Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

पिण्याकघृततक्रांबु सक्तूनां प्रतिवासरम् । एकैकमुपवासश्च कृच्छ्रः सौम्यः प्रकीर्तितः

piṇyākaghṛtatakrāṃbu saktūnāṃ prativāsaram | ekaikamupavāsaśca kṛcchraḥ saumyaḥ prakīrtitaḥ

ప్రతిరోజు క్రమంగా పిణ్యాకము, నెయ్యి, మజ్జిగ, నీరు, సత్తు (వేయించిన యవపిండి) — వీటిలో ఒక్కొక్కటిని తీసుకొని, విధిపూర్వక ఉపవాసంతో ఉండుట ‘సౌమ్య కృచ్ఛ్ర’మని కీర్తించబడింది.

piṇyāka-ghṛta-takra-ambuoil-cake, ghee, buttermilk, and water
piṇyāka-ghṛta-takra-ambu:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpiṇyāka (प्रातिपदिक) + ghṛta (प्रातिपदिक) + takra (प्रातिपदिक) + ambu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; द्वन्द्व-समासः (समाहार-द्वन्द्व): ‘oil-cake, ghee, buttermilk, water’ (as items)
saktūnāmof roasted flour (saktu)
saktūnām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsaktu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (Genitive plural)
prativāsaramevery day
prativāsaram:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprati + vāsara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्यय (adverb): ‘each day’
ekaikamone by one
ekaikam:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): ‘one by one’
upavāsaḥfasting
upavāsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootupavāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
kṛcchraḥthe kṛcchra penance
kṛcchraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛcchra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
saumyaḥgentle/‘saumya’
saumyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (qualifier) of kṛcchraḥ
prakīrtitaḥis declared
prakīrtitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √kīrt (कीर्त्, धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘is proclaimed’

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general vrata context)

Type: kshetra

Scene: A vrata-observer in Kāśī with five small bowls arranged in a row—oil-cake, ghee, buttermilk, water, roasted barley flour—each labeled by day; the figure maintains a calm, devotional posture near a shrine.

S
Skanda

FAQs

Moderate, methodical austerity—rather than extremes—can function as an effective expiation and purifier.

This teaching is embedded in the Kāśī Khaṇḍa’s dharmic instruction set connected to Kāśī’s sanctity.

Saumya Kṛcchra: a day-by-day sequence of piṇyāka, ghṛta, takra, ambu, and saktū, with fasting as part of the regimen.