Adhyaya 22

Verse 1

सूत उवाच । एवं शिवतमः पंथाः शिवेनैव प्रदर्शितः । नृणां संसृतिबद्धानां सद्योमुक्तिकरः परः

సూతుడు పలికెను—ఇట్లుగా పరమ శివమయమైన మార్గము స్వయంగా శివునిచే ప్రదర్శింపబడెను; సంసారబంధనములో చిక్కిన మనుష్యులకు ఇది శ్రేష్ఠమై తక్షణ ముక్తిని ప్రసాదించును।

Verse 2

अथ दुर्मेधसां पुंसां वेदेष्वनधिकारिणाम् । स्त्रीणां द्विजातिबंधूनां सर्वेषां च शरीरिणाम्

ఇప్పుడు—దుర్మేధస్సులైన పురుషులకు, వేదాధికారము లేనివారికి, స్త్రీలకు, ద్విజాతిబంధువులకు (కాని వేదాధికారరహితులకు), అలాగే సమస్త దేహధారులకు—

Verse 3

एष साधारणः पंथाः साक्षात्कैवल्यसाधनः । महामुनिजनैः सेव्यो देवैरपि सुपूजितः

ఇది సర్వసాధారణమైన మార్గము—సాక్షాత్ కైవల్యసాధనము. మహామునిగణులు దీనిని సేవించుచున్నారు; దేవతలకూ ఇది అత్యంత పూజ్యము.

Verse 4

यत्कथाश्रवणं शंभोः संसारभयनाशनम् । सद्योमुक्तिकरं श्लाघ्यं पवित्रं सर्वदेहिनाम्

శంభుని కథాశ్రవణము సంసారభయాన్ని నశింపజేస్తుంది. అది సద్యోముక్తిని ప్రసాదించేది, శ్లాఘ్యమైనది, సమస్త దేహధారులకు పవిత్రకరమైనది.

Verse 5

अज्ञानतिमिरांधानां दीपोऽयं ज्ञानसिद्धिदः । भवरोगनिबद्धानां सुसेव्यं परमौषधम्

అజ్ఞానతిమిరంతో అంధులైనవారికి ఇది దీపము, జ్ఞానసిద్ధిని ప్రసాదించేది. భవరోగంతో బద్ధులైనవారికి ఇది సుసేవ్యమైన పరమౌషధము.

Verse 6

महापातकशैलानां वज्रघातसुदारुणम् । भर्जनं कर्मबीजानां साधनं सर्व संपदाम्

ఇది మహాపాతకమనే పర్వతాలపై అత్యంత దారుణమైన వజ్రాఘాతము. ఇది కర్మబీజాలను దహింపజేసి, సమస్త మంగళసంపదలకు సాధనమగును.

Verse 7

ये शृण्वंति सदा शम्भोः कथां भुवनपावनीम् । ते वै मनुष्या लोकेस्मिन्रुद्रा एव न संशयः

శంభుని భువనపావనమైన కథను ఎల్లప్పుడూ వినువారు—ఈ లోకంలో వారు మనుష్యులై ఉన్నా నిస్సందేహంగా రుద్రులే.

Verse 8

शृण्वतां शूलिनो गाथां तथा कीर्तयतां सताम् । तेषां पादरजांस्येव तीर्थानि मुनयो जगुः

త్రిశూలధారి శివుని గాథను శ్రవణం చేసి, సజ్జనులు దానిని కీర్తించే వారి పాదధూళికూడా తీర్థమేనని మునులు ప్రకటించారు.

Verse 9

तस्मान्निश्रेयसं गन्तुं येभिवांछंति देहिनः । ते शृण्वंतु सदा भक्त्या शैवीं पौराणिकीं कथाम्

కాబట్టి నిఃశ్రేయసమైన పరమ మంగళాన్ని చేరాలని కోరే దేహధారులు, సదా భక్తితో శైవ పౌరాణిక కథను శ్రవణం చేయాలి.

Verse 10

यद्यशक्तः सदा श्रोतुं कथां पौराणिकीं नरः । मुहूर्तं वापि शृणुयान्नियतात्मा दिनेदिने

ఎవరైనా నిత్యం పౌరాణిక కథను వినలేకపోతే, నియమితమనస్సుతో రోజుకోసారి కనీసం ఒక ముహూర్తమైనా శ్రవణం చేయాలి.

Verse 11

अथ प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो यदि मानवः । पुण्यमासेषु वा पुण्ये दिने पुण्यतिथिष्वपि

మరియు ఎవరికైనా ప్రతిరోజూ వినడం సాధ్యంకాకపోతే, పుణ్యమాసాలలో గానీ, శుభదినాలలో గానీ, పుణ్యతిథులలో కూడా శ్రవణం చేయాలి.

Verse 12

यः शृणोति कथां रम्यां पुराणैः समुदीरिताम् । स निस्तरति संसारं दग्ध्वा कर्ममहाटवीम्

పురాణాలలో ప్రకటించబడిన రమ్యకథను ఎవడు శ్రవణం చేస్తాడో, అతడు కర్మమహావనాన్ని దహించి సంసారాన్ని దాటి పోతాడు.

Verse 13

मुहूर्त्तं वा तदर्द्धं वा क्षणं वा पावनीं कथाम् । ये शृण्वंति सदा भक्त्या न तेषामस्ति दुर्गतिः

ముహూర్తమంత, దాని అర్ధమంత, లేదా క్షణమాత్రమైనా—భక్తితో నిత్యం ఈ పవిత్ర కథను వినేవారికి ఎప్పటికీ దుర్గతి ఉండదు।

Verse 14

यत्फलं सर्वयज्ञेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । सकृत्पुराणश्रवणात्तत्फलं विंदते नरः

సర్వ యజ్ఞాలలో లభించే ఫలమూ, సర్వ దానాలలో లభించే ఫలమూ—పురాణాన్ని ఒక్కసారి శ్రవణం చేసినవాడే అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 15

कलौ युगे विशेषेण पुराणश्रवणादृते । नास्ति धर्मः परः पुंसां नास्ति मुक्तिपथः परः

కలియుగంలో విశేషంగా పురాణశ్రవణం తప్ప మనుష్యులకు మరొక పరమధర్మం లేదు; మోక్షానికి మరొక శ్రేష్ఠ మార్గమూ లేదు।

Verse 16

पुराणश्रवणाच्छंभोर्नास्ति संकीर्तनं परम् । अत एव मनुष्याणां कल्पद्रुममहाफलम्

శంభునికి (శివునికి) పురాణశ్రవణం కన్నా మించిన సంకీర్తనం లేదు; అందుకే అది మనుష్యులకు కల్పవృక్ష మహాఫలంలా ఫలిస్తుంది।

Verse 17

कलौ हीनायुषो मर्त्या दुर्बलाः श्रमपीडिताः । दुर्मेधसो दुःखभाजो धर्माचारविवर्जिताः

కలియుగంలో మానవులు అల్పాయుష్కులు, బలహీనులు, శ్రమచేత పీడితులు; వారి బుద్ధి మందగించి, వారు దుఃఖభాగులై, ధర్మాచరణం లేనివారవుతారు।

Verse 18

इति संचिंत्य कृपया भगवान्बादरायणः । हिताय तेषां विदधे पुराणाख्यं सुधारसम्

ఇట్లు కరుణతో ఆలోచించిన భగవాన్ బాదరాయణుడు (వ్యాసుడు) వారి హితార్థం పురాణమనే అమృతసారాన్ని రచించాడు।

Verse 19

पिबन्नेवामृतं यत्नादेतत्स्यादजरामरः । शम्भोः कथामृतं कुर्यात्कुलमेवाजरामरम्

యత్నపూర్వకంగా అమృతాన్ని పానంచేస్తే అజరామరుడవుతాడు; అలాగే శంభువు కథామృతం వంశాన్నే అజరామరంగా చేస్తుంది।

Verse 20

बालो युवा दरिद्रो वा वृद्धो वा दुर्बलोऽपि वा । पुराणज्ञः सदा वन्द्यः पूज्यश्च सुकृतार्थिभिः

బాలుడైనా, యువుడైనా, దరిద్రుడైనా, వృద్ధుడైనా, బలహీనుడైనా—పురాణజ్ఞుడు ఎల్లప్పుడూ వందనీయుడు, పుణ్యార్థులు పూజ్యుడు।

Verse 21

नीचबुद्धिं न कुर्वीत पुराणज्ञे कदाचन । यस्य वक्त्रांबुजाद्वाणी कामधेनुः शरीरिणाम्

పురాణజ్ఞుని గురించి ఎప్పుడూ నీచబుద్ధి చేయకూడదు; ఎందుకంటే అతని ముఖకమలంనుండి వెలువడే వాణి శరీరులకు కామధేనువలె ఫలదాయకం।

Verse 22

गुरवः संति लोकेषु जन्मतो गुणतस्तथा । तेषामपि च सर्वेषां पुराणज्ञः परो गुरुः

లోకంలో జన్మవల్లనూ గుణవల్లనూ గురువులు ఉన్నారు; అయితే వారందరిలో పురాణజ్ఞుడే పరమ గురువు।

Verse 23

भवकोटिसहस्रेषु भूत्वाभूत्वावसीदति । यो ददात्यपुनर्वृत्तिं कोऽन्यस्तस्मात्परो गुरुः

కోట్లకొద్దీ సహస్ర జన్మల్లో మళ్లీ మళ్లీ జన్మమరణాలు అనుభవించి జీవుడు అలసిపోతాడు. ఎవడు పునర్జన్మకు తిరిగి రాకుండా మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాడో—ఆయనకన్నా గొప్ప గురువు మరెవరు?

Verse 24

पुराणज्ञः शुचिर्दांतः शांतो विजितमत्सरः । साधुः कारुण्यवान्वाग्मी वदेत्पुण्यकथां सुधी

పురాణజ్ఞుడు, శుచియైనవాడు, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడు, శాంతుడు, అసూయను జయించినవాడు, సద్గుణసంపన్నుడు, కరుణావంతుడు, వాగ్మి—అటువంటి వివేకి పుణ్యకథను చెప్పాలి.

Verse 25

व्यासासनं समारूढो यदा पौराणिको द्विजः । असमाप्तप्रसंगश्च नमस्कुर्यान्न कस्य चित्

పురాణవాచకుడైన ద్విజుడు వ్యాసాసనంపై ఆసీనుడై, ప్రసంగం ఇంకా ముగియకుండగా, ఎవరికైనా లేచి నమస్కరించకూడదు.

Verse 26

ये धूर्ता ये च दुर्वृत्ता ये चान्ये विजिगीषवः । तेषां कुटिलवृत्तीनामग्रे नैव वदेत्कथाम्

ధూర్తులు, దుర్వృత్తులు, అలాగే జయకాంక్షతో ఉన్న ఇతరులు—అటువంటి కూటిల్య స్వభావుల ముందర కథను అసలు చెప్పకూడదు.

Verse 27

न दुर्जनसमाकीर्णे न शूद्रश्वापदावृते । देशे न द्यूतसदने वदेत्पुण्यकथां सुधीः

దుర్జనులతో నిండిన చోట, శూద్రులు మరియు క్రూర మృగాలు విస్తరించిన ప్రాంతంలో, అలాగే జూదశాలలో—వివేకి పుణ్యకథను చెప్పకూడదు.

Verse 28

सद्ग्रामे सुजनाकीर्णे सुक्षेत्रे देवतालये । पुण्ये नदनदीतीरे वदेत्पुण्यकथां सुधीः

సద్గ్రామంలో, సజ్జనులతో నిండిన చోట, పుణ్యక్షేత్రంలో లేదా దేవాలయంలో, అలాగే పుణ్య నదీ-నదుల తీరంలో—బుద్ధిమంతుడు పుణ్యకథను ప్రవచించాలి।

Verse 29

शिवभक्तिसमायुक्ता नान्यकार्येषु लालसा । वाग्यताः सुश्रवोऽव्यग्राः श्रोतारः पुण्यभागिनः

శివభక్తితో యుక్తులై, ఇతర పనులపై ఆశక్తి లేక, వాక్సంయమంతో, శ్రద్ధగా వినే, అవ్యగ్రంగా ఉండే శ్రోతలే నిజంగా పుణ్యభాగులు।

Verse 30

अभक्ता ये कथां पुण्यां शृण्वंति मनुजाधमाः । तेषां पुण्यफलं नास्ति दुःखं स्याज्जन्मजन्मनि

భక్తిలేని, మనుష్యులలో నీచులు ఈ పుణ్యకథను విన్నా—వారికి పుణ్యఫలం లభించదు; జన్మజన్మలకు దుఃఖమే అనుసరిస్తుంది।

Verse 31

पुराणं ये त्वसंपूज्य तांबूलाद्यैरुपायनैः । शृण्वंति च कथां भक्त्या दरिद्राः स्युर्न पापिनः

తాంబూలం మొదలైన ఉపహారాలతో పురాణాన్ని పూజించలేకపోయినా, భక్తితో కథను వినేవారు—వారు దరిద్రులైనా పాపులు కారు।

Verse 32

कथायां कीर्त्यमानायां ये गच्छंत्यन्यतो नराः । भोगांतरे प्रणश्यंति तेषां दाराश्च संपदः

కథా కీర్తనం జరుగుతున్నప్పుడు ఎవరు అక్కడి నుంచి వెళ్లి ఇతరత్రా పోతారో—వారి భోగాల మధ్యనే వారి భార్యలు మరియు సంపద నశిస్తాయి।

Verse 33

सोष्णीषमस्तका ये च कथां शृण्वंति पावनीम् । ते बलाकाः प्रजायन्ते पापिनो मनुजाधमाः

పాపులు, మనుష్యులలో అధములు, తలపై కప్పు/పాగడి పెట్టుకొని (అవమానంగా) పవిత్ర కథను వినితే, వారు బలాకా (కొంగ/సారస) పక్షులుగా జన్మిస్తారు।

Verse 34

तांबूलं भक्षयन्तो ये कथां शृण्वंति पावनीम् । स्वविष्ठां खादयंत्येतान्नरके यमकिंकराः

తాంబూలం (పాన్) నములుతూ పవిత్ర కథను వినేవారిని, నరకంలో యమదూతలు వారి స్వంత మలమే తినిపిస్తారు।

Verse 35

ये च तुंगासनारूढाः कथां शृण्वंति दांभिकाः । अक्षयान्नरकान्भुक्त्वा ते भवंत्येव वायसाः

దంభులు ఎత్తైన ఆసనంపై కూర్చొని పవిత్ర కథను వినితే, వారు ‘అక్షయ’ నరకాలను అనుభవించి నిజంగా కాకులుగా జన్మిస్తారు।

Verse 36

ये च वीरासनारूढा ये च मंचकसंस्थिताः । शृण्वंति सत्कथां ते वै भवंत्यनृजुपादपाः

వీరాసనంలో కూర్చొని, లేదా మంచం/మంచకంపై కూర్చొని-పడుకొని సత్కథను వినేవారు, వంకర కాళ్ల/కొమ్మల చెట్లుగా (అనృజుపాదపాలు) అవుతారు।

Verse 37

असंप्रणम्य शृण्वंतो विषवृक्षा भवंति ते । कथां शयानाः शृण्वन्तो भवंत्यजगरा नराः

ప్రణామం చేయకుండా కథను వినేవారు విషవృక్షాలవుతారు; పడుకొని కథను వినేవారు అజగరాలు (మహా సర్పాలు) అవుతారు।

Verse 38

यः शृणोति कथां वक्तुः समानासनमाश्रितः । गुरुतल्पसमं पापं संप्राप्य नरकं व्रजेत्

వక్తతో సమానాసనమున కూర్చొని కథను వినువాడు గురుతల్పసమమైన మహాపాపమును పొందించి నరకమునకు పోవును.

Verse 39

ये निंदंति पुराणज्ञं कथां वा पापहारिणीम् । ते वै जन्मशतं मर्त्याः शुनका संभवंति च

పురాణజ్ఞుని నిందించువారు గాని, పాపహారిణీ పుణ్యకథను అవమానించువారు గాని, వారు శతజన్మలు కుక్కయోనిలో జన్మింతురు.

Verse 40

कथायां वर्तमानायां ये वदंति नराधमाः । ते गर्दभाः प्रजायन्ते कृकलासास्ततः परम्

కథ జరుగుచుండగా మాటలాడే నరాధములు గాడిదలుగా జన్మింతురు; ఆపై బల్లి యోనిని పొందుదురు.

Verse 41

कदाचिदपि ये पुण्यां न शृण्वंति कथां नराः । ते भुक्त्वा नरकान्घोरान्भ वंति वनसूकराः

ఎప్పటికీ పుణ్యకథను వినని మనుష్యులు ఘోర నరకాలను అనుభవించి తరువాత అడవి పందులుగా జన్మింతురు.

Verse 42

ये कथामनुमोदन्ते कीर्त्यमानां नरोत्तमाः । अशृण्वंतोऽपि ते यांति शाश्वतं परमं पदम्

కీర్తింపబడుచున్న పుణ్యకథను అనుమోదించి ఆనందించు నరోత్తములు, వినకపోయినను శాశ్వత పరమపదమును పొందుదురు.

Verse 43

कथायां कीर्त्यमानायां विघ्नं कुर्वंति ये शठाः । कोट्यब्दान्नरकान्भुक्त्वा भवंति ग्रामसूकराः

పవిత్ర పౌరాణిక కథ కీర్తన జరుగుతుండగా మోసగాళ్లు అడ్డంకులు కలిగిస్తే, వారు కోటి సంవత్సరాలు నరకభోగం అనుభవించి చివరికి గ్రామ పందులుగా జన్మిస్తారు।

Verse 44

ये श्रावयंति मनुजान्पुण्यां पौराणिकीं कथाम् । कल्पकोटिशतं साग्रं तिष्ठंति ब्रह्मणः पदम्

మనుష్యులకు పుణ్యమైన పౌరాణిక కథను వినిపించేవారు, సాగ్రంగా శతకోటి కల్పకాలం బ్రహ్మపదంలో నివసిస్తారు।

Verse 45

आसनार्थं प्रयच्छंति पुराणज्ञस्य ये नराः । कम्बलाजिनवासांसि मञ्चं फलकमेव च

పురాణజ్ఞునికి ఆసనార్థం దానం చేసే వారు—కంబళం, మృగచర్మం, వస్త్రాలు, మంచం లేదా చెక్క పలక అయినా—మహా పుణ్యాన్ని పొందుతారు।

Verse 46

स्वर्गलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । स्थित्वा ब्रह्मादिलोकेषु पदं यांति निरामयम्

వారు స్వర్గలోకాన్ని చేరి కోరిన భోగాలను అనుభవిస్తారు; తరువాత బ్రహ్మాది లోకాలలో నివసించి చివరికి నిరామయమైన, నిర్మలమైన పరమపదాన్ని పొందుతారు।

Verse 47

पुराणज्ञस्य यच्छंति ये सूत्रवसनं नवम् । भोगिनो ज्ञानसंपन्नास्ते भवंति भवेभवे

పురాణజ్ఞునికి కొత్త వస్త్రం (నవీన గుడ్డ) సమర్పించే వారు, జన్మ జన్మలకు భోగసంపన్నులుగా మరియు జ్ఞానసంపన్నులుగా ఉంటారు।

Verse 48

ये महापातकैर्युक्ता उपपातकिनश्च ये । पुराणश्रवणादेव ते यांति परमं पदम्

మహాపాతకాలతో యుక్తులైనవారూ, ఉపపాతకులైనవారూ—కేవలం పురాణశ్రవణమాత్రంతోనే పరమపదాన్ని పొందుతారు.

Verse 49

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं द्विजोत्तमाः । शृण्वतां सर्वपापघ्नं विचित्रं सुमनोहरम्

హే ద్విజోత్తములారా! ఇక్కడ నేను మహాపుణ్యకరమైన ఇతిహాసాన్ని చెప్పుదును—వినేవారికి సమస్త పాపాలను హరించేది, అద్భుతమూ మనోహరమూ అయినది.

Verse 50

दक्षिणापथमध्ये वै ग्रामो बाष्कलसंज्ञितः । तत्र संति जनाः सर्वे मूढाः कर्मविवर्जिताः

దక్షిణాపథమధ్యంలో ‘బాష్కల’ అనే గ్రామం ఉంది; అక్కడి ప్రజలందరూ మూర్ఖులై, ధర్మకర్మల నుండి విరహితులై ఉన్నారు.

Verse 51

न तत्र ब्राह्मणाचाराः श्रुतिस्मृतिपराङ्मुखाः । जपस्वाध्यायरहिताः परस्त्री विषयातुराः

అక్కడ బ్రాహ్మణాచారాలు లేవు; వారు శ్రుతి-స్మృతులకు విముఖులు, జప-స్వాధ్యాయరహితులు, పరస్త్రీ మరియు విషయాసక్తితో బాధపడువారు.

Verse 52

कृषीवलाः शस्त्रधरा निर्देवा जिह्मवृत्तयः । न जानंति परं धर्मं ज्ञानवैराग्यलक्षणम्

వారు కేవలం కృషీవలులూ శస్త్రధారులూ; దేవభక్తి లేనివారు, వక్రాచారులు; జ్ఞాన-వైరాగ్యలక్షణమైన పరమధర్మాన్ని వారు ఎరుగరు.

Verse 53

स्त्रियश्च पापनिरताः स्वैरि ण्यः कामलालसाः । दुर्बुद्धयः कुटिलगाः सद्गताचारवर्जिताः

అక్కడ కొందరు స్త్రీలు పాపాచారంలో నిమగ్నులై, స్వేచ్ఛాచారిణులై, కామభోగాల పట్ల లాలసతో, దుష్టబుద్ధి కలిగి, కూటిల్య మార్గాలు అనుసరించి, సద్గతి-సదాచార నియమాలకు దూరంగా ఉన్నారు।

Verse 54

तत्रैको विदुरो नाम दुरात्मा ब्राह्मणाधमः । आसीद्वेश्यापतिर्योऽसौ सदारोऽपि कुमार्गगः

అక్కడ ‘విదుర’ అనే ఒకడు ఉండెను—దురాత్ముడు, బ్రాహ్మణులలో అధముడు. అతడు వేశ్యకు పోషకుడు/రక్షకుడై జీవించెను; భార్య ఉన్నప్పటికీ కుమార్గాన్నే అనుసరించెను।

Verse 55

स्वपत्नीं बंदुलां नाम हित्वा प्रतिनिशं तथा । वेश्याभवनमासाद्य रमते स्मरपीडितः

అతడు ‘బందులా’ అనే తన భార్యను విడిచి, ప్రతి రాత్రి వేశ్యాగృహానికి వెళ్లి, కామదేవుని బాధతో తపించి, అక్కడే రమించుచుండెను।

Verse 56

सापि तस्यांगना रात्रौ वियुक्ता नवयौवना । असहंती स्मरावेशं रेमे जारेण संगता

అతని ఆ నవయౌవన భార్య కూడా, రాత్రి వేళ అతనితో విడిపోయి, కామావేశాన్ని తట్టుకోలేక, జారునితో సంగమించి రమించెను।

Verse 57

तां कदाचिद्दुराचारां जारेण सह संगताम् । दृष्ट्वा तस्याः पतिः क्रोधादभि दुद्राव सत्वरः

ఒకసారి ఆ దురాచారిణిని జారునితో కలిసి ఉన్నదిగా చూసి, ఆమె భర్త కోపంతో ఉప్పొంగి వెంటనే వారి వైపు పరుగెత్తెను।

Verse 58

जारे पलायिते पत्नीं गृहीत्वा स दुराशयः । संताड्य मुष्टिबंधेन मुहुर्मुहुरताडयत्

జారుడు పారిపోయినప్పుడు ఆ దురాశయుడు తన భార్యను పట్టుకొని ముష్టిబద్ధమైన చేతులతో మళ్లీ మళ్లీ కొట్టి హింసించాడు।

Verse 59

सा नारी पीडिता भर्त्रा कुपिता प्राह निर्भया । भवान्प्रतिनिशं वेश्यां रमते का गतिर्मम

భర్త చేత పీడింపబడిన ఆ స్త్రీ కోపంతోనూ నిర్భయంగా పలికింది—“మీరు ప్రతి రాత్రి వేశ్యతో రమిస్తారు; మరి నా గతి ఏమిటి, నాకు ఆశ్రయం ఏది?”

Verse 60

अहं रूपवती योषा नवयौवनशालिनी । कथं सहिष्ये कामार्ता तव संगतिवर्जिता

“నేను రూపవతిని, నవయౌవనంతో శోభించే స్త్రీని; నీ సాంగత్యం లేక కామవేదనతో నేను ఎలా సహించగలను?”

Verse 61

इत्युक्तः स तया तन्व्या प्रोवाच ब्राह्मणाधमः । युक्तमेव त्वयोक्तं हि तस्माद्वक्ष्यामि ते हितम्

ఆ సన్నని యువతి ఇలా అనగా, ఆ నీచ బ్రాహ్మణుడు పలికాడు—“నీవు చెప్పింది యుక్తమే; అందుకే నీ హితాన్ని నేను చెబుతాను.”

Verse 62

जारेभ्यो धनमाकृष्य तेभ्यो देहि परां रतिम् । तद्धनं देहि मे सर्वं पण्यस्त्रीणां ददामि तत्

“జారుల నుండి ధనం లాగి తీసుకొని వారికి పరమ రతిని కలిగించు; ఆ ధనమంతా నాకు ఇవ్వు—నేను దానిని పణ్యస్త్రీలకు అందజేస్తాను.”

Verse 63

एवं संपूर्यते कामो ममापि च वरानने । तथेति भर्तृवचनं प्रतिजग्राह सा वधूः

“హే సుందరముఖీ! ఈ విధంగా నా కోరిక కూడా నెరవేరును.” భర్త మాటలు విని ఆ వధువు “తథాస్తు” అని అంగీకరించింది.

Verse 64

एवं तयोस्तु दंपत्योर्दुराचारप्रवृत्तयोः । कालेन निधनंप्राप्तः स विप्रो वृषलीपतिः

ఈ విధంగా ఆ దంపతులు దురాచారంలో నిమగ్నులై ఉండగా, కాలక్రమేణ ఆ విప్రుడు—వృషలీ భర్త—మరణాన్ని పొందెను.

Verse 65

मृते भर्तरि सा नारी पुत्रैः सह निजालये । उवास सुचिरं कालं किंचिदुत्क्रांतयौवना

భర్త మరణించిన తరువాత ఆ స్త్రీ తన కుమారులతో కలిసి తన ఇంటిలో చాలాకాలం నివసించింది; ఆమె యౌవనం కొంత క్షీణించింది.

Verse 66

एकदा दैवयोगेन संप्राप्ते पुण्यपर्वणि । सा नारी बंधुभिः सार्धं गोकर्णं क्षेत्र माययौ

ఒకసారి దైవయోగవశాత్ పుణ్యపర్వదినం వచ్చినప్పుడు, ఆ స్త్రీ బంధువులతో కలిసి గోకర్ణక్షేత్రానికి వెళ్లింది.

Verse 67

तत्र तीर्थजले स्नात्वा कस्मिंश्चिद्देवतालये । शुश्राव देवमुख्यानां पुण्यां पौराणिकीं कथाम्

అక్కడ తీర్థజలంలో స్నానం చేసి, ఒక దేవాలయంలో దేవముఖ్యుని విషయమైన పుణ్యమైన పౌరాణిక కథను ఆమె శ్రవణం చేసింది.

Verse 68

योषितां जारसक्तानां नरके यमकिंकराः । संतप्तलोहपरिघं क्षिपंति स्मरमंदिरे

నరకంలో యమదూతలు పరపురుషాసక్త స్త్రీలపై ‘స్మరమందిర’మనే కామజ యాతనాస్థానంలో ఎర్రగా మండే ఇనుప గదలను విసురుతారు।

Verse 69

इति पौराणिकेनोक्तां सा श्रुत्वा धर्मसंहिताम् । तमुवाच रहस्येषा भीता ब्राह्मणपुंगवम्

పౌరాణికుడు చెప్పిన ధర్మసంహితను విని ఆమె భయపడింది; ఆపై రహస్యంగా ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునితో మాట్లాడింది।

Verse 70

ब्रह्मन्पापमजानंत्या मयाचरितमुल्बणम् । यौवने कामचारेण कौटिल्येन प्रवर्तितम्

ఓ బ్రాహ్మణా! ఇది పాపమని తెలియక, యౌవనంలో కామాచారం మరియు కపటంతో ప్రేరితమై నేను ఘోరమైన కర్మను చేసాను।

Verse 71

इदं त्वद्वचनं श्रुत्वापुराणार्थविजृंभि तम् । भीतिर्मे महती जाता शरीरं वेपते मुहुः

పురాణార్థాన్ని విస్తరింపజేసే మీ వాక్యాలను విని నాకు మహాభయం కలిగింది; నా శరీరం మళ్లీ మళ్లీ వణుకుతోంది।

Verse 72

धिङ्मां दुरिंद्रियासक्तां पापां स्मरविमोहिताम् । अल्पस्य यत्सुखस्यार्थे घोरां यास्यामि दुर्गतिम्

నాపై ధిక్కారం—దురింద్రియాసక్తురాలిని, పాపినిని, కామమోహితురాలిని! స్వల్ప సుఖం కోసం నేను ఘోరమైన దుర్గతికి పడిపోతాను।

Verse 73

कथं पश्यामि मरणे यमदूतान्भयंकरान् । कथं पाशैर्बलात्कंठे बध्यमाना धृतिं लभे

మరణ సమయంలో భయంకరమైన యమదూతలను నేను ఎలా చూడగలను? వారు బలవంతంగా నా కంఠానికి పాశాలు బిగిస్తుంటే నేను ధైర్యాన్ని ఎలా పొందగలను?

Verse 74

कथं सहिष्ये नरके खंडशो देहकृंतनम । पुनः कथं पतिष्यामि संतप्ता क्षारकर्दमे

నరకంలో శరీరాన్ని ముక్కలు ముక్కలుగా కోయడాన్ని నేను ఎలా సహించగలను? మళ్ళీ కాలిపోతూ ఆ ఉప్పు బురదలో నేను ఎలా పడగలను?

Verse 75

कथं च योनिलक्षेषु क्रिमिकीटखगादिषु । परिभ्रमामि दुःखौघात्पीड्यमाना निरंतरम्

దుఃఖాల సముద్రంలో నిరంతరం బాధింపబడుతూ, క్రిములు, కీటకాలు, పక్షులు మొదలైన లక్షలాది జన్మలలో నేను ఎలా తిరుగుతాను?

Verse 76

कथं च रोचते मह्यमद्यप्रभृति भोजनम् । रात्रौ कथं च सेविष्ये निद्रां दुःखपरिप्लुता

ఈ రోజు నుండి నాకు భోజనం ఎలా రుచిస్తుంది? దుఃఖంలో మునిగిపోయిన నేను రాత్రిపూట నిద్రను ఎలా పొందగలను?

Verse 77

हाहा हतास्मि दग्धास्मि विदीर्णहृदयास्मि च । हा विधे मां महापापे दत्त्वा बुद्धिमपातयः

అయ్యో! నేను నాశనమయ్యాను, కాలిపోయాను, నా హృదయం బద్దలైంది. ఓ విధాతా! నాకు బుద్ధిని ఇచ్చి కూడా, నన్ను ఎందుకు మహాపాపంలో పడేశావు?

Verse 78

पततस्तुंगशैलाग्राच्छूलाक्रांतस्य देहिनः । यद्दुःखं जायते घोरं तस्मात्कोटिगुणं मम

ఎత్తైన పర్వతశిఖరం నుండి పడిపోయి శూలంలో గుచ్చబడిన జీవికి కలిగే భయంకర వేదన ఎంతయో, నా బాధ అది కన్నా కోటి రెట్లు ఎక్కువ.

Verse 79

अश्वमेधायुतं कृत्वा गंगां स्नात्वा शतं समाः । न शुद्धिर्जायते प्रायो मत्पापस्य गरीयसः

నేను పదివేల అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేసినా, వంద సంవత్సరాలు గంగలో స్నానం చేసినా, నా భారమైన పాపానికి శుద్ధి దాదాపు కలగదు.

Verse 80

किं करोमि क्व गच्छामि कं वा शरणमाश्रये । को वा मां त्रायते लोके पतंती नरकार्णवे

నేను ఏమి చేయాలి, ఎక్కడికి వెళ్లాలి, ఎవరి శరణు ఆశ్రయించాలి? నరకసముద్రంలో మునిగిపోతున్న నన్ను ఈ లోకంలో ఎవరు రక్షిస్తారు?

Verse 81

त्वमेव मे गुरुर्ब्रह्मंस्त्वं माता त्वं पितासि च । उद्धरोद्धर मां दीनां त्वामेव शरणं गताम्

హే బ్రహ్మన్! నీవే నా గురువు; నీవే నా తల్లి, నీవే నా తండ్రి కూడా. నీ శరణు మాత్రమే వచ్చిన ఈ దీనురాలిని उद्धరించు, उद्धరించు.

Verse 82

इति तां जातनिर्वेदां पतितां चरणद्वये । उत्थाप्य कृपया धीमान्बभाषे द्विजपुंगवः

ఇలా అని పశ్చాత్తాపంతో నిండిపోయి ఆయన రెండు పాదాల వద్ద పడిపోయిన ఆమెను చూసి, జ్ఞానవంతుడైన బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు కరుణతో ఆమెను లేపి పలికాడు.

Verse 83

ब्राह्मण उवाच । दिष्ट्या काले प्रबुद्धासि श्रुत्वेमां महतीं कथाम् । मा भैषीस्तव वक्ष्यामि गतिं चैव सुखावहाम्

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—దైవానుగ్రహంతో నీవు సమయానికి మేల్కొని ఈ మహత్తర సత్కథను విన్నావు. భయపడకు; నీకు సుఖప్రదమైన గతి, మార్గము నేను చెప్పుదును.

Verse 84

सत्कथाश्रवणादेव जाता ते मतिरीदृशी । इंद्रियार्थेषु वैराग्यं पश्चात्तापो महानभूत्

సత్కథను వినడమే కారణంగా నీలో ఇలాంటి బుద్ధి కలిగింది; ఇంద్రియవిషయాల పట్ల వైరాగ్యం వచ్చింది, మహత్తర పశ్చాత్తాపమూ జన్మించింది.

Verse 85

पश्चात्तापो हि सर्वेषामघानां निष्कृतिः परा । तेनैव कुरुते सद्यः प्रायश्चित्तं सुधीर्नरः

నిజమే, పశ్చాత్తాపమే సమస్త పాపాలకు పరమ నిష్కృతి; ఆ పశ్చాత్తాపంతోనే సుధీ మనిషి వెంటనే నిజమైన ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తాడు.

Verse 86

प्रायश्चित्तानि सर्वाणि कृत्वा च विधिवत्पुनः । अपश्चात्तापिनो नार्या न यांति गतिमुत्तमाम्

విధివిధానంగా అన్ని ప్రాయశ్చిత్తాలు చేసినా, పశ్చాత్తాపం లేనివారు ఉత్తమ గతిని పొందరు.

Verse 87

सत्कथाश्रवणान्नित्यं संयाति परमां गतिम् । पुण्यक्षेत्रनिवासाच्च चित्तशुद्धिः प्रजायते

నిత్యం సత్కథా శ్రవణం వల్ల పరమగతి లభిస్తుంది; పుణ్యక్షేత్రంలో నివసించడం వల్ల చిత్తశుద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 88

यथा सत्कथया नित्यं संयाति परमां गतिम् । तथान्यैः सद्व्रतैर्जंतोर्नभवेन्मतिरुत्तमा

నిత్యంగా సత్కథ వలన పరమగతి లభించునట్లు, కేవలం ఇతర సద్వ్రతముల వలన మాత్రమే జీవుని బుద్ధి అట్లా ఉత్తమమగదు।

Verse 89

यथा मुहुः शोध्यमानो दर्पणो निर्मलो भवेत् । तथा सत्कथया चेतो विशुद्धिं परमां व्रजेत्

ఎలా అద్దం మళ్లీ మళ్లీ శుద్ధి చేయబడితే నిర్మలమగునో, అలాగే సత్కథ వలన చిత్తం పరమ విశుద్ధిని పొందును।

Verse 90

विशुद्धे चेतसि नृणां ध्यानं सिध्यत्युमापतेः । ध्यानेन सर्वं मलिनं मनोवाक्कायसंभृतम्

మనుష్యుల చిత్తం విశుద్ధమైతే ఉమాపతి (శివుడు) ధ్యానం సిద్ధించును; ధ్యానమువలన మనస్సు, వాక్కు, కాయములలో కూడిన సమస్త మలినత తొలగును।

Verse 91

सद्यो विधूय कृतिनो यांति शम्भोः परं पदम् । अतः संन्यस्तपुण्यानां सत्कथा साधनं परम्

తక్షణమే మలినతను విదూయించి కృతులు శంభువు యొక్క పరమపదమునకు చేరుదురు; అందువల్ల పుణ్యమాత్ర ఆశ్రయాన్ని విడిచినవారికి సత్కథయే పరమ సాధనం।

Verse 92

कथया सिध्यति ध्यानं ध्यानात्कैवल्यमुत्तमम् । असिद्धपरमध्यानः कथामेतां शृणोति यः । सोऽन्यजन्मनि संप्राप्य ध्यानं याति परां गतिम्

సత్కథ వలన ధ్యానం సిద్ధించును; ధ్యానమునుండి ఉత్తమ కైవల్యం లభించును. పరమధ్యానంలో ఇంకా అసిద్ధుడైనవాడు ఈ కథను శ్రవణం చేస్తే, ఇతర జన్మలో ఫలాన్ని పొందించి ధ్యానాన్ని సాధించి పరమగతిని చేరును।

Verse 93

नामोच्चारणमात्रेण जप्त्वा मंत्रमजामिलः । पश्चात्तापसमायुक्तस्त्ववाप परमां गतिम्

కేవలం నామోచ్చారణమాత్రంతోనే అజామిలుడు మంత్రజపం చేసినవాడయ్యాడు; అనంతరం పశ్చాత్తాపంతో యుక్తుడై పరమగతిని పొందాడు.

Verse 94

सर्वेषां श्रेयसां बीजं सत्कथाश्रवणं नृणाम् । यस्तद्विहीनः स पशुः कथं मुच्येत बन्धनात्

మనుష్యులకు సమస్త శ్రేయస్సుల బీజం సత్కథాశ్రవణమే. దానిలేని వాడు పశువుతో సమానం—అతడు బంధనంనుండి ఎలా విముక్తి పొందగలడు?

Verse 95

अतस्त्वमपि सर्वेभ्यो विषयेभ्यो निवृत्तधीः । भक्तिं परां समाधाय सत्कथां शृणु सर्वदा । शृण्वंत्याः सत्कथां नित्यं चेतस्ते शुद्धिमेष्यति

కాబట్టి నీవు కూడా సమస్త విషయాలనుండి మనస్సును ఉపసంహరించి, పరమభక్తిని స్థాపించి, ఎల్లప్పుడూ సత్కథను విను. నిత్యం సత్కథ వింటే నీ చిత్తం శుద్ధి పొందుతుంది.

Verse 96

तेन ध्यायसि विश्वेशं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि । ध्यायतः शिवपादाब्जं मुक्तिरेकेन जन्मना

దానివల్ల నీవు విశ్వేశ్వరుని ధ్యానిస్తావు; తద్వారా ముక్తిని పొందుతావు. శివుని పాదపద్మాలను ధ్యానించువానికి ఒకే జన్మలో ముక్తి లభిస్తుంది.

Verse 97

भविष्यति न सन्देहः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । इत्युक्ता तेन विप्रेण सा नारी बाष्पसंकुला

“ఇది తప్పక జరుగుతుంది—సందేహం లేదు; నేను సత్యం, సత్యం చెబుతున్నాను.” అని ఆ విప్రుడు చెప్పగా ఆ స్త్రీ కన్నీళ్లతో నిండిపోయింది.

Verse 98

पतित्वा पादयोस्तस्य कृतार्थास्मीत्यभाषत । तस्मिन्नेव महाक्षेत्रे तस्मादेव द्विजोत्तमात्

ఆమె ఆయన పాదాల వద్ద పడిపోయి—“నేను కృతార్థురాలిని” అని పలికింది. అదే మహాక్షేత్రంలో, అదే శ్రేష్ఠ ద్విజుని నుండి ఆమెకు మరింత ఉపదేశం లభించింది.

Verse 99

शुश्राव सत्कथां साध्वीं कैवल्यफल दायिनी । स उवाच द्विजस्तस्यै कथां वैराग्यबृंहिताम्

ఆమె కైవల్యఫలాన్ని ప్రసాదించే పవిత్రమైన సత్కథను శ్రవణం చేసింది. ఆపై ఆ ద్విజుడు ఆమెకు వైరాగ్యంతో బలపడిన ఉపదేశకథను చెప్పాడు.

Verse 100

यां श्रुत्वा मनुजः सद्यस्त्यजेद्विषयवासनाम् । तस्याश्चित्तं यथा शुद्धं वैराग्यरसगं यथा

దాన్ని విన్న వెంటనే మనిషి విషయవాసనలను త్యజిస్తాడు; ఆమె చిత్తం శుద్ధమై, వైరాగ్యరసంలో లీనమైనట్లైంది.

Verse 110

इत्थं प्रतिदिनं भक्त्या प्रार्थयंती महेश्वरम् । शृण्वंती सत्कथां सम्यक्कर्मबंधं समाच्छिनत्

ఇలా ఆమె ప్రతిదినం భక్తితో మహేశ్వరుని ప్రార్థిస్తూ, శ్రద్ధగా సత్కథను వింటూ, కర్మబంధాన్ని పూర్తిగా ఛేదించింది.

Verse 120

देव्युवाच । सोऽस्मत्कथां महापुण्यां कदाचिच्छृणुयाद्यदि । निस्तीर्य दुर्गतिं सर्वामिमं लोकं प्रयास्यति

దేవి పలికింది—“ఎవరైనా ఎప్పుడైనా మా ఈ మహాపుణ్యకథను శ్రవణం చేస్తే, అతడు సమస్త దుర్గతులను దాటి ఈ పుణ్యలోకాన్ని పొందుతాడు.”

Verse 130

विमानमारुह्य स दिव्यरूपधृक्स तुंबुरुः पार्श्वगतः स्वकांतया । गायन्महेशस्य गुणान्मनोरमाञ्जगाम कैवल्यपदं सनातनम्

దివ్య విమానమారోహించి, దివ్యరూపధారి తుంబురు తన ప్రియను పక్కన ఉంచుకొని బయలుదేరెను. మహేశ్వరుని (శివుని) మనోహర గుణములను గానము చేస్తూ, అతడు సనాతనమైన కైవల్యపదము—పరమ ముక్తి—నందు లీనమయ్యెను।

Verse 136

विविधगुणविभेदैर्नित्यमस्पृष्टरूपं जगति च बहिरंतर्वा समानं महिम्ना । स्वमहसि विहरंतं वाङ्मनोवृत्तिदूरं परमशिवमनंतानंदसांद्रं प्रपद्ये

నేను పరమశివుని శరణు పొందుచున్నాను—వివిధ గుణభేదములచే నిత్యము అస్పృశ్యమైన స్వరూపముగలవాడు; జగత్తు లోపల బయట సమానమైన మహిమగలవాడు; స్వప్రకాశ తేజస్సులో విహరించువాడు, వాక్కు మరియు మనోవృత్తులకు దూరమైనవాడు, అనంతానందసాంద్రుడు।