Adhyaya 11
Brahma KhandaBrahmottara KhandaAdhyaya 11

Adhyaya 11

అధ్యాయం 11లో సూతుడు కర్మఫల–సామాజిక కథను కొనసాగిస్తాడు. ముందుగా చెప్పబడిన వేశ్య పింగళ పునర్జన్మలో సీమంతినికి కీర్తిమాలినీగా జన్మిస్తుంది—రూపగుణసంపన్నగా. అదే సమయంలో ఒక రాజకుమారుడు, ఒక వ్యాపారి కుమారుడు (సునయ) సన్నిహిత మిత్రులుగా పెరుగుతారు; ఉపనయనాది సంస్కారాలు పొందించి, సదాచారంతో విద్యాభ్యాసం చేస్తారు. రాజకుమారుడు పదహారు ఏళ్లకు చేరగానే శైవయోగి ఋషభుడు రాజనివాసానికి వస్తాడు; రాణి, రాజకుమారుడు పునఃపునః నమస్కరించి అతిథిసత్కారం చేస్తారు. రాణి కరుణామయ సంరక్షక-గురువుగా రాజకుమారునికి మార్గదర్శనం చేయమని ఋషభుణ్ణి ప్రార్థిస్తుంది. ఋషభుడు ధర్మసంగ్రహాన్ని క్రమబద్ధంగా ఉపదేశిస్తాడు—శ్రుతి-స్మృతి-పురాణాధార ధర్మం, వర్ణాశ్రమానుసార ఆచరణ; గో, దేవత, గురు, బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి-గౌరవం; సత్యవచనం, అయితే గో-బ్రాహ్మణ రక్షణార్థం పరిమిత మినహాయింపు; పరధన-పరస్త్రీల పట్ల అక్రమ కోరిక త్యాగం, క్రోధం, మోసం, నింద, అనవసర హింస నివారణ; నిద్ర, వాక్కు, ఆహారం, వినోదంలో నియమం; దుష్టసంగం దూరం చేసి సత్సలహా పెంపొందించడం; అశక్తుల రక్షణ, శరణాగతునిపై అహింస; కష్టంలోనూ దానం, సత్కీర్తిని నీతిభూషణంగా భావించడం; రాజధర్మంలో దేశ-కాల-శక్తి విచారం చేసి హానిని నివారించడం, నేరస్థులను నీతితో నియంత్రించడం. చివరగా నిత్య శైవభక్తి విధానం—ప్రాతఃశుద్ధి, గురు-దేవతలకు నమస్కారం, శివునికి నైవేద్యం, సమస్త కర్మలను శివార్పణం, నిరంతర స్మరణ, రుద్రాక్ష-త్రిపుండ్ర ధారణ, పంచాక్షర మంత్రజపం. అధ్యాయం ముగింపులో పాపహర, రక్షాదాయకమైన పురాణరహస్య శైవ కవచ ఉపదేశం తరువాత వస్తుందని ప్రకటించబడుతుంది.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । पिंगला नाम या वेश्या मया पूर्वमुदाहृता । शिवभक्तार्चनात्पुण्यात्त्यक्त्वा पूर्वकलेवरम्

సూతుడు చెప్పెను—నేను ముందుగా పేర్కొన్న పింగలా అనే వేశ్య, శివభక్తుల ఆరాధనవల్ల కలిగిన పుణ్యంతో తన పూర్వ శరీరాన్ని విడిచెను.

Verse 2

चन्द्रांगदस्य सा भूयः सीमंतिन्यामजायत । रूपौदार्यगुणोपेता नाम्ना वै कीर्तिमालिनी

ఆమె మళ్లీ చంద్రాంగదుని భార్యగా జన్మించింది—రూపం, ఔదార్యం, సద్గుణాలతో సముపేత; ఆమె పేరు కీర్తిమాలిని.

Verse 3

भद्रायुरपि तत्रैव राजपुत्रो वणिक्पतेः । ववृधे सदने भानुः शुचाविव महातपाः

అక్కడే భద్రాయు అనే రాజకుమారుడూ ఆ వణిక్‌ప్రభువు ఇంటిలో పెరిగాడు; శుచికాలంలో వర్ధిల్లే సూర్యునివలె మహాతేజస్సుతో ప్రకాశించాడు।

Verse 4

तस्यापि वैश्यनाथस्य कुमारस्त्वेक उत्तमः । स नाम्ना सुनयः प्रोक्तो राजसूनोः सखाऽभवत्

ఆ వైశ్యనాథునికీ ఒక ఉత్తమ కుమారుడు ఉన్నాడు; అతడు ‘సునయ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు, రాజకుమారునికి స్నేహితుడయ్యాడు।

Verse 5

तावुभौ परमस्निग्धौ राजवैश्यकुमारकौ । चित्रक्रीडावुदारांगौ रत्नाभरणमंडितौ

ఆ ఇద్దరూ—రాజకుమారుడు, వైశ్యకుమారుడు—అత్యంత స్నేహితులు; వివిధ క్రీడల్లో ఆనందించేవారు, ఉదారాకారులు, రత్నాభరణాలతో అలంకృతులు।

Verse 6

तस्य राजकुमारस्य ब्राह्मणैः स वणिक्पतिः । संस्कारान्कारयामास स्वपुत्रस्यापि विस्तरात्

ఆ రాజకుమారునికి ఆ వణిక్‌ప్రభువు బ్రాహ్మణులచే సంస్కారాలను చేయించాడు; అలాగే తన కుమారునికీ విధివిధానాలతో విస్తారంగా చేయించాడు।

Verse 7

काले कृतोपनयनौ गुरुशुश्रूषणे रतौ । चक्रतुः सर्वविद्यानां संग्रहं विनयान्वितौ

సమయానుసారం ఇద్దరికీ ఉపనయనం జరిగింది; గురుశుశ్రూషలో నిమగ్నులై, వినయంతో కూడి, సమస్త విద్యల సంగ్రహాన్ని అవగాహన చేసుకున్నారు।

Verse 8

अथ राजकुमारस्य प्राप्ते षोडशहायने । स एव ऋषभो योगी तस्य वेश्मन्युपाययौ

అనంతరం రాజకుమారుడు పదహారు సంవత్సరములు పొందినప్పుడు, అదే ఋషభయోగి అతని నివాసమునకు వచ్చెను।

Verse 9

सा राज्ञी स कुमारश्च शिवयोगिनमागतम् । मुहुर्मुहुः प्रणम्योभौ पूजयामासतुर्मुदा

రాణి మరియు కుమారుడు శివయోగి వచ్చినట్లు చూసి, మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించి, ఆనందముతో ఆయనను పూజించి సత్కరించిరి।

Verse 10

ताभ्यां च पूजितः सोऽथ योगीशो हृष्टमानसः । तं राजपुत्रमुद्दिश्य बभाषे करुणार्द्रधीः

వారిద్వారా పూజింపబడిన యోగీశ్వరుడు హృదయమున ఆనందించెను; కరుణతో ద్రవించిన మనస్సుతో రాజపుత్రుని ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 11

शिवयोग्युवाच । कच्चित्ते कुशलं तात त्वन्मातुश्चाप्यनामयम् । कच्चित्त्वं सर्वविद्यानामकार्षीश्च प्रतिग्रहम्

శివయోగి పలికెను—“తాతా, నీకు కుశలమేనా? నీ మాత కూడా అనామయమా? నీవు సమస్త విద్యలను యథావిధిగా గ్రహించితివా?”

Verse 12

कच्चिद्गुरूणां सततं शुश्रूषातत्परो भवान् । कच्चित्स्मरसि मां तात तव प्राणप्रदं गुरुम्

“నీవు ఎల్లప్పుడూ గురువుల సేవలో నిమగ్నుడవై ఉన్నావా? తాతా, నీకు ప్రాణమిచ్చిన గురువైన నన్ను నీవు స్మరిస్తున్నావా?”

Verse 13

एवं वदति योगीशे राज्ञी सा विनयान्विता । स्वपुत्रं पादयोस्तस्य निपात्यैनमभाषत

యోగీశ్వరుడు ఇలా పలుకుచుండగా, వినయసంపన్నమైన రాణి తన కుమారుని ఆయన పాదాల వద్ద పడవేసి, అనంతరం ఆయనను ఉద్దేశించి పలికింది।

Verse 14

एष पुत्रस्तव गुरो त्वमस्य प्राणदः पिता । एष शिष्यस्तु संग्राह्यो भवता करुणात्मना

“ఓ గురుదేవా! ఇతడు మీ కుమారుడే; ఎందుకంటే మీరే ఇతనికి ప్రాణదాత తండ్రి. కాబట్టి కరుణాస్వరూపులైన మీరు ఈ శిష్యుని స్వీకరించి అనుగ్రహించండి.”

Verse 15

अतो बन्धुभिरुत्सृष्टमनाथं परिपालय । अस्मै सम्यक्सतां मार्गमुपदेष्टुं त्वमर्हसि

“కాబట్టి బంధువులచే విడిచిపెట్టబడిన ఈ అనాథసమానుడిని పరిరక్షించండి. సజ్జనుల మార్గాన్ని ఇతనికి సమ్యకంగా ఉపదేశించుటకు మీరు అర్హులు.”

Verse 16

इति प्रसादितो राज्ञ्या शिवयोगी महामतिः । तस्मै राजकुमाराय सन्मार्गमुपदिष्टवान्

రాణి ఇలా ప్రార్థించి ప్రసన్నం చేయగా, మహామతిగల శివయోగి ఆ రాజకుమారునికి సన్మార్గాన్ని ఉపదేశించాడు।

Verse 17

ऋषभ उवाच । श्रुतिस्मृतिपुराणेषु प्रोक्तो धर्मः सनातनः । वर्णाश्रमानुरूपेण निषेव्यः सर्वदा जनैः

ఋషభుడు పలికెను— “శ్రుతి, స్మృతి, పురాణాలలో సనాతన ధర్మం ప్రకటించబడింది. వర్ణాశ్రమానుసారంగా ప్రజలు దానిని ఎల్లప్పుడూ ఆచరించాలి.”

Verse 18

भज वत्स सतां मार्गं सदेव चरितं चर । न देवाज्ञां विलंघेथा मा कार्षीर्देवहेलनम्

వత్సా! సజ్జనుల మార్గాన్ని ఆశ్రయించి దేవోచితంగా ప్రవర్తించు. దేవాజ్ఞను అతిక్రమించకు; దేవతలను అవమానించకుము.

Verse 19

गोदेवगुरुविप्रेषु भक्तिमान्भव सर्वदा । चांडालमपि संप्राप्तं सदा संभावयातिथिम्

గోమాత, దేవతలు, గురువులు, బ్రాహ్మణుల పట్ల ఎల్లప్పుడూ భక్తిమంతుడవై ఉండు. చండాలుడైనా వచ్చినచో అతిథిగా భావించి సదా గౌరవించు.

Verse 20

सत्यं न त्यज सर्वत्र प्राप्तेऽपि प्राणसंकटे । गोब्राह्मणानां रक्षार्थमसत्यं त्वं वद क्वचित्

ప్రాణసంకటము వచ్చినా ఎక్కడైనా సత్యాన్ని విడువకుము. అయితే గోవు మరియు బ్రాహ్మణుల రక్షణార్థం కొన్ని సందర్భాలలో అసత్యం పలకవచ్చును.

Verse 21

परस्वेषु परस्त्रीषु देवब्राह्मण वस्तुषु । तृष्णां त्यज महाबाहो दुर्लभेष्वपि वस्तुषु

మహాబాహో! పరధనం, పరస్త్రీ, అలాగే దేవులు మరియు బ్రాహ్మణుల వస్తువుల పట్ల తృష్ణను విడిచిపెట్టు—అవి దుర్లభమై ఆకర్షణీయమైనవైనా సరే.

Verse 22

सत्कथायां सदाचारे सद्व्रते च सदागमे । धर्मादिसंग्रहे नित्यं तृष्णां कुरु महामते

మహామతే! సత్కథ, సదాచారం, సద్వ్రతం, సదాగమం పట్ల నిత్యం ఆకాంక్షను పెంచు; ధర్మాది గుణాలను ఎల్లప్పుడూ సంగ్రహించి ఆచరించు.

Verse 23

स्नाने जपे च होमे च स्वाध्याये पितृतर्पणे । गोदेवातिथिपूजासु निरालस्यो भवानघ

హే నిర్దోషీ! స్నానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, పితృతర్పణం మరియు గో-దేవ-అతిథి పూజలలో ఆలస్యం లేకుండా ఉండుము।

Verse 24

क्रोधं द्वेषं भयं शाठ्यं पैशुन्य मसदाग्रहम् । कौटिल्यं दंभमुद्वेगं यत्नेन परिवर्जय

ప్రయత్నంతో క్రోధం, ద్వేషం, భయం, శాఠ్యం, పైశున్యం, అసదాగ్రహం, కౌటిల్యం, దంభం, ఉద్వేగం—ఇవన్నీ విడిచిపెట్టు।

Verse 25

क्षात्रधर्मरतोऽपि त्वं वृथा हिंसां परित्यज । शुष्कवैरं वृथालापं परनिदां च वर्जय

నీవు క్షాత్రధర్మంలో నిమగ్నుడైనప్పటికీ వ్యర్థ హింసను విడిచిపెట్టు; ఫలహీన వైరం, వృథా మాటలు, పరనిందను కూడా వర్జించు।

Verse 26

मृगया द्यूतपानेषु स्त्रीषु स्त्रीविजितेषु च । अत्याहारमतिक्रोधमतिनिद्रामतिश्रमम्

వేట, జూదం, మద్యపానం, స్త్రీలలో అతిశయాసక్తి మరియు స్త్రీల చేత జయింపబడుట; అలాగే అతిభోజనం, అతిక్రోధం, అతినిద్ర, అతిశ్రమం—ఇవన్నీ వర్జించవలెను।

Verse 27

अत्यालापमतिक्रीडां सर्वदा परिवर्जय

అతిగా మాట్లాడటం, అతిగా క్రీడించడం—ఈ రెండింటినీ ఎల్లప్పుడూ వర్జించు।

Verse 28

अतिविद्यामतिश्रद्धामतिपुण्यमतिस्मृतिम् । अत्युत्साहमतिख्यातिमतिधैर्यं च साधय

అతివిద్య, అతి శ్రద్ధ, మహా పుణ్యం, దృఢ స్మృతి, అధిక ఉత్సాహం, సత్కీర్తి, అచల ధైర్యం—ఇవన్నీ సాధించుము।

Verse 29

सकामो निजदारेषु सक्रोधो निज शत्रुषु । सलोभः पुण्यनिचये साभ्यसूयो ह्यधर्मिषु

కామము కేవలం స్వదారలోనే నిలుపుము; క్రోధము స్వశత్రువులపైనే ఉంచుము; లోభము పుణ్యసంచయానికే కావాలి; అధర్ములపైనే అభ్యసూయ/రోషము ఉంచుము।

Verse 30

सद्वेषो भव पाखण्डे सरागः सज्जनेषु च । दुर्बोधो भव दुर्मंत्रे बधिरः पिशुनोक्तिषु

పాఖండంపై సముచిత ద్వేషం కలిగియుండుము; సజ్జనులపై అనురాగం ఉంచుము; దుష్టసలహాకు సులభంగా ఒప్పుకోక—దానిలో దుర్బోధ్యుడవై యుండుము; పిశునుల మాటలకు చెవిటివాడివై యుండుము।

Verse 31

धूर्त्तं चंडं शठं क्रूरं कितवं चपलं खलम् । पतितं नास्तिकं जिह्मं दूरतः परिवर्जय

ధూర్తుడు, చండుడు, శఠుడు, క్రూరుడు, కితవుడు (జూదగాడు), చపల ఖలుడు, పతితుడు, నాస్తికుడు, జిహ్ముడు—ఇవారిని దూరమునుండే పరిత్యజించుము।

Verse 32

आत्मप्रशंसा मा कार्षीः परिज्ञातेंगितो भव । धने सर्वकुटुंबे च नात्यासक्तः सदा भव

ఆత్మప్రశంస చేయకుము; సంకేతములు, అభిప్రాయములు గ్రహించగలవాడవై యుండుము. ధనములోను, సమస్త కుటుంబములోను ఎప్పుడూ అతిగా ఆసక్తుడవై ఉండకుము।

Verse 33

पत्न्याः पतिव्रतायाश्च जनन्याः श्वशुरस्य च । सतां गुरोश्च वचने विश्वासं कुरु सर्वदा

పతివ్రతయైన భార్య, తల్లి, మామగారు, అలాగే సజ్జనులు మరియు గురువు వచనాలలో ఎల్లప్పుడూ భక్తితో విశ్వాసం ఉంచుము।

Verse 34

आत्मरक्षापरो नित्यमप्रमत्तो दृढव्रतः । विश्वासं नैव कुर्वीथाः स्वभृत्येष्वपि कुत्र चित्

ఎల్లప్పుడూ ఆత్మరక్షణలో నిమగ్నుడై, అప్రమత్తుడై, దృఢవ్రతుడై ఉండుము; ఎక్కడా—నీ సేవకులపైనా—విశ్వాసం పెట్టకుము।

Verse 35

विश्वस्तं मा वधीः कंचिदपि चोरं महामते । अपापेषु न शंकेथाः सत्यान्न चलितो भव

హే మహామతే! నీపై విశ్వాసం ఉంచిన వానిని—అతడు దొంగ అయినా సరే—హింసించకుము. నిరపరాధులపై అనుమానం పెట్టకుము; సత్యం నుండి చలించకుము।

Verse 36

अनाथं कृपणं वृद्धं स्त्रियं बालं निरागसम् । परिरक्ष धनैः प्राणैर्बुद्ध्या शक्त्या बलेन च

అనాథుడు, దరిద్రుడు, వృద్ధుడు, స్త్రీ, బాలుడు మరియు నిరపరాధిని రక్షించుము—ధనంతో, ప్రాణాలతో, బుద్ధితో, సామర్థ్యంతో, బలంతో కూడ।

Verse 37

अपि शत्रुं वधस्यार्हं मा वधीः शरणागतम् । अप्यपात्रं सुपात्रं वा नीचो वापि महत्तमः

వధకు అర్హుడైన శత్రువైనా, శరణు కోరుకొని వచ్చినవానిని చంపకుము—అతడు అపాత్రుడైనా సుపాత్రుడైనా, నీచుడైనా మహత్తముడైనా।

Verse 38

यो वा को वापि याचेत तस्मै देहि शिरोपि च । अपि यत्नेन महता कीर्तिमेव सदार्जय

ఎవడు ఎవరైనా నీ వద్ద యాచిస్తే, అతనికి ఇవ్వుము—అవసరమైతే నీ శిరస్సునైనా. మహా ప్రయత్నంతో నిత్యం సత్కీర్తినే సంపాదించుము.

Verse 39

राज्ञां च विदुषां चैव कीर्तिरेव हि भूषणम् । सत्कीर्तिप्रभवा लक्ष्मीः पुण्यं सत्कीर्तिसंभवम्

రాజులకు, పండితులకు—ఇద్దరికీ కీర్తియే నిజమైన భూషణం. సత్కీర్తి నుంచే లక్ష్మి పుడుతుంది; పుణ్యమూ సత్కీర్తి నుంచే జన్మిస్తుంది.

Verse 40

सत्कीर्त्या राजते लोकश्चंद्रश्चंद्रिकया न्यथा । गजाश्वहेमनिचयं रत्नराशिं नगोपमम्

సత్కీర్తితోనే లోకం ప్రకాశిస్తుంది, చంద్రుడు చంద్రికతో ప్రకాశించినట్లే. ఏనుగులు-గుర్రాల గుంపులు, బంగారు నిల్వలు, పర్వతసమాన రత్నరాశులతో కాదు.

Verse 41

अकीर्त्योपहतं सर्वं तृणवन्मुंच सत्वरम् । मातुः कोपं पितुः कोपं गुरोः कोपं धनव्य यम्

అపకీర్తితో దూషితమై దెబ్బతిన్నదంతా తృణంలా భావించి వెంటనే విడిచిపెట్టు. తల్లి కోపం, తండ్రి కోపం, గురువు కోపం—ధనమూ క్షేమమూ నశింపజేసేవి.

Verse 42

पुत्राणामपराधं च ब्राह्मणानां क्षमस्व भोः । यथा द्विजप्रसादः स्यात्तथा तेषां हितं चर

ఓ మహానుభావా, నీ కుమారుల మరియు బ్రాహ్మణుల అపరాధాలను క్షమించుము. ద్విజులు ప్రసన్నులై అనుగ్రహించునట్లు వారి హితాన్ని ఆచరించుము.

Verse 43

राजानं संकटे मग्नमुद्धरेयुर्द्विजोत्तमा । आयुर्यशो बलं सौख्यं धनं पुण्यं प्रजोन्नतिः

శ్రేష్ఠ ద్విజులు విపత్తులో మునిగిన రాజును उद्धరించగలరు. వారి ఆశ్రయంతో ఆయుష్షు, యశస్సు, బలం, సుఖం, ధనం, పుణ్యం మరియు ప్రజల అభ్యుదయం కలుగుతాయి।

Verse 44

कर्मणा येन जायेत तत्सेव्यं भवता सदा । देशं कालं च शक्तिं च कार्यं चा कार्यमेव च

ఏ కర్మచేత శుభఫలము కలుగుతుందో, దానిని నీవు ఎల్లప్పుడూ ఆచరించు. దేశం, కాలం, నీ సామర్థ్యం, చేయవలసినది మరియు చేయకూడనిదిని విచారించు।

Verse 45

सम्यग्विचार्य यत्नेन कुरु कार्यं च सर्वदा । न कुर्याः कस्यचिद्बाधां परबाधां निवारय

సమ్యగ్గా ఆలోచించి యత్నంతో ఎల్లప్పుడూ కర్తవ్యాన్ని చేయి. ఎవరికీ హాని చేయకు; ఇతరుల వల్ల కలిగే హానిని నివారించు।

Verse 46

चोरान्दुष्टांश्च बाधेथाः सुनीत्या शक्तिमत्तया । स्नाने जपे च होमे च दैवे पित्र्ये च कर्मणि

దొంగల్ని, దుష్టుల్ని సునీతితో మరియు బలంతో నియంత్రించు. స్నానం, జపం, హోమం, దేవకర్మలు మరియు పితృకర్మలలో నిత్యం నిమగ్నుడై ఉండు।

Verse 47

अत्वरो भव निद्रायां भोजने भव सत्वरः । दाक्षिण्ययुक्तमशठं सत्यं जनमनोहरम्

నిద్ర విషయంలో తొందరపడకుము; భోజనంలో మాత్రం (యథాసమయంగా, పరిమితంగా) చురుకుగా ఉండు. వినయంతో, కపటరహితంగా, సత్యంగా, ప్రజల మనసుకు ప్రియంగా ఉండు।

Verse 48

अल्पाक्षरमनंतार्थं वाक्यं ब्रूहि महामते । अभीतो भव सर्वत्र विपक्षेषु विपत्सु च

హే మహామతీ! స్వల్పాక్షరాలతో అనంతార్థముగల వాక్యము పలుకు. ప్రత్యర్థుల మధ్యనూ, విపత్తులలోనూ సర్వత్ర నిర్భయుడవై ఉండు.

Verse 49

भीतो भव ब्रह्मकुले न पापे गुरुशासने । ज्ञातिबंधुषु विप्रेषु भार्यासु तनयेषु च

బ్రాహ్మణకుల విషయమున జాగ్రత్తగా ఉండు; పాప విషయమున ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకు; గురుశాసనమున భయభక్తులతో వినయంగా ఉండు. బంధువులు, మిత్రులు, విప్రులు, భార్యలు, కుమారుల పట్ల కూడా అప్రమత్తుడవై ఉండు.

Verse 50

समभावेन वर्तेथास्तथा भोजनपंक्तिषु । सतां हितोपदेशेषु तथा पुण्य कथासु च

సమభావముతో ప్రవర్తించు; భోజనపంక్తులలోనూ అలాగే ఉండు. సత్పురుషుల హితోపదేశములలోను, పుణ్యకథలలోను స్థిరంగా శ్రద్ధతో గ్రహించు.

Verse 51

विद्यागोष्ठीषु धर्म्यासु क्वचिन्मा भूः पराङ्मुखः । शुचौ पुण्यजलस्यांते प्रख्याते ब्रह्मसंकुले

ధార్మికమైన విద్యాగోష్ఠులలో ఎప్పుడూ విముఖుడవకు. శుచిస్థలములో—పుణ్యజల తీరమున—ప్రఖ్యాతమై బ్రాహ్మణసంకులమైన చోట నివసించు.

Verse 52

महादेशे शिवमये वस्तव्यं भवता सदा । कुलटा गणिका यत्र यत्र तिष्ठति कामुकः

నీవు సదా శివమయమైన మహాదేశములో నివసించవలెను. ఎక్కడెక్కడ కులటా గానీ గణిక గానీ ఉండునో, ఎక్కడెక్కడ కాముకుడు నిలుచునో—

Verse 53

दुर्देशे नीचसंबाधे कदाचिदपि मा वस । एकमेवाश्रितोपि त्वं शिवं त्रिभुवनेश्वरम्

దుర్దేశంలో, నీచుల గుంపుతో నిండిన చోట క్షణమాత్రమూ నివసించకు. నీవు ఒక్క శరణమే ఆశ్రయించినా త్రిభువనేశ్వరుడైన శివునే ఆశ్రయించు.

Verse 54

सर्वान्देवानुपासीथास्तद्दिनानि च मानयन् । सदा शुचिः सदा दक्षः सदा शांतः सदा स्थिरः

సర్వ దేవతలను ఉపాసించు, వారి పవిత్ర దినాలను గౌరవించు. ఎల్లప్పుడూ శుచిగా, ఎల్లప్పుడూ దక్షుడిగా, ఎల్లప్పుడూ శాంతంగా, ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉండు.

Verse 55

सदा विजित षड्वर्गः सदैकांतो भवानघ । विप्रान्वेदविदः शांतान्यतींश्च नियतोज्वलान्

కామాది షడ్వర్గాన్ని ఎల్లప్పుడూ జయించి, హే నిరపరాధా, ఏకనిష్ఠుడవై ఉండు. వేదవిదులైన శాంత బ్రాహ్మణులను, నియమనిష్ఠతో ప్రకాశించే యతులను గౌరవించు.

Verse 56

युग्मम् । पुण्यवृक्षान्पुण्यनदीः पुण्यतीर्थं महत्सरः । धेनुं च वृषभं रत्नं युवतीं च पतिव्रताम्

పుణ్యవృక్షాలను, పుణ్యనదులను, పవిత్ర తీర్థాలను, మహాసరోవరాలను భక్తితో గౌరవించు. అలాగే గోవును, వృషభాన్ని, రత్నాన్ని, పతివ్రతయైన యువతిని కూడా సత్కరించు.

Verse 57

आत्मनो गृहदेवांश्च सहसैव नमस्कुरु । उत्थाय समये ब्राह्मे स्वाचम्य विमलाशयः

నీ గృహదేవతలకు వెంటనే నమస్కరించు. బ్రాహ్మముహూర్తంలో లేచి, నిర్మల మనస్సుతో ఆచమనం చేయు.

Verse 58

नमस्कृत्यात्मगुरुवे ध्यात्वा देवमुमापतिम् । नारायणं च लक्ष्मीशं ब्रह्माणं च विनायकम्

స్వగురువుకు నమస్కరించి ఉమాపతి శివుని ధ్యానించాలి; తరువాత నారాయణుడు (లక్ష్మీపతి విష్ణువు), బ్రహ్మ మరియు వినాయక గణేశునికీ భక్తితో ప్రణామం చేయాలి।

Verse 59

स्कन्दं कात्यायनीं देवीं महालक्ष्मीं सरस्वतीम् । इन्द्रादीनथ लोकेशान्पुण्यश्लोकानृषीनपि

స్కందునికి, దేవి కాత్యాయనీకి, మహాలక్ష్మీకి, సరస్వతీదేవికి; అలాగే ఇంద్రాది లోకేశులకు మరియు పుణ్యశ్లోక ఋషులకు కూడా నమస్కరించాలి।

Verse 60

चिंतयित्वाथ मार्त्तंडमुद्यंतं प्रणमेत्सदा । गंधं पुष्पं च तांबूलं शाकं पक्वफलादिकम्

తర్వాత ఉదయించే మార్తండుడు (సూర్యుడు)ని ధ్యానించి ఎల్లప్పుడూ ప్రణమించాలి; సుగంధం, పుష్పాలు, తాంబూలం, కూరలు, పండిన ఫలాలు మొదలైనవి సమర్పించాలి।

Verse 61

शिवाय दत्त्वोपभुंक्ष्व भक्ष्यं भोज्यं प्रियं नवम् । यद्दत्तं यत्कृतं जप्तं यत्स्नातं यद्धुतं स्मृतम्

శివునికి సమర్పించిన తరువాత భక్ష్యభోజ్యమైన, ప్రియమైన, నూతనమైన ఆహారాన్ని స్వీకరించాలి; ఏది దానం చేసామో, ఏది చేసామో, ఏది జపించామో, ఏ స్నానం చేసామో, ఏ హోమం చేసామో, ఏది స్మరించామో—

Verse 62

यच्च तप्तं तपः सर्वं तच्छिवाय निवेदय । भुंजानश्च पठन्वापि शयानो विहरन्नपि । पश्यञ्छृण्न्ववदन्गृह्णञ्छिवमेवानुचिंतय

మరియు నీవు చేసిన తపస్సు అంతటినీ శివునికి నివేదించు; తింటూ గానీ చదువుతూ గానీ, పడుకొని గానీ సంచరిస్తూ గానీ; చూస్తూ, వింటూ, మాట్లాడుతూ లేదా స్వీకరిస్తూ ఉన్నప్పటికీ శివునినే నిరంతరం ధ్యానించు।

Verse 63

रुद्राक्षकंकणलसत्करदंडयुग्मो मालांतरालधृतभस्म सितत्रिपुंडूः । पंचाक्षरं परिपठन्परमंत्रराजं ध्यायन्सदा पशुपतेश्चरणं रमेथाः

రుద్రాక్ష కంకణాలతో మెరిసే రెండు భుజాలు, మాలల మధ్య ధరించిన విభూతి మరియు ప్రకాశించే త్రిపుండ్రంతో యుక్తుడై—పరమ మంత్రరాజమైన పంచాక్షరాన్ని నిరంతరం జపిస్తూ, సదా ధ్యానించి పశుపతి (శివ) పాదాలలో రమించుము।

Verse 64

इति संक्षेपतो वत्स कथितो धर्मसंग्रहः । अन्येषु च पुराणेषु विस्तरेण प्रकीर्तितः

ఓ వత్సా, ఈ విధంగా ధర్మసంగ్రహం సంక్షేపంగా చెప్పబడింది; ఇతర పురాణాలలో ఇదే విషయం విస్తారంగా ప్రకటించబడింది।

Verse 65

अथापरं सर्वपुराणगुह्यं निःशेषपापौघहरं पवित्रम् । जयप्रदं सर्वविपद्विमोचनं वक्ष्यामि शैवं कवचं हिताय ते

ఇప్పుడు నీ హితార్థం నేను శైవ కవచాన్ని ఉపదేశిస్తాను—ఇది సమస్త పురాణాల గుహ్య రహస్యం, పవిత్రం, సమస్త పాపప్రవాహాన్ని హరించేది, విజయప్రదం, ప్రతి విపత్తు నుండి విమోచనం కలిగించేది।