Adhyaya 8

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवन्सूतसर्वज्ञ कृष्णद्वैपायनप्रिय । त्वन्मुखाद्वै कथाः श्रुत्वा श्रोत्रकामृतवर्षिणीः

ఋషులు పలికిరి— ఓ భగవన్ సూతా, మీరు సర్వజ్ఞులు, కృష్ణద్వైపాయన (వ్యాస) ప్రియులు. మీ ముఖం నుండి చెవులకు అమృతవర్షం కురిపించే ఈ కథలను విని,

Verse 2

तृप्तिर्न जायतेऽस्माकं त्वद्वचोमृतपायिनाम् । अतः शुश्रूषमाणानां भूयो ब्रूहि कथाः शुभाः

మేము మీ వచనామృతాన్ని పానము చేసినా తృప్తి కలగడం లేదు. కావున వినాలని తపించే మాకు మరల శుభకథలను చెప్పండి.

Verse 3

वेतालवरदंनाम चक्रतीर्थस्य दक्षिणे । तीर्थमस्ति महापुण्यमित्यवादीद्भवान्पुरा

పూర్వం మీరు ఇలా ప్రకటించారు—“చక్రతీర్థానికి దక్షిణంగా ‘వేతాలవరద’ అనే మహాపుణ్య తీర్థం ఉంది।”

Verse 4

वेतालवरदाभिख्या तीर्थस्यास्यागता कथम् । किंप्रभावं च तत्तीर्थमेतन्नो वक्तुमर्हसि

ఈ తీర్థం ‘వేతాలవరద’ అనే పేరును ఎలా పొందింది? ఆ తీర్థపు ప్రభావం, విశేష మహిమ ఏమిటి? దయచేసి మాకు వివరించండి।

Verse 5

श्रीसूत उवाच । साधुपृष्टं हि युष्माभिरतिगुह्यं मुनीश्वराः । शृणुध्वं मनसा सार्द्धं ब्रवीम्यत्यद्भुतां कथाम्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఓ మునీశ్వరులారా, మీరు శుభప్రశ్న అడిగారు; ఇది అత్యంత గూఢమైన విషయం. మనస్సు ఏకాగ్రం చేసి వినండి; నేను అద్భుతమైన కథను చెబుతాను।

Verse 6

पामरा अपि मोदन्ते यां वै श्रुत्वा कथां शुभाम् । कथा चेयं महापुण्या पुरा कैलासपर्वते

ఈ శుభకథను విన్న పామరులూ సంతోషిస్తారు. ఈ కథ మహాపుణ్యదాయకం; పూర్వం కైలాసపర్వతంపై ఇది పలికబడింది।

Verse 7

केलिकालेषु पावत्यै शंभुना कथिता द्विजाः । तां ब्रवीमि कथामेनामत्यद्भुततरां हि वः

ఓ ద్విజులారా, కేళికాలాలలో శంభువు పార్వతికి ఈ కథను చెప్పెను. అదే అత్యద్భుతమైన కథను నేను ఇప్పుడు మీకు వివరిస్తాను।

Verse 8

पुरा हि गालवोनाम महर्षिः सत्यवाक्छुचिः । चिंतयानः परं ब्रह्म तपस्तेपे निजाश्रमे

పూర్వకాలంలో గాలవనామ మహర్షి ఉండెను—సత్యవాక్కు, శుచియైనవాడు. పరబ్రహ్మను ధ్యానిస్తూ తన ఆశ్రమంలో తపస్సు చేసెను.

Verse 9

तस्य कन्या महाभागा रूपयौवनशालिनी । नाम्ना कांतिमती बाला व्यचरत्पितुरंतिके

ఆయనకు మహాభాగ్యవతియైన కుమార్తె ఉండెను, రూపయౌవనసంపన్న. కాంతిమతి అనే పేరుగల ఆ బాలిక తండ్రి సమీపంలో తిరుగుతూ సేవ చేసెను.

Verse 10

आहरंती च पुष्पाणि बल्यर्थं तस्य वै मुनेः । वेदिसंमार्जनादीनि समिदाहरणानि च

ఆ ముని బల్యర్థం పుష్పములు తెచ్చెను. అలాగే వేదిక శుభ్రపరచుట మొదలైన పనులు, యజ్ఞార్థం సమిధలు తెచ్చుట కూడా చేసెను.

Verse 11

कुर्वती पितरं बाला सम्यक्परिचचार ह । कदाचित्सा तु वल्यर्थं पुष्पाण्याहर्तुमुद्यता

ఇలా ఆ బాలిక తండ్రిని సమ్యకంగా పరిచర్య చేసెను. ఒకసారి బల్యర్థం పుష్పములు తెచ్చుటకు ఆమె సిద్ధపడెను.

Verse 12

तस्मिन्वने कांतिमती सुदूरमगमत्तदा । तत्र पुष्पाणि रम्याणि समाहृत्य च पेटके

ఆ వనంలో కాంతిమతి ఆ సమయంలో చాలా దూరం వెళ్లెను. అక్కడ అందమైన పుష్పములు సేకరించి తన బుట్టలో వేసెను.

Verse 13

तूर्णं निववृते बाला पितृशुश्रूषणे रता । निवर्तमानां तां कन्यां विद्याधरकुमारकौ

పితృశుశ్రూషలో నిమగ్నమైన ఆ బాలిక వెంటనే తిరిగి బయలుదేరింది. తిరిగి వస్తున్న ఆ కన్యను ఇద్దరు విద్యాధర యువరాజులు చూచిరి.

Verse 14

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विमानस्थौ ददर्शतुः । तां दृष्ट्वा गालवसुतां रूपयौवनशालिनीम्

విమానస్థులైన సుదర్శనుడు, సుకర్ణుడు ఆమెను చూచిరి. గాలవముని కుమార్తె అయిన ఆ రూపయౌవనశాలినిని దర్శించి (వారి మనసు ఆకర్షితమైంది).

Verse 15

कामस्य पत्नीं ललितां रतिं मूर्तिमतीमिव । सुदर्शनाभिधो ज्येष्ठो विद्याधरकुमारकः

ఆమె కామదేవుని లలిత భార్య రతి మూర్తిమంతంగా ప్రత్యక్షమైనట్టుగా కనిపించింది. ఆ విద్యాధర యువరాజుల్లో పెద్దవాడి పేరు సుదర్శనుడు.

Verse 16

हर्षसंफुल्लनयनश्चकमे काममोहितः । पूर्णचन्द्राननां तां वै वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

హర్షంతో అతని కన్నులు వికసించెను; కామమోహితుడై ఆమెపై మోహించెను. పూర్ణచంద్రసమాన ముఖమున్న ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ తిలకించెను.

Verse 17

तया रिरंसुकामोऽसौ विमानाग्रादवातरत् । तामुपेत्य मुनेः कन्यामित्युवाच सुदर्शनः

ఆమెతో క్రీడించాలనే కోరికతో అతడు విమానముని ముందుభాగం నుండి దిగివచ్చెను. మునికన్యను సమీపించి సుదర్శనుడు ఇలా పలికెను.

Verse 18

सुदर्शन उवाच । कासि भद्रे सुता कस्य रूपयौवनशालिनी । रूपमप्रतिमं ह्येतदाह्लादयति मे मनः

సుదర్శనుడు పలికెను—హే భద్రే, నీవెవరు? ఎవరి కుమార్తెవు, రూపయౌవనాలతో ప్రకాశించుచున్నావు? నీ ఈ అపూర్వ సౌందర్యం నా మనస్సును నిజముగా ఆనందింపజేస్తుంది.

Verse 19

त्वां दृष्ट्वा रतिसंकाशां बाधते मां मनोभवः । सुकण्ठनामधेयस्य विद्याधरपतेरहम्

నిన్ను రతిదేవి వలె చూచి మనోభవుడు (కామదేవుడు) నన్ను బాధించుచున్నాడు. నేను సుకంఠనామక విద్యాధరపతి కుమారుడను.

Verse 20

आत्मजो रूपसंपन्नो नाम्ना चैव सुदर्शनः । प्रतिगृह्णीष्व मां भद्रे रक्ष मां करुणादृशा

నేను ఆయన కుమారుడను—రూపసంపన్నుడను—నా పేరు కూడా సుదర్శనమే. హే భద్రే, నన్ను స్వీకరించు; కరుణామయ దృష్టితో నన్ను రక్షించు.

Verse 21

भर्तारं मां समासाद्य सर्वान्भोगानवाप्स्यसि । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विद्याधरसुतस्य सा

“నన్ను భర్తగా పొందితే నీవు సమస్త భోగాలను పొందుదువు.” ఆ విద్యాధరపుత్రుని మాటలు విని ఆమె (ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చెను).

Verse 22

तदा कांतिमती वाक्यं धर्मयुक्तमभाषत । सुदर्शन महाभाग विद्याधरपतेः सुत

అప్పుడు కాంతిమతి ధర్మానుగుణమైన మాటలు పలికెను—“హే సుదర్శన మహాభాగ, విద్యాధరపతే కుమారా, …”

Verse 23

आत्मजां मां विजानीहि गालवस्य महात्मनः । कन्या चाहमनूढास्मि पितृशु श्रूषणे रता

నన్ను మహాత్ముడైన గాలవ ముని కుమార్తెగా తెలుసుకోండి. నేను అవివాహిత కన్యను; తండ్రి సేవలో నిత్యం రతమై ఉంటాను.

Verse 24

बल्यर्थं हि पितुश्चाहं पुष्पाण्याहर्तुमागता । आहरंत्याश्च पुष्पाणि याम एको न्यवर्तत

తండ్రి బలి-అర్పణార్థం పుష్పాలు తెచ్చేందుకు నేను వచ్చాను. పుష్పాలు ఏరుతూ ఉండగా ఒక యామం (ప్రహరం) గడిచిపోయింది.

Verse 25

मद्विलंबेन स मुनिर्देव तार्चनतत्परः । कोपं विधास्यते नूनं तपस्वी मुनिपुंगवः

నా ఆలస్యంతో ఆ తపస్వి, మునిపుంగవుడు, దేవార్చనలో తత్పరుడైన ముని నిశ్చయంగా కోపించును.

Verse 26

तच्छीघ्रमद्य गच्छामि पुष्पाण्यप्याहृतानि मे । कन्याश्च पितुराधीना न स्वतन्त्राः कदाचन

కాబట్టి ఈ రోజే నేను త్వరగా వెళ్తాను; పుష్పాలు కూడా నేను తెచ్చాను. కన్యలు తండ్రి అధీనమే—ఎప్పుడూ స్వతంత్రులు కారు.

Verse 27

यदि मामिच्छति भवान्पितरं मम याचय । इति विद्याधरसुतमुक्त्वा कांतिमती तदा

మీకు నన్ను కోరితే, నా తండ్రిని నన్ను కోరండి. అని విద్యాధర కుమారునితో చెప్పి కాంతిమతి అప్పుడు బయలుదేరుటకు సిద్ధపడింది.

Verse 28

पितुराशंकिता तूर्णमा श्रमं गन्तुमुद्यता । गच्छन्तीं तां समालोक्य विद्याधरकुमारकः

తండ్రి భయంతో ఆమె త్వరగా ఆశ్రమానికి వెళ్లుటకు సిద్ధపడింది. ఆమె వెళ్లుచుండగా చూసి విద్యాధర యువరాజు (చలించిపోయి) ముందుకు దూకెను.

Verse 29

तूर्णं जग्राह केशेषु धावित्वा मदनार्दितः । अभ्येत्य निजकेशेषु गृह्णन्ते तं विलोक्य सा

కామవేదనతో అతడు పరుగెత్తి వచ్చి ఆమె జుట్టును వెంటనే పట్టుకున్నాడు. అతడు తన జుట్టునే పట్టుకున్నట్లు చూసి ఆమె భయపడింది.

Verse 30

उच्चैश्चक्रंद सहसा कुररीव मुनेः सुता । अस्माद्विद्याधरसुताज्जनक त्राहि मां विभो

అప్పుడు మునికుమార్తె కురరీ పక్షిలా అకస్మాత్తుగా గట్టిగా విలపించింది—“తండ్రీ, ఓ మహాబలవంతుడా! ఈ విద్యాధరపుత్రుని నుండి నన్ను రక్షించు.”

Verse 31

बलाद्गृह्णाति दुष्टात्मा विद्याधरसुतोऽद्य माम् । इत्थमुच्चैः प्रचुक्रोश स्वाश्रमान्नातिदूरतः

“ఈ దుష్టమనస్కుడైన విద్యాధరపుత్రుడు నన్ను ఈ రోజు బలవంతంగా తీసుకుపోతున్నాడు!” అని ఆమె తన ఆశ్రమానికి దూరం కాకుండానే గట్టిగా కేక వేసింది.

Verse 32

तदाक्रंदितमाकर्ण्य गन्धमादनवासिनः । मुनयस्तु पुरस्कृत्य गालवं मुनिपुंगवम्

ఆమె ఆర్తనాదాన్ని విని గంధమాదన నివాసి మునులు, మునిశ్రేష్ఠుడైన గాలవుని ముందుంచి (అక్కడికి) బయలుదేరారు.

Verse 33

किमेतदिति विज्ञातुं तं देशं तूर्णमाययुः । तं देशं तु समागत्य सर्वे ते ऋषिपुंगवाः

“ఇది ఏమిటి?” అని తెలుసుకోవాలనే ఉత్సుకతతో ఆ మునిశ్రేష్ఠులు వేగంగా ఆ దేశానికి వెళ్లారు; అక్కడికి చేరి వారందరూ ఋషిపుంగవులు సమవేతులయ్యారు.

Verse 34

विद्याधरगृहीतां तां ददृशुर्मु निकन्यकाम् । विद्याधरसुतं चान्यमंतिके समुपस्थितम्

వారు ఒక విద్యాధరుడు పట్టుకున్న ఆ మునికన్యను చూశారు; అలాగే సమీపంలో మరొకడు—విద్యాధరుని కుమారుడు—నిలిచి ఉన్నదీ చూశారు.

Verse 35

एतद्दृष्ट्वा महायोगी गालवो मुनिपुंगवः । गतः कोपवशं किंचिद्दुराप्मानं शशाप तम्

ఇది చూచి మహాయోగి గాలవుడు—మునిశ్రేష్ఠుడు—కొంత కోపవశుడై ఆ దురాత్ముని శపించాడు.

Verse 36

कृतवानीदृशं कार्यं यत्त्वं विद्याधराधम । तद्याहि मानुषीं योनिं स्वस्य दुष्कर्मणः फलम्

‘ఓ విద్యాధరాధమా! నీవు ఇలాంటి కార్యం చేశావు; కాబట్టి మానుష యోనిలోకి వెళ్లు—ఇది నీ దుష్కర్మ ఫలం.’

Verse 37

संप्राप्य मानुषं जन्म बहुदुःखसमाकुलम् । अचिरेण तु कालेन तस्मिन्नेव तु जन्मनि

‘అనేక దుఃఖాలతో నిండిన మానవ జన్మను పొందిన తరువాత, ఎక్కువ కాలం కాకముందే—అదే జన్మలోనే—…’

Verse 38

मनुष्यैरपि निंद्यं तद्वेतालत्वं प्रयास्यसि । मांसानि शोणितं चैव सर्वदा भक्षयिष्यसि

మనుష్యులకైనా నిందనీయం అయిన ఆ వేతాలస్థితిని నీవు పొందుతావు; మరియు నిత్యం మాంసమును, రక్తమును భక్షిస్తావు।

Verse 39

वेताला राक्षसप्राया बलाद्गृह्णन्ति योषितः । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा वेतालत्वमवाप्स्यसि

వేతాళులు రాక్షససమానులు; వారు స్త్రీలను బలవంతంగా పట్టుకుంటారు. అందుచేత నీవు మనుష్యుడై పుట్టి వేతాలత్వాన్ని పొందుతావు।

Verse 40

तव दुष्कर्मणो योऽसावनुमंता कनिष्ठकः । सुकर्ण इति विख्यातो भविता सोपि मानुषः

నీ దుష్కర్మానికి సమ్మతించిన నీ కనిష్ఠ సహచరుడు ‘సుకర్ణ’ అని ప్రసిద్ధుడు; అతడూ మనుష్యుడవుతాడు।

Verse 41

किंतु साक्षान्न कृतवान्यतोऽसावीदृशीं क्रियाम् । तन्मानुषत्व मेवास्य वेतालत्वं तु नो भवेत्

కానీ అతడు ప్రత్యక్షంగా అటువంటి క్రియ చేయలేదు; అందుచేత అతనికి కేవలం మానవజన్మమే, వేతాలత్వం మాత్రం ఉండదు।

Verse 42

विज्ञप्तिकौतुकाभिख्यं यदा विद्याधराधिपम् । द्रक्ष्यतेऽसौ कनिष्ठस्ते तदा शापाद्विमोक्ष्यते

నీ కనిష్ఠుడు ‘విజ్ఞప్తి-కౌతుక’ అని ప్రసిద్ధుడైన విద్యాధరాధిపతిని దర్శించినప్పుడు, అప్పుడు అతడు శాపమునుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 43

ईदृशस्यतु यः कर्ता महापापस्य कर्मणः । स त्वं संप्राप्य मानुष्यं तस्मिन्नेव तु जन्मनि

ఇలాంటి మహాపాపకర్మను చేయువాడు, మానవజన్మను పొందిన వెంటనే అదే జన్మలో దాని ఫలితాన్ని తప్పక అనుభవిస్తాడు.

Verse 44

वेतालजन्म संप्राप्य चिरं लोके चरिष्यसि । इत्युक्त्वा गालवः कन्यां गृहीत्वा मुनिभिः सह

“వేతాలజన్మను పొంది నీవు దీర్ఘకాలం లోకంలో సంచరిస్తావు.” అని చెప్పి గాలవుడు మునులతో కలిసి కన్యను తీసుకొని వెళ్లెను.

Verse 45

विद्याधरसुतौ शप्त्वा स्वाश्रमं प्रति निर्ययौ । ततस्तस्मिन्महाभागे निर्याते मुनिपुंगवे

విద్యాధరుని ఇద్దరు కుమారులను శపించి, అతడు తన ఆశ్రమం వైపు బయలుదేరెను. ఆ మహాభాగ్య మునిపుంగవుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత…

Verse 46

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विद्याधरपतेः सुतौ । मुनिशापेन दुःखार्तौ चिंतयामासतुर्भृशम्

విద్యాధరపతికి కుమారులైన సుదర్శనుడు, సుకర్ణుడు మునిశాపంతో దుఃఖార్తులై అత్యంతంగా ఆలోచించసాగిరి.

Verse 47

कर्तव्यं तौ विनिश्चित्य सुदर्शनसुकर्णकौ । गोविंदस्वामिनामानं यमुनातटवासिनम्

చేయవలసినదేమిటో నిర్ణయించుకొని సుదర్శనుడు, సుకర్ణుడు యమునాతీరవాసి గోవిందస్వామి అనే బ్రాహ్మణుని సమీపమునకు వెళ్లిరి.

Verse 48

ब्राह्मणं शीलसंपन्नं पितृत्वे परिकल्प्य तौ । परित्यज्य स्वकं रूपमजायेतां तदा त्मजौ

శీలసంపన్నుడైన బ్రాహ్మణుణ్ణి తండ్రిగా స్వీకరించి, ఆ ఇద్దరూ తమ స్వరూపాన్ని విడిచి, అప్పుడు అతని కుమారులుగా జన్మించారు.

Verse 49

विजयाशोकदत्ताख्यौ तस्य पुत्रौबभूवतुः । सुतो विजयदत्ताख्यो ज्येष्ठो जज्ञे सुदर्शनः

అతని ఇద్దరు కుమారులు విజయదత్త, అశోకదత్త అని ప్రసిద్ధులయ్యారు. వారిలో పెద్దవాడు విజయదత్త నిజానికి సుదర్శనుని పునర్జన్మ.

Verse 50

अशोकदत्तनामा तु सुकर्णश्च कनिष्ठकः । विजयाशोकदत्तौ तु क्रमाद्यौवनमापतुः

చిన్నవాడు సుకర్ణుడు అశోకదత్త అనే పేరుతో జన్మించాడు. అనంతరం క్రమంగా విజయదత్త, అశోకదత్త ఇద్దరూ యౌవనాన్ని పొందారు.

Verse 51

एतस्मिन्नेव कालेतु यमुनायास्तटे शुभे । अनावृष्ट्या तु दुर्भिक्षमभूद्द्वादशवार्षि कम्

అదే సమయంలో, యమునా నదీ శుభ తీరంలో, వర్షాభావం వల్ల పన్నెండు సంవత్సరాల పాటు కరువు ఏర్పడింది.

Verse 52

गोविंदस्वामिनामा तु ब्राह्मणो वेदपारगः । दुर्भिक्षोपहतां दृष्ट्वा तदानीं स निजां पुरीम्

గోవిందస్వామి అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండెను; అతడు వేదపారంగతుడు. ఆ సమయంలో తన నగరాన్ని కరువుతో బాధపడుతూ చూసి అతడు…

Verse 53

प्रययौ काशनिगरं सपुत्रः सह भार्यया । स प्रयागं समासाद्य द्वं दृष्ट्वा महावटम्

అతడు కుమారునితోను భార్యతోను కలిసి కాశీనగరానికి బయలుదేరెను. ప్రయాగమునకు చేరి మహావటమనే మహా వటవృక్షాన్ని దర్శించెను.

Verse 54

कपालमालाभरणं सोऽपश्यद्यतिनं पुरः । गोविंदस्वामिनामा तु नमश्चक्रे स तं मुनिम्

అతడు ముందుగా కపాలమాలాభరణముతో ఉన్న యతిని చూచెను. గోవిందస్వామి అనే బ్రాహ్మణుడు ఆ మునికి నమస్కరించెను.

Verse 55

सपुत्रस्य सभार्यस्य सोऽवादीदाशिषो मुनिः । इदं च वचनं प्राह गोविंदस्वामिनं प्रति

ఆ ముని అతనికి కుమారుడు భార్యతో కూడి ఆశీర్వాదములు పలికెను. తరువాత గోవిందస్వామిని ఉద్దేశించి ఈ వాక్యమును చెప్పెను.

Verse 56

ज्येष्ठेनानेन पुत्रेण सांप्रतं ब्राह्मणोत्तम । क्षिप्रं विजयदत्तेन वियोगस्ते भविष्यति

హే బ్రాహ్మణోత్తమా! ఈ జ్యేష్ఠపుత్రుడు విజయదత్తునితో నీకు త్వరలో వియోగము కలుగును.

Verse 57

इति तस्य वचः श्रुत्वा गोविंदस्वामिनामकः । सूर्ये चास्तं गते तत्र सांध्यं कर्म समाप्य च

ఆ మాటలు విని గోవిందస్వామి అనే అతడు—అక్కడ సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత—సంధ్యావందనాన్ని ఆచరించి సమాప్తి చేసెను.

Verse 58

सभार्यः ससुतो विप्रः सुदूराध्वसमाकुलः । उवास तस्यां शर्वर्य्यां शून्ये वै देवतालये

ఆ బ్రాహ్మణుడు భార్యా కుమారుడితో కూడి, దూర ప్రయాణ శ్రమతో అలసిపోయి, ఆ రాత్రి ఖాళీ దేవాలయంలో నివసించాడు।

Verse 59

तदा त्वशोकदत्तश्च ब्राह्मणी च समाकुलौ । वस्त्रेणास्तीर्य पृथिवीं रात्रौ निद्रां समापतुः

అప్పుడు అశోకదత్తుడు మరియు బ్రాహ్మణి ఇద్దరూ కలవరపడి, వస్త్రాన్ని నేలపై పరచి రాత్రి నిద్రపోయారు।

Verse 60

ततो विजयदत्तस्तु दूरमार्गविलंघनात् । बभूवात्यंतमलसो भृशं शीतज्वरार्दितः

తర్వాత విజయదత్తుడు దూరమార్గాన్ని అతిగా దాటిన శ్రమవల్ల అత్యంత అలసిపోయి, తీవ్రమైన శీతజ్వరంతో బాధపడాడు।

Verse 61

गोविंदस्वामिना पित्रा शीतवबाधानिवृत्तये । गाढमालिंग्यमानोऽपि शीतबाधां न सोऽत्यजत्

తండ్రి గోవిందస్వామి శీతబాధ నివృత్తి కోసం అతన్ని బిగిగా ఆలింగనం చేసినప్పటికీ, అతడు ఆ శీతబాధను విడిచిపెట్టలేదు।

Verse 62

बाधतेऽत्यर्थमधुना तात मां शीतलो ज्वरः । एतद्बाधानिवृत्त्यर्थं वह्निमानय मा चिरम्

అతడు అన్నాడు—“తండ్రీ, ఈ శీతజ్వరము ఇప్పుడే నన్ను తీవ్రంగా బాధిస్తోంది; ఈ బాధ నివృత్తి కోసం ఆలస్యం చేయకుండా అగ్ని తీసుకురండి।”

Verse 63

इति पुत्रवचः श्रुत्वा सर्वत्राग्निं गवेषयन् । अलब्धवह्निः प्रोवाच पुन रभ्येत्य पुत्रकम्

కుమారుని మాటలు విని తండ్రి అన్ని చోట్ల అగ్నిని వెదికెను. అగ్ని దొరకక మళ్లీ వచ్చి బాలునితో పలికెను.

Verse 64

न वह्निं पुत्र विंदामि मार्गमाणोऽपि सर्वशः । रात्रिमध्ये तु संप्राप्ते द्वारेषु पिहितेषु च

కుమారా, అన్ని విధాల వెదికినా అగ్ని నాకు దొరకలేదు. ఇప్పుడు అర్ధరాత్రి వచ్చింది; ద్వారాలన్నీ మూసివేయబడ్డాయి.

Verse 65

निद्रापरवशाः पौरा नैव दास्यंति पावकम् । इत्थं विजयदत्तोऽसावुक्तः पित्रा ज्वरातुरः

నిద్రావశమైన పట్టణవాసులు అగ్నిని ఇవ్వరు. ఇలా తండ్రి జ్వరంతో బాధపడుతున్న విజయదత్తునితో పలికెను.

Verse 66

ययाचे वह्निमेवासौ पितरं दीनया गिरा । शीतज्वरसमुद्भूतशीतबाधाप्रपीडितम्

అప్పుడు అతడు దీన స్వరంతో తండ్రిని అగ్నినే వేడుకొనెను; శీతజ్వరమునుంచి పుట్టిన చలి బాధ అతనిని బాగా పీడించెను.

Verse 67

हिमशीकरवान्वायुर्द्विगुणं बाधतेऽद्य माम् । वह्निर्न लब्ध इति वै मिथ्यैवोक्तं पितस्त्वया

హిమశీಕರాలతో నిండిన ఈ గాలి నేడు నన్ను రెండింతలు బాధిస్తోంది. ‘అగ్ని దొరకలేదు’ అని, తండ్రీ, మీరు నిజంగా అసత్యమే పలికారు.

Verse 68

दूरादेष पुरोभागे ज्वालामालासमाकुलः । शिखाभिर्लेलिहानोभ्रं दृश्यते पश्य पावकः

చూడు—దూరంగా ముందుభాగంలో జ్వాలామాలలతో నిండిన అగ్ని కనిపిస్తోంది; దాని శిఖలు ఆకాశాన్ని నాకుతున్నట్లుగా ఉన్నాయి।

Verse 69

तं वह्निमानय क्षिप्रं तात शीतनिवृत्तये । इत्युक्तवन्तं तं पुत्रं स पिता प्रत्यभाषत

“తండ్రీ, చలి తొలగేందుకు ఆ అగ్నిని త్వరగా తీసుకురండి.” అని కుమారుడు చెప్పగా తండ్రి అతనికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు।

Verse 70

नानृतं वच्मि पुत्राद्य सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । वह्निमान्योऽयमुद्देशो दूरादेव विलोक्यते

కుమారా, నేడు నేను అసత్యం చెప్పను; సత్యమే పలుకుతున్నాను. అగ్ని ఉన్నట్లు కనిపించే ఆ ప్రదేశం దూరం నుంచే అలా దర్శనమిస్తుంది।

Verse 71

पितृकाननदेशं तं पुत्र जानीहि सांप्रतम् । यद्येषोभ्रंलिहज्वालः पुरस्ताज्ज्वलतेऽनलः

కుమారా, ఇప్పుడే తెలుసుకో—ఆ ప్రదేశం పితృదేవతల కాననభూమి. ముందుగా జ్వలిస్తున్న అనలుని జ్వాలలు ఆకాశాన్ని నాకుతున్నట్లుగా ఉన్నాయి; అది అక్కడే ఉంది।

Verse 72

पुत्र वित्रासजनकं तं जानीहि चितानलम् । अमंगलो न सेव्योऽयं चिताग्निः स्पर्शदूषितः

కుమారా, భయంకరమైన ఆ అగ్నిని చితానలమని తెలుసుకో. ఇది అమంగళకరం; దీనిని సేవించకూడదు/వాడకూడదు; చితాగ్ని స్పర్శదోషంతో దూషితమైంది।

Verse 73

तस्य चायुःक्षयं याति सेवते यश्चितानलम् । तस्मात्तवायुर्हानिर्मा भूयादिति मया सुत

చితాగ్నిని ఆశ్రయించువాడికి ఆయుష్షు క్షయమగును. అందుచేత, కుమారా, నీ ఆయువు హాని కలుగకుండునట్లు నేను ఇలా చెప్పితిని.

Verse 74

अमंगलस्तथा स्पृश्यो नानीतोऽयं चितानलः । इत्युक्तवंतं पितरं स दीनः प्रत्यभाषत

ఇది అమంగళము, స్పర్శించదగినది కాదు; ఈ చితాగ్ని తీసుకురావరాదు. అని తండ్రి చెప్పగా, ఆ కుమారుడు దుఃఖంతో ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

Verse 75

अयं शवानलो वा स्यादध्वरानल एव वा । सर्वथानीयतामेष नोचेन्मे मरणं भवेत्

ఇది శవాగ్ని అయినా, యజ్ఞాగ్ని అయినా—ఏదైనా సరే—ఇది తప్పక తీసుకురావాలి; లేకపోతే నాకు మరణం సంభవిస్తుంది.

Verse 76

पुत्रस्नेहाभिभूतोऽथ समाहर्तुं चितानलम् । गोविंदस्वामिनामा तु श्मशानं शीघ्रमभ्यगात्

పుత్రస్నేహంతో మునిగిపోయిన గోవిందస్వామి చితాగ్నిని తెచ్చుటకు శీఘ్రంగా శ్మశానానికి వెళ్లెను.

Verse 77

गोविंदस्वामिनि गते समाहर्तुं चितानलम् । तूर्णं विजयदत्तोऽपि तदा गच्छंतमन्वयात्

గోవిందస్వామి చితాగ్నిని తెచ్చుటకు వెళ్లగానే, విజయదత్తుడు కూడా వెంటనే అతని వెనుక అనుసరించి వెళ్లెను.

Verse 79

संप्राप्य तापनिकटं विकीर्णास्थि चितानलम् । आलिंगन्निव सोद्वेगं शनैर्निर्वृतिमाप्तवान्

అతడు చితాగ్నితాపానికి సమీపంగా చేరి, చుట్టూ చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఎముకల మధ్య నిలిచాడు. దానిని ఆలింగనం చేస్తున్నట్టుగా, అంతరంగంలో కలత ఉన్నా, క్రమంగా భయంకరమైన తృప్తిని పొందాడు.

Verse 80

इति तस्य वचः श्रुत्वा पुत्रस्य ब्राह्मणोत्तमः । निपुणं तं निरूप्यैतद्वचनं पुनरब्रवीत्

కుమారుని మాటలు విని, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు అతనిని నిశితంగా పరిశీలించి, మళ్లీ ఈ వాక్యాలను పలికాడు.

Verse 81

गोविंदस्वाम्युवाच । एतत्कपालमनलज्वालावलयवर्तुलम् । वसाकीकसमांसाढ्यमेतद्रक्तांबुजोपमम्

గోవిందస్వామి పలికెను—ఈ కపాలము అగ్ని జ్వాలల వలయంతో చుట్టబడి ఉంది; కొవ్వు, స్నాయువు, మాంసంతో నిండివుంది; ఇది రక్తవర్ణ కమలంలా కనిపిస్తుంది.

Verse 82

द्विजस्य सूनुः श्रुत्वेति काष्ठाग्रेण जघान तत् । येन तत्स्फुटनोद्गीर्णवसासिक्तमुखोऽभवत्

ఇది విని బ్రాహ్మణుని కుమారుడు కట్టె చివరతో దానిని కొట్టాడు. ఆ దెబ్బకు అది పగిలి, కొవ్వు చిమ్మి అతని ముఖంపై అంటుకుంది.

Verse 83

कपालघट्टनाद्रक्तं यत्संसक्तं मुखे तदा । जिह्वया लेलिहानोऽसौ मुहुस्तद्रक्तमा स्वदत्

కపాలాన్ని కొట్టినప్పుడు అతని ముఖానికి అంటుకున్న రక్తాన్ని అతడు నాలుకతో మళ్లీ మళ్లీ నాకుతూ, ఆ రక్తరసాన్ని పునఃపునః ఆస్వాదించాడు.

Verse 84

आस्वाद्यैवं समादाय तत्कपालं समाकुलः । पीत्वा वसां महाकायो बभूवातिभयंकरः

ఇలా రుచి చూచి, కలవరంతో ఆ కపాలాన్ని పట్టుకొని, వసను త్రాగగానే అతడు మహాకాయుడై—అతిభయంకరుడయ్యెను.

Verse 85

सद्यो वेता लतां प्राप तीक्ष्णदंष्ट्रस्तदा निशि । तस्याट्टहासघोषेण दिशश्च प्रदिशस्तदा

అదే క్షణంలో రాత్రివేళ అతడు తీక్ష్ణదంష్ట్రాలతో వేతాళస్థితిని పొందెను; అతని అట్టహాస ఘోషతో దిశలు, ప్రదిశలు మార్మోగెను.

Verse 86

द्यौरतरिक्षं भूमिश्च स्फुटिता इव सर्वशः । तस्मिन्वेगात्समाकृष्य पितरं हन्तुमुद्यते

ద్యౌః, అంతరిక్షం, భూమి—అన్నీ అన్ని వైపులా చీలిపోయినట్లుగా కన్పించెను; అప్పుడు అతడు ఉగ్రవేగంతో తండ్రిని లాగి, హతమార్చుటకు উদ্যతుడయ్యెను.

Verse 87

मा कृथाः साहसमिति प्रादुरासीद्वचो दिवि । स दिव्यां गिरमाकर्ण्य वेतालोऽतिभयंकरः

‘సాహసం చేయకు!’ అని ఆకాశంలో అకస్మాత్తుగా వాక్యము ప్రాదుర్భవించెను; ఆ దివ్య వాణిని విని ఆ అతిభయంకర వేతాళుడు ఆగిపోయెను.

Verse 88

पितरं तं परित्यज्य महावेगसमन्वितः । तूर्णमाकाशमाविश्य प्रययावस्खलद्गतिः

తండ్రిని విడిచి, మహావేగసంపన్నుడై, తక్షణమే ఆకాశంలో ప్రవేశించి, అడ్డంకిలేని గతితో వెళ్లిపోయెను.

Verse 89

स गत्वा दूरमध्वानं वेतालैः सह संगतः । तमागतं समालोक्य वेतोलास्सर्व एव ते

అతడు దూరమైన మార్గాన్ని వెళ్లి వేతాళులతో కలిసి చేరాడు. అతడు వచ్చినట్లు చూసి ఆ వేతాళులందరూ అతని వైపు తిరిగారు.

Verse 90

कपालस्फोटनादेष वेतालत्वं यदाप्तवान् । कपालस्फोटनामानमाह्वयांचक्रिरे ततः

కపాలం పగలడం వల్లనే అతడు వేతాళత్వాన్ని పొందాడు; అందుచేత వారు అతనిని ‘కపాలస్ఫోట’—అంటే ‘కపాలాన్ని పగలగొట్టేవాడు’ అని పిలిచారు.

Verse 91

ततः कपालस्फोटो ऽसौ वेतालैः सर्वतो वृतः । नरास्थिभूषणाख्यस्य सद्यो वेतालभूपतेः

అప్పుడు కపాలస్ఫోటుడు చుట్టూ వేతాళులతో ఆవరించబడి, నరాస్థిభూషణ అనే వేతాళరాజు సన్నిధికి వెంటనే చేరాడు.

Verse 92

अन्तिकं सहसा प्राप महाबलसमन्वितः । नरास्थिभूषणश्चैनं सेनाप तिमकल्पयत्

అతడు మహాబలంతో కూడి అకస్మాత్తుగా సమీపానికి చేరాడు; నరాస్థిభూషణుడు అతనిని సేనాధిపతిగా నియమించాడు.

Verse 93

तं कदाचित्तु गन्धर्वश्चित्रसेनाभिधो बली । नरास्थिभूषणं संख्ये न्यवधीत्सोऽपि संस्थितः

ఒక సమయంలో చిత్రసేన అనే బలవంతుడైన గంధర్వుడు యుద్ధంలో నరాస్థిభూషణుణ్ని సంహరించాడు; అతడు (కపాలస్ఫోటుడు) కూడా స్థిరంగా నిలిచాడు.

Verse 94

नरास्थिभूषणे तस्मि न्गन्धर्वेण हते युधि । तदा कपालस्फोटोऽसौ तत्पदं समवाप्तवान्

యుద్ధంలో గంధర్వుని చేత ఆ నరాస్థిభూషణుడు హతుడైన వెంటనే, కపాలస్ఫోటుడు కూడా అదే పదం (గతి) పొందెను।

Verse 95

विद्याधरेन्द्रस्य सुतः सुदर्शनो मनुष्यतां वै प्रथमं स गत्वा । वेतालतां प्राप्य महर्षिशापात्क्रमाच्च वेतालपतिर्बभूव

విద్యాధరేంద్రుని కుమారుడు సుదర్శనుడు మొదట మనుష్యత్వాన్ని పొందెను; తరువాత మహర్షి శాపంతో వేతాలత్వం పొందీ, క్రమంగా వేతాలపతిగా అయ్యెను।