Adhyaya 99

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल नर्मदादक्षिणे तटे । स्थापितं वासुकीशं तु समस्ताघौघनाशनम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే మహీపాలా! తరువాత నర్మదా దక్షిణ తీరానికి వెళ్ళుము; అక్కడ స్థాపితమైన వాసుకీశుడు సమస్త పాపసమూహాన్ని నశింపజేస్తాడు।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कस्माच्च कारणात्तात रेवाया दक्षिणे तटे । वासुकीशस्थापितो वै विस्तराद्वद मे गुरो

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—తండ్రీ! ఏ కారణంతో రేవా (నర్మదా) దక్షిణ తీరంలో వాసుకీశుడు ప్రతిష్ఠింపబడెను? గురుదేవా, వివరంగా చెప్పుము।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतत्सर्वं समास्थाय नृत्यं शम्भुश्चकार वै

శ్రీ మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఇవన్నీ సమ్యగ్గా అవలంబించి శంభువు నిజంగా నృత్యం చేసెను।

Verse 4

श्रमादजायत स्वेदो गङ्गातोयविमिश्रितम् । पतन्तमुरगोऽश्नाति हरमौलिविनिर्गतम्

శ్రమవలన స్వేదము జన్మించింది; అది గంగాజలముతో కలసి హరుని జటామౌలినుండి ప్రవహించింది. పడుచుండగా ఆ ద్రవాన్ని సర్పము త్రాగెను।

Verse 5

मन्दाकिनी ततः क्रुद्धा व्यालस्योपरि भारत । प्राप्नुह्यजगरत्त्वं हि भुजङ्ग क्षुद्रजन्तुक

అప్పుడు మందాకిని క్రోధించి ఆ వ్యాలముపై పలికెను—“హే భారత! హే క్షుద్రజీవా, హే భుజంగ! నీవు నిజంగా అజగరత్వమును పొందుము।”

Verse 6

वासुकिरुवाच । अनुग्राह्योऽस्मि ते पापो दुर्नयोऽहं हरादृते । त्रैलोक्यपावनी पुण्या सरित्त्वं शुभलक्षणा

వాసుకి అన్నాడు—నేను పాపిని, దుర్నయుడను; హరుని తప్ప నాకు శరణం లేదు. నేను నీ అనుగ్రహానికి పాత్రుడను. హే త్రైలోక్యపావని పుణ్యమయి, శుభలక్షణా నదీదేవి!

Verse 7

संसारच्छेदनकरी ह्यार्तानामार्तिनाशनी । स्वर्गद्वारे स्थिता त्वं हि दयां कुरु मयीश्वरि

హే ఈశ్వరీ! నీవు సంసారబంధాన్ని ఛేదించువాడవు, ఆర్తుల దుఃఖాన్ని నశింపజేయువాడవు. నీవు స్వర్గద్వారమున నిలిచియున్నావు—నాపై కరుణ చూపుము, దేవీ।

Verse 8

गङ्गोवाच । कुरुष्व विपुलं विन्ध्यं तपस्त्वं शङ्करं प्रति । ततः प्राप्स्यसि स्वं स्थानं पन्नगत्वं ममाज्ञया

గంగా పలికెను—హే నాగమా! విన్ధ్యపర్వతమున శంకరుని లక్ష్యంగా విస్తారమైన తపస్సు చేయుము. అప్పుడు నా ఆజ్ఞచేత నీవు నీ స్థానమును, నాగత్వమును మళ్లీ పొందుదువు।

Verse 9

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततोऽसौ त्वरितो विन्ध्यं नागो गत्वा नगं शुभम् । तपस्तप्तुं समारेभे शङ्कराराधनोद्यतः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ నాగుడు త్వరగా విన్ధ్యమునకు వెళ్లి, శుభమైన ఆ పర్వతాన్ని చేరి, శంకరారాధనలో తత్పరుడై తపస్సు ప్రారంభించెను।

Verse 10

नित्यं दध्यौ महादेवं त्र्यक्षं डमरुकोद्यतम् । ततो वर्षशते पूर्ण उपरुद्धो जगद्गुरुः । आगतस्तत्समीपं तु श्लक्ष्णां वाणीमुदाहरत्

అతడు నిత్యం త్రినేత్ర మహాదేవుని ధ్యానించెను; ఆయన చేతిలో డమరువు ఎత్తి ఉన్నది. వంద సంవత్సరాలు పూర్తికాగానే జగద్గురువు ప్రసన్నుడై అతని సమీపమునకు వచ్చి మృదువాక్యములు పలికెను।

Verse 11

वरं वरय मे वत्स पन्नग त्वं कृतादर

శివుడు పలికెను—వత్సా! నన్ను వరం కోరుము. హే పన్నగ! నీవు భక్త్యాదరము చూపితివి; నీకు ఇష్టమైనదేమో చెప్పుము—నన్ను వరము పొందుము।

Verse 12

वासुकिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि शङ्कर । प्रसादात्तव देवेश भूयान्निष्पापता मम । तीर्थं किंचित्समाख्याहि सर्वपापप्रणाशनम्

వాసుకి అన్నాడు—హే దేవా! నాపై ప్రసన్నుడవైతే, హే శంకరా, నాకు వరం ఇస్తే, హే దేవేశ్వరా! నీ ప్రసాదంతో నా నిష్పాపత్వం మరింత పెరగుగాక. సమస్త పాపాలను నశింపజేసే ఏదైనా తీర్థాన్ని దయచేసి చెప్పుము.

Verse 13

ईश्वर उवाच । पन्नग त्वं महाबाहो रेवां गच्छ शुभंकरीम् । याम्ये तस्यास्तटे पुण्ये स्नानं कुरु यथाविधि

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—హే పన్నగ, మహాబాహో! శుభంకరి అయిన రేవా నదికి వెళ్ళు. ఆమె పుణ్యమైన దక్షిణ తీరంలో విధివిధానంగా స్నానం చేయుము.

Verse 14

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो वासुकिस्त्वरयान्वितः । रूपेणाजगरेणैव प्रविष्टो नर्मदाजलम्

ఇట్లు చెప్పి దేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. వాసుకి వేగంతో, అజగర రూపం ధరించి, నర్మదా జలంలో ప్రవేశించాడు.

Verse 15

मार्गेण तस्य संजातं जाह्नव्याः स्रोत उत्तमम् । निर्धूतकल्मषः सर्पः संजातो नर्मदाजले

అతని మార్గంలో జాహ్నవి (గంగా) యొక్క ఉత్తమ ప్రవాహం ఉద్భవించింది. నర్మదా జలంలో ఆ సర్పుడు కల్మషం తొలగి పాపరహితుడయ్యాడు.

Verse 16

स्थापितः शङ्करस्तत्र नर्मदायां युधिष्ठिर । ततो नागेश्वरं लिङ्गं प्रसिद्धं पापनाशनम्

హే యుధిష్ఠిరా! అక్కడ నర్మదాలో శంకరుడు స్థాపితుడయ్యాడు. అక్కడి నుంచే పాపనాశకమై ప్రసిద్ధమైన ‘నాగేశ్వర’ లింగం ప్రాదుర్భవించింది.

Verse 17

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां स्नापयेन्मधुना शिवम् । विमुक्तकल्मषः सद्यो जायते नात्र संशयः

అష్టమి గాని చతుర్దశి గాని మధుతో శివునికి అభిషేకం చేయాలి. అతడు వెంటనే కల్మషరహితుడై శుద్ధుడవుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 18

अपुत्रा ये नराः पार्थ स्नानं कुर्वन्ति सङ्गमे । ते लभन्ते सुताञ्छ्रेष्ठान् कार्त्तवीर्योपमाञ्छुभान्

హే పార్థా, పుత్రులు లేని పురుషులు సంగమంలో స్నానం చేస్తే, వారు కార్త్తవీర్యుని సమానమైన పరాక్రమశాలి, శ్రేష్ఠమైన శుభపుత్రులను పొందుతారు.

Verse 19

श्राद्धं तत्रैव यः कुर्यादुपवासपरायणः । कुर्वन्प्रमोचयेत्प्रेतान्नरकान्नृपनन्दन

హే నృపనందనా, అక్కడే ఉపవాసనిష్ఠతో శ్రాద్ధం చేసే వాడు, ఆ కర్మద్వారా ప్రేతులను నరకగతుల నుండి విముక్తి చేస్తాడు.

Verse 20

सर्पाणां च भयं वंशे ज्ञातिवर्गे न जायते । निर्दोषं नन्दते तस्य कुलं नागप्रसादतः

అతని వంశంలోను బంధువర్గంలోను సర్పభయం కలగదు. నాగుల ప్రసాదంతో అతని కులం నిర్దోషంగా ఆనందించి అభివృద్ధి చెందుతుంది.

Verse 21

एतत्ते सर्वमाख्यातं तव स्नेहान्नृपोत्तम

హే నృపోత్తమా, నీపై స్నేహంతో ఇవన్నీ నీకు వివరించి చెప్పాను.

Verse 99

। अध्याय

॥ అధ్యాయము ॥ (అధ్యాయ-సమాప్తి సూచకం)