్పుడు ఎల్లప్పుడూ క్షేత్ర మధ్యభాగమైన హృదయస్థానంలో ప్రవేశించి నివసించాలి।

Verse 204

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं व्यासशाप विमोक्षणम् । महादुर्गोपसर्गेभ्यो भयं तस्य न कुत्रचित्

వ్యాసశాప విమోచనమిచ్చే ఈ పుణ్యాధ్యాయాన్ని విన్నవాడికి మహా విపత్తులు, ఘోర ఉపసర్గల నుండి ఎక్కడా భయం ఉండదు।

Verse 285

शरीरसौष्ठवं कांक्ष्यं व्रतस्नानादिसिद्धये । आयुर्बह्वत्र वै चिंत्यं महाफलसमृद्धये

వ్రతాలు, స్నానాది ఆచారాల సిద్ధికి శరీర సౌష్టవాన్ని కోరాలి; మహాఫల సమృద్ధి కోసం ఇక్కడ దీర్ఘాయుష్షును కూడా ప్రార్థించాలి।